28/10/2026 | Samtök sjálfstæðra skóla, Stjórnvöld, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu, Samtök sjálfstæðra skóla (SSK), Samtök atvinnulífsins (SA) og Samtök fyrirtækja í fjármálaþjónustu (SFF) kalla eftir skýrari tengingu menntakerfisins við hæfniþarfir atvinnulífsins í þriðju aðgerðaáætlun menntastefnu til 2030.
Í sameiginlegri umsögn samtakanna til mennta- og barnamálaráðuneytisins, dags. 28. október 2026, er áherslum stjórnvalda á grunnfærni, gæði kennslu, raunvísindi og tækni fagnað. Samtökin telja þó nauðsynlegt að skerpa á markmiðum og framkvæmd aðgerðaáætlunarinnar, tryggja fjölbreyttara námsframboð og efla formlegt samstarf menntakerfisins og atvinnulífsins.
Grunnfærni er forsenda áframhaldandi náms og atvinnuþátttöku
Samtökin styðja aukna áherslu á lesskilning, íslensku og stærðfræði en telja markmið um að 65% nemenda nái grunnhæfni í lesskilningi árið 2030 ekki nægilega metnaðarfullt.
Slíkt markmið felur í sér að rúmur þriðjungur nemenda verði enn undir viðmiðum um grunnhæfni. Samtökin kalla því eftir skýrari ábyrgð, árlegum mælanlegum markmiðum og markvissum aðgerðum til að tryggja að fleiri nemendur ljúki grunnskóla með þá færni sem þarf til áframhaldandi náms og starfa.
Jafnframt leggja samtökin til að fjármálalæsi verði skyldufag og að sjálfstæðir útgefendur, höfundar og fyrirtæki hafi jafnt og gagnsætt aðgengi að opinberri fjármögnun námsgagnagerðar.
Fleiri námspláss og skýrari leiðir til starfsréttinda
Samtökin leggja áherslu á að iðn- og starfsnám fái aukið vægi í menntastefnunni. Þau kalla eftir tölusettum markmiðum um fjölgun iðnnámsplássa frá árinu 2027 og að tryggt verði nægilegt framboð kennara, búnaðar og vinnustaðanáms.
Einnig er mikilvægt að þróa stuttar, hagnýtar námsleiðir í samstarfi við atvinnulífið þannig að nemendur geti aflað sér viðurkenndrar hæfni sem nýtist á vinnumarkaði og byggt síðar ofan á námið.
Samtökin leggja jafnframt áherslu á að raunfærnimat leiði til raunverulegra tækifæra til námsloka. Einstaklingar sem fá fyrri reynslu og hæfni metna þurfa að geta lokið þeim námsáföngum sem eftir standa, meðal annars samhliða starfi.
Jafnræði skóla óháð rekstrarformi
Í umsögninni er sérstaklega fjallað um mikilvægi þess að sjálfstæðir skólar njóti jafnræðis við opinbera skóla.
Samtökin leggja áherslu á að fjármögnun, sérfræðiþjónusta og stuðningur fylgi nemendum óháð því hvaða skóla þeir sækja. Einnig þurfi að tryggja jafnt aðgengi kennara að starfsþróun, námsgögnum og þátttöku í námsmati og landsmælingum.
Þá er kallað eftir því að sjálfstæðir skólar verði skilgreindir sem samstarfsaðilar við framkvæmd aðgerðaáætlunarinnar og að valfrelsi foreldra og nemenda verði tryggt.
Atvinnulífið þarf að koma að mótun og framkvæmd menntastefnunnar
Samtökin telja mikilvægt að námsframboð, náms- og starfsráðgjöf og þróun nýrra námsleiða byggist á áreiðanlegum upplýsingum um núverandi og framtíðarhæfniþarfir vinnumarkaðarins.
Þau kalla eftir markvissri þróun færnispáa á Íslandi og formlegri aðkomu atvinnulífsins að verkefnum sem snúa meðal annars að starfsnámi, raunvísindum, tækni og gervigreind.
Meginboðskapur umsagnarinnar er að árangursrík menntastefna þurfi að byggjast á sterkri grunnfærni, fjölbreyttum námstækifærum, mælanlegum árangri og virku samstarfi menntakerfisins og atvinnulífsins.
Umsögn um drög að tillögu til þingsályktunar um þriðju aðgerðaáætlun menntastefnu til 2030, mál S-210/2026 í samráðsgátt stjórnvalda, dags. 28. október 2026.
SMELLTU HÉR FYRIR UMSÖGNINA
20/10/2026 | Bílgreinasambandið, Fréttir, Stjórnvöld, Þjónusta
Fyrirhuguð hækkun kílómetragjalds á þung ökutæki gæti haft mun meiri áhrif á rekstur flutningafyrirtækja en almennt hefur komið fram í umræðunni. Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri Bílgreinasambandsins, varar við því að auknar álögur muni óhjákvæmilega skila sér út í verðlag og veikja samkeppnisstöðu íslenskra fyrirtækja.
Í viðtali í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni, sem Vísir fjallaði um í gær, 19. október, bendir Benedikt á að fyrirhugaðar breytingar feli í sér samtals 15,9% hækkun kílómetragjalds milli ára. Áhrifin á þungaflutninga séu þó mun meiri.
Sem dæmi nefnir hann að gjaldið fyrir algenga samsetningu dráttarbíls og eftirvagns hækki um 27,5% og að í sumum tilvikum geti hækkunin farið yfir 30%.
Afkoman úr þriggja milljóna hagnaði í 20 milljóna tap
Til að sýna áhrifin á rekstur flutningafyrirtækja skoðaði Bílgreinasambandið ársreikning fyrirtækis í greininni fyrir árið 2024 og reiknaði út hver afkoman hefði orðið ef fyrirhugaðar breytingar hefðu þá verið í gildi.
Niðurstaðan var sláandi. Rekstur sem skilaði um þriggja milljóna króna hagnaði hefði þess í stað skilað um 20 milljóna króna tapi. Benedikt bendir jafnframt á að vörubíll sem ekur um 120 þúsund kílómetra á ári geti orðið fyrir um tveggja milljóna króna auknum árlegum rekstrarkostnaði vegna breytinganna.
Áhrifin ná langt út fyrir flutningageirann
Hækkun flutningskostnaðar hefur áhrif á alla virðiskeðjuna, meðal annars flutning dagvara, varahluta og annarra nauðsynjavara um landið. Þá getur aukinn kostnaður við flutning útflutningsafurða veikt samkeppnisstöðu íslenskra fyrirtækja.
Benedikt telur tímasetningu breytinganna sérstaklega óheppilega í ljósi mikilla hækkana á eldsneytisverði. Samkvæmt upplýsingum hans hefur verð á dísilolíu hækkað um 42% frá ársbyrjun.
Umfjöllunin undirstrikar mikilvægi þess að við breytingar á opinberum gjöldum sé horft til heildaráhrifa á atvinnulífið, verðlag og samkeppnishæfni íslenskra fyrirtækja.
Lesa má nánar um málið og hlusta á viðtalið við Benedikt S. Benediktsson HÉR!
16/10/2026 | Bílgreinasambandið, Fréttir, Stjórnvöld
Ný reglugerð um Loftslags- og orkusjóð tekur gildi 1. nóvember 2026. Með henni lækkar styrkur til kaupa á nýjum rafknúnum fólksbílum úr 500.000 kr. í 400.000 kr. og hámarksverð styrkhæfra fólksbíla lækkar úr 10 milljónum króna í 8 milljónir króna.
Breytingarnar gilda um umsóknir sem eru samþykktar frá og með 1. nóvember, óháð því hvenær bíllinn var keyptur eða pantaður. Til að eldri reglur gildi þarf umsókn að hafa verið samþykkt fyrir gildistökuna og öll skilyrði styrkveitingar að vera uppfyllt.
SVÞ vekur sérstaka athygli félagsmanna, einkum bílaumboða og bílasala, á skömmum fyrirvara til gildistöku. Mikilvægt er að kaupendur fái tímanlega réttar upplýsingar um styrkfjárhæðir, verðþak og vægi samþykktardags umsóknar.
Nánari upplýsingar má finna í frétt Umhverfis- og orkustofnunar. Fyrirspurnum má beina á orkusjodur@uos.is.
14/10/2026 | Bílgreinasambandið, Fréttir, Greinar, Í fjölmiðlum
VISIR birtir í dag grein eftir Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóra SVÞ og BGS. Skoða á VISI.
____________
Vöruverðið á vegum úti
Það er stundum sagt að fyrirtæki greiði ekki skatta heldur innheimti þá fyrir hið opinbera. Að lokum eru það einstaklingar sem bera skattbyrðina. Virðisaukaskattur er augljóst dæmi: Fyrirtækið innheimtir hann við kassann en viðskiptavinurinn borgar. Aðrir skattar á fyrirtæki falla með einum eða öðrum hætti á eigendur, starfsfólk eða viðskiptavini.
Þetta virðist stundum gleymast í störfum stjórnmálamanna. Þótt þörf sé á aðhaldi í ríkisrekstrinum ber að forðast skattheimtu sem leggst þyngra á landsbyggðina en höfuðborgarsvæðið og eykur þrýsting á verðlag. Því miður virðist ekki hafa verið gætt að þessu við gerð fjárlaga næsta árs og tengdra tekjuráðstafana.
Landsbyggðarskattur í innkaupakörfunni
Boðuð hækkun kílómetragjalds er gott dæmi. Vöruflutningar eru hluti af grunninnviðum samfélagsins. Matvara, lyf, byggingarvörur og aðrar nauðsynjar þurfa að komast milli landshluta.
Ríflega 400 fyrirtæki hafa leyfi til farmflutninga hér á landi og um helmingur þeirra er með aðsetur á landsbyggðinni. Þar eru vegalengdir almennt lengri, notkun eftirvagna meiri og aðrir flutningsmátar takmarkaðri. Gjald á hvern ekinn kílómetra kemur því misjafnlega niður eftir staðsetningu fyrirtækja og viðskiptavina.
Hærri flutningskostnaður hverfur ekki. Fyrirtæki geta að einhverju marki tekið hann á sig með minni framlegð, en þegar svigrúmið þrengist skilar hann sér áfram út í verðlag.
Breiðvirk hækkun
Þetta á ekki síst við um matvöru. Flytja þarf vörur frá höfnum, vöruhúsum, framleiðendum og dreifingarmiðstöðvum til verslana um allt land. Hráefni til matvælaframleiðslu fer líka oft langar leiðir milli höfuðborgarsvæðisins og framleiðslufyrirtækja í dreifðum byggðum áður en fullunnin vara fer á markað. Kílómetragjaldið getur því lagst oftar en einu sinni á sömu vöruna áður en hún ratar í verslunarhillur.
Það vekur því spurningar að stjórnvöld hækki gjaldið á sama tíma og verðbólga er eitt helsta viðfangsefni hagstjórnar. Í fjárlagafrumvarpinu er gert ráð fyrir að gjaldið á fólksbíla hækki um 15,9%. Áhrifin á vöruflutninga geta orðið enn meiri.
Fyrir algenga 26 tonna vörubifreið með 18 tonna eftirvagn hækkar kílómetragjaldið samkvæmt útreikningum SVÞ um 27,5%, meðal annars vegna þess að afsláttur af gjaldi eftirvagna lækkar úr 40% í 20%.
Árlegt kílómetragjald slíkrar vagnlestar sem ekur 120 þúsund kílómetra hækkar úr um 6,3 milljónum króna í 8,0 milljónir. Það er 1,7 milljóna króna kostnaðarhækkun á eitt ökutæki á einu ári.
Og einhver borgar þær 1,7 milljónir.
Skattheimta umfram rekstur og viðhald vegakerfisins
Skatturinn stöðvast ekki hjá flutningafyrirtækinu. Hann færistá endanum til fyrirtækjanna sem kaupa flutningana og þaðan út í verð vöru og þjónustu. Að lokum greiðir fólk reikninginn.
Hækkunina væri ef til vill auðveldara að réttlæta ef hún væri nauðsynleg til að standa undir vegakerfinu. Svo virðist ekki vera. Á næsta ári er áætlað að ríkið innheimti um 75 milljarða króna af ökutækjum og eldsneyti, að kolefnisgjaldi undanskildu, en útgjöld til vegamála nema um 61 milljarði. Kílómetragjaldið eitt á að skila 43,4 milljörðum en framlög til framkvæmda og þjónustu Vegagerðarinnar nema 42,7 milljörðum.
Staðreynd málsins er að skattheimta á umferð einstaklinga og fyrirtækja um vegi landsins er mun meiri en framlag ríkisins til vegakerfisins. Í ljósi þess er full ástæða til að spyrja hvort rétt sé að hækka hana enn frekar, sérstaklega þegar hækkunin leggst á vöruflutninga, landsbyggðina og að lokum verðlag í landinu.
09/10/2026 | Fréttir, Innra starf, Stjórnvöld, Verslun, Viðburðir, Þjónusta
Haustréttir SVÞ 2026 – samtal, sýn og góð stemning
Umbreytingar sem skila árangri voru í brennidepli á Haustréttum SVÞ 2026, okkar árlega lokaða fundi stjórnenda innan samtakanna. Fjölbreytt dagskrá, reynslusögur úr atvinnulífinu og líflegt pallborð gáfu gestum nýja innsýn og tækifæri til að ræða næstu skref.
Í forgangsröðun þátttakenda á áherslum fyrir stjórnvöld voru lægri vextir, einfaldara regluverk og aukinn fyrirsjáanleiki efst. Einnig var kallað eftir fyrirsjáanleika í skattheimtu og minni valdheimildum Samkeppniseftirlitsins – skýr skilaboð um hvað þarf til að styrkja rekstrarumhverfi verslunar og þjónustu.
Við þökkum öllum sem tóku þátt fyrir daginn! Hér fyrir neðan deilum við sérstöku stemningsmyndbandi sem fangar fjölbreytta dagskrána, samtalið og stemninguna á Haustréttum.
07/09/2026 | Bílgreinasambandið, Stjórnvöld, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu hafa skilað umsögn um áform um breytingar á lögum um kílómetragjald á ökutæki. Samtökin fagna fyrirhuguðum úrbótum, meðal annars heimildum til að leiðrétta ranga álagningu, sveigjanlegri skráningu aksturs og því að ógreitt gjald fyrri eiganda hindri ekki aðalskoðun ökutækis.
SVÞ leggja jafnframt áherslu á að rekstraraðilar stærri ökutækja geti fengið mánaðarlega álagningu miðað við raunverulegan akstur til að bæta yfirsýn yfir rekstrarkostnað. Þá kalla samtökin eftir úrbótum á skráningu og gjaldtöku vegna eftirvagna og benda á hættu á rangri skiptingu aksturs milli tímabila þegar gjaldskrár breytast um áramót. Markmiðið er að tryggja rétta, gagnsæja og skiljanlega álagningu.
Sjá umsögn SVÞ -> 20260916 Umsögn SVÞ um kílómetragjald
