Sjö atriði úr nýrri gervigreindarskýrslu McKinsey sem skipta stjórnendur í verslun máli

15/06/2026 | Fréttir, Greining, Greiningar, Ræktum vitið, Verslun

Gervigreind er ekki lengur tæknimál heldur samkeppnismál.

Ný skýrsla McKinsey og EuroCommerce um áhrif gervigreindar á evrópska verslun dregur upp skýra mynd af þeim breytingum sem eru fram undan. Þar er gervigreind ekki kynnt sem enn ein tækninýjungin heldur sem einn mikilvægasti áhrifaþáttur samkeppnishæfni fyrirtækja á komandi árum.

Skýrslan byggir á greiningu á evrópskum smásölumarkaði, viðtölum við stjórnendur leiðandi fyrirtækja og könnun meðal stjórnenda í verslun.

Niðurstaðan er skýr: Fyrirtæki sem ná að innleiða gervigreind markvisst geta styrkt rekstur sinn verulega, á meðan þau sem sitja eftir eiga á hættu að missa samkeppnisforskot.

Hér eru sjö atriði sem stjórnendur í verslun ættu að kynna sér.

1. Gervigreind er orðin samkeppnismál

Umræðan hefur færst frá því hvort fyrirtæki eigi að nýta gervigreind yfir í hversu hratt og markvisst þau geti gert það. Samkvæmt skýrslunni eru fyrirtæki komin fram yfir tilraunastigið. Nú snýst málið um að innleiða lausnir sem hafa raunveruleg áhrif á rekstur, framleiðni og þjónustu.

Fyrirtæki sem ná árangri með gervigreind geta aukið forskot sitt hratt á samkeppnisaðila sem dragast aftur úr.

2. Mestu tækifærin liggja í kjarnarekstrinum

Mörg fyrirtæki hafa byrjað á því að nýta gervigreind í markaðssetningu, efnisgerð og stoðstarfsemi. Skýrslan bendir hins vegar á að stærstu verðmætin liggi víða annars staðar.

Verðlagning, vöruframboð, innkaup, samningar við birgja og kynningarmál eru meðal þeirra sviða þar sem gervigreind getur haft mest áhrif á afkomu fyrirtækja. Þar geta betri ákvarðanir skilað sér beint í aukinni framlegð og bættri samkeppnisstöðu.

3. Framleiðni er aðeins hluti af myndinni

Gervigreind er oft rædd sem tæki til að spara tíma eða fækka handtökum. Skýrslan leggur þó áherslu á að stærsti ávinningurinn geti falist í betri ákvörðunum.
Með öflugri greiningu geta fyrirtæki betur spáð fyrir um eftirspurn, stýrt birgðum, valið réttar vörur og brugðist hraðar við breytingum á markaði. Það getur skipt sköpum í atvinnugrein þar sem framlegð er oft takmörkuð og samkeppni hörð.

4. Flest fyrirtæki eru enn að leita að arðseminni

Þrátt fyrir miklar fjárfestingar segjast flestir stjórnendur enn ekki geta metið raunveruleg áhrif gervigreindar á afkomu fyrirtækja sinna.
Þetta undirstrikar mikilvæga staðreynd: það er ekki nóg að fjárfesta í tækninni sjálfri. Árangurinn ræðst af því hvernig fyrirtæki breyta vinnuferlum, skipulagi og ákvarðanatöku í kringum tæknina.

5. Helstu hindranirnar eru ekki tæknilegar

Ein af áhugaverðustu niðurstöðum skýrslunnar er að stærstu hindranirnar snúa ekki að hugbúnaði eða tækni.
Skortur á hæfni, veik breytingastjórnun, gamalgróin vinnubrögð og óskýr ábyrgð eru meðal helstu ástæðna þess að fyrirtækjum gengur illa að skala notkun gervigreindar.
Þau fyrirtæki sem ná bestum árangri líta á gervigreind sem skipulagsbreytingu frekar en tækniverkefni.

6. Störf munu breytast hratt

Skýrslan spáir því að stór hluti starfa í verslun taki breytingum á næstu árum. Það þýðir ekki endilega að störf hverfi heldur að verkefni breytist.
Meiri áhersla verður lögð á greiningu, eftirlit, þjónustu og ákvarðanatöku á meðan sífellt fleiri hefðbundin verkefni verða sjálfvirk. Því verður hæfniþróun og símenntun starfsfólks mikilvægari en áður.

7. Er fyrirtækið tilbúið fyrir næstu kynslóð verslunar?

Eitt áhugaverðasta umfjöllunarefni skýrslunnar er það sem höfundar kalla Agentic Commerce*.

Hugtakið lýsir þróun þar sem gervigreind aðstoðar neytendur ekki aðeins við að leita upplýsinga heldur einnig við að bera saman vörur, velja valkosti og jafnvel framkvæma kaup fyrir þeirra hönd.

Í stað þess að viðskiptavinur leiti sjálfur að vöru gæti hann einfaldlega beðið gervigreindarþjónustu um að finna bestu lausnina, bera saman verð og ganga frá kaupum.

Þótt þessi þróun sé enn á byrjunarstigi telja höfundar skýrslunnar að hún geti orðið stærsta breyting í verslun frá upphafi netverslunar. Fyrirtæki þurfa því að fara að skoða hvernig vörur þeirra, þjónusta og upplýsingar verða aðgengilegar gervigreindarlausnum framtíðarinnar. Sýnileiki gagnvart gervigreind, skýr og aðgengileg vörugögn og geta til að tengjast nýjum kaupferlum geta orðið mikilvægir þættir í samkeppnishæfni fyrirtækja á komandi árum. Fyrir stjórnendur snýst spurningin því ekki aðeins um hvort þessi þróun verði að veruleika, heldur hvort fyrirtækið sé tilbúið þegar hún nær fótfestu.

Samkeppnisforskot næstu ára

Meginskilaboð skýrslunnar eru einföld. Fyrirtæki sem ná að tengja gervigreind við skýr viðskiptamarkmið, endurhanna vinnuferli og byggja upp nauðsynlega hæfni geta styrkt samkeppnisstöðu sína verulega.

Á næstu árum gæti munurinn á milli þeirra fyrirtækja sem nýta gervigreind markvisst og þeirra sem gera það ekki orðið einn mikilvægasti samkeppnisþátturinn í verslun og þjónustu.

–> Smelltu HÉR til fyrir leiðir til sí- og endurmenntunar með Ræktum vitið.
–> Smelltu HÉR til að hlaða niður skýrslu McKinsey og EuroCommerce – Júní 2026

_____________________________