Sífellt stærri bílar hafa áhrif á öryggi, orkunotkun og innviði

Sífellt stærri bílar hafa áhrif á öryggi, orkunotkun og innviði

Fólksbílar hafa stækkað verulega frá aldamótum. Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ og Bílgreinasambandsins, ræddi þróunina og áhrif hennar í viðtali við Ævar Örn Jósepsson í Speglinum á RÚV.

Tilefni viðtalsins var ný rannsókn evrópsku samtakanna Transport & Environment. Samkvæmt henni hafa fólksbílar að meðaltali lengst um 1,2 sentimetra á ári frá aldamótum og bæði breikkað og hækkað um hálfan sentimetra á ári.

Á aldarfjórðungi jafngildir það um 30 sentimetra aukningu í lengd og 12–13 sentimetra aukningu í breidd og hæð.

Þróunin endurspeglar meðal annars breyttar þarfir og óskir kaupenda, auk krafna sem gerðar eru til nútímaökutækja. Stærri bílar hafa þó jafnframt áhrif á umferðaröryggi, orkunotkun, vegakerfið og nýtingu bílastæða.

Lesið fréttina í heild á vef Bílgreinasambandsins.

Einnig má hlusta á viðtalið í Speglinum á vef RÚV.

NÚ fagnar 10 ára afmæli | SSK

NÚ fagnar 10 ára afmæli | SSK

NÚ fagnaði 10 ára afmæli sínu sunnudaginn 23. ágúst og af því tilefni flutti Alma Guðmundsdóttir, formaður SSK, kveðju fyrir hönd samtakanna.

Á þeim tíu árum sem liðin eru frá stofnun NÚ hefur skólinn sýnt með skýrum hætti hversu mikilvægur fjölbreytileiki í skólastarfi er. Frá upphafi hefur NÚ farið sínar eigin leiðir og byggt upp skólastarf þar sem metnaður, hreyfing og hlýja fara saman og þarfir og velferð nemenda eru í fyrirrúmi.

SSK óskar NÚ, starfsfólki, nemendum og öllum þeim sem komið hafa að uppbyggingu og starfi skólans innilega til hamingju með þennan merka áfanga. Um leið þökkum við NÚ fyrir mikilvægt framlag til fjölbreytts og öflugs skólasamfélags á Íslandi.

Innilegar hamingjuóskir með 10 ára afmælið, NÚ. Við hlökkum til að fylgjast með áframhaldandi þróun og farsælu starfi skólans um ókomin ár.

 

SVÞ styður einföldun byggingarreglugerðar og leggur áherslu á faggilt eftirlit

SVÞ taka jákvætt í áform stjórnvalda um að einfalda byggingarreglugerð og breyta fyrirkomulagi byggingareftirlits. Samtökin leggja áherslu á að þegar eftirlit færist í auknum mæli til óháðra skoðunarstofa verði tryggt að þær séu jafnframt faggiltar.

Í umsögninni taka SVÞ undir að bæta þurfi úr vanköntum núverandi kerfis, sem í áformum stjórnvalda er lýst sem íþyngjandi og óskilvirku, auk þess sem ósamræmis gæti í túlkun og framkvæmd byggingarreglugerðar. Fyrirhugað er að færa ytra eftirlit með hönnun og framkvæmd að verulegu leyti frá byggingarfulltrúum til óháðra skoðunarstofa.

SVÞ telja jákvætt að áhersla sé lögð á óhæði þeirra sem annast úttektir en leggja til að sérstaklega verði kveðið á um faggiltar skoðunarstofur. Þannig megi tryggja bæði óhæði eftirlitsins og nauðsynlega fagþekkingu.

Sjá nánar –> 21.08.2026 Umsögn SVÞ – Frumvarp um breytingu á lögum um mannvirki nr. 160/2010 (einföldun byggingarreglugerðar og breytt byggingareftirlit

SH: Tryggja þarf jafnræði og sanngjarna kostnaðarskiptingu í stafrænni heilbrigðisþjónustu

Samtök heilbrigðisfyrirtækja (SH) taka jákvætt í markmið frumvarps um stafræna heilsu og telja löngu tímabært að taka stafræn málefni heilbrigðisþjónustunnar föstum tökum. Samtökin leggja þó áherslu á skýrari varnagla svo einkareknir þjónustuveitendur njóti ávinnings sameiginlegra innviða á sömu forsendum og opinberir aðilar.

SH telja að sameiginlegir stafrænir innviðir geti bætt aðgengi að upplýsingum, samfellu í þjónustu og skapað aukið svigrúm fyrir samstarf og nýsköpun. Mikilvægt sé þó að tæknilegt umhverfi verði opið og komið verði í veg fyrir birgjalæsingu þannig að hægt sé að nýta lausnir ólíkra aðila sem uppfylla settar kröfur.

Í umsögninni er meðal annars kallað eftir jafnræði opinberra og einkarekinna þjónustuveitenda, bindandi samráði, skýrri kostnaðarskiptingu og raunhæfum aðlögunartíma. Þá þurfi að tryggja réttaröryggi ef tengingu við sameiginlega innviði er synjað eða hún rofin, skýra ábyrgð vegna bilana og tryggja valfrelsi og opna tæknistaðla. Að öðrum kosti sé hætta á að einkaaðilar beri verulegan kostnað og rekstraráhættu án samsvarandi áhrifa á mótun kerfisins.

Sjá nánari –> 20260818-: Umsögn um drög að frumvarpi til laga um Stafræna heilsu

Heimurinn í vikunni | 1. júlí 2026

Um samantektina

Heimurinn í vikunni er nýr efnisflokkur á vegum SVÞ sem dregur saman helstu alþjóðlegu þróunina sem getur haft áhrif á félagsfólk samtakanna. Samantektin er unnin með aðstoð gervigreindar sem greinir daglega alþjóðlegar fréttir, rannsóknir og opinber gögn. Ritstjórn SVÞ velur það efni sem skiptir mestu máli fyrir íslensk fyrirtæki, sannreynir heimildir og setur upplýsingarnar í samhengi.

Markmiðið er að gefa stjórnendum innsýn yfir það sem skiptir máli án þess að þeir þurfi sjálfir að fylgjast með tugum erlendra miðla á hverjum degi.

Heimurinn í vikunni

Vikuleg samantekt fyrir stjórnendur í verslunar og þjónustugreinum.

30. júní – 1. júlí 2026

Stóra myndin

Þegar litið er yfir alþjóðlegar fréttir síðustu daga blasir við skýr mynd.

Fyrirtæki um allan heim fjárfesta áfram af krafti í gervigreind, rafvæðingu og nýrri tækni. Á sama tíma aukast vísbendingar um hægari eftirspurn, meiri samkeppni, þrýsting á framlegð og skort á sérhæfðu starfsfólki.

Nýjustu rannsóknir McKinsey, EuroCommerce, DHL og Capgemini sýna að tækifærin sem felast í gervigreind eru gríðarleg. Ávinningurinn ræðst þó síður af tækninni sjálfri en af því hvernig fyrirtæki innleiða hana, þróa hæfni starfsfólks og byggja upp traust viðskiptavina.

Samhliða þessu er samkeppnin að harðna í mörgum greinum. Evrópskir bílaframleiðendur bregðast við auknum þrýstingi frá kínverskum framleiðendum, bresk smásala sýnir veikleikamerki og fagþjónustugreinar eins og endurskoðun, auglýsingar og hönnun standa frammi fyrir hröðum breytingum á rekstrarumhverfi sínu.

Tölur vikunnar

Tala Hvað segir hún okkur?
€240–320 milljarðar Áætlað viðbótarvirði sem gervigreind getur skapað fyrir evrópska verslun.
100.000 störf sem Volkswagen hyggst fækka í stærstu endurskipulagningu fyrirtækisins.
200.000 Óseldir 2025 árgerðarbílar hjá bílaumboðum samkvæmt Cox Automotive.
20% Hlutdeild rafbíla í nýskráningum í Evrópu.
80% evrópskra verslunarfyrirtækja eru enn á fyrstu stigum innleiðingar gervigreindar.
72% neytenda hafa áhyggjur af persónuvernd þegar gervigreind kemur að kaupferlinu.
69% starfsfólks í skapandi greinum segist hafa upplifað kulnun síðustu tólf mánuði.

Verslun og þjónusta

Gervigreind verður sífellt stærri hluti af rekstrinum

Nýjar rannsóknir frá McKinsey, EuroCommerce, DHL og Capgemini sýna að stærstu áskoranir fyrirtækja snúa ekki lengur að tækninni sjálfri heldur breytingastjórnun, hæfni starfsfólks og trausti viðskiptavina.

Á sama tíma mælist smásala í Bretlandi sú slakasta síðan í ársbyrjun 2024. Þótt um sé að ræða breskan markað geta slíkar breytingar gefið mikilvægar vísbendingar um þróun kaupmáttar og neytendahegðunar sem oft berast síðar til annarra markaða.

Spurningar sem vakna:

  • Er fyrirtækið að þróa vinnulagið jafn hratt og það fjárfestir í gervigreind?

  • Hvaða fyrstu merki sjáum við um breytingar í kauphegðun viðskiptavina okkar?

Heimildir

Bílgreinin

Umbreytingin heldur áfram að hraðast

Volkswagen undirbýr stærstu endurskipulagningu í sögu fyrirtækisins, rafbílar eru orðnir fimmtungur nýskráninga í Evrópu og kínverskir framleiðendur halda áfram að styrkja stöðu sína.

Á sama tíma glíma bílaumboð við miklar birgðir eldri árgerða á meðan nýir bílar hækka í verði. Fyrir bílaverkstæði eru tvær þróanir sérstaklega áberandi: aukin notkun gervigreindar við bilanagreiningu og nýjar reglur um Right to Repair, sem geta styrkt stöðu sjálfstæðra verkstæða á Evrópumarkaði.

Tækifæri að spyrja sig:

  • Er fyrirtækið tilbúið fyrir þann bílaflota sem verður á vegunum eftir fimm ár?

  • Hvernig getur gervigreind stytt greiningartíma og aukið gæði þjónustunnar?

  • Geta breytingar á evrópsku regluverki haft áhrif á þjónustu eða samstarf okkar?

Heimildir

Fagþjónusta

Sameiningar, aukin samkeppni og nýjar væntingar viðskiptavina

Endurskoðunar- og bókhaldsfyrirtæki halda áfram að sameinast til að ná stærðarhagkvæmni og sérhæfingu.

Í auglýsingageiranum færa fleiri fyrirtæki markaðsverkefni inn í eigin starfsemi á sama tíma og eftirlitsstofnanir herða eftirlit með alþjóðlegum auglýsinganetum.

Í skapandi greinum er myndin tvíbent. Fjárfesting í hönnun heldur áfram að aukast þrátt fyrir gervigreind, en kulnun starfsfólks er útbreidd og verður sífellt mikilvægara stjórnendaverkefni.

Það sem stjórnendur ættu að spyrja sig

  • Hvaða þjónusta okkar skapar virði sem viðskiptavinurinn getur ekki auðveldlega tekið inn í eigin starfsemi?

  • Erum við að nýta gervigreind til að styðja starfsfólkið eða eingöngu til að draga úr kostnaði?

  • Hvernig tryggjum við að lykilhæfni haldist innan fyrirtækisins?

Heimildir

SVÞ fylgist með:

Á næstu vikum verða þessi mál sérstaklega áhugaverð:

  • Gildistaka gagnsæiskrafna samkvæmt gervigreindarlögum Evrópusambandsins 2. ágúst 2026.

  • Áframhaldandi samkeppni evrópskra og kínverskra bílaframleiðenda.

  • Þróun smásölu í Evrópu og hvort veik eftirspurn breiðist út til fleiri markaða.

  • Hraði innleiðingar gervigreindar í verslun, þjónustu og faggreinum.

Það sem kom okkur á óvart

Þrátt fyrir mikla umræðu um að gervigreind muni draga úr þörf fyrir skapandi störf sýna ný gögn að fyrirtæki halda áfram að fjárfesta í hönnun og skapandi vinnu.
Á sama tíma glímir skapandi geirinn við mikla kulnun og auglýsingastofur missa verkefni í auknum mæli inn til viðskiptavina sinna.
Það bendir til þess að samkeppnisforskot framtíðarinnar verði síður fólgið í því hvort fyrirtæki noti gervigreind og frekar í því hvernig þau sameina tækni, mannlega þekkingu og sterka þjónustu.

Spurning vikunnar

Ef samkeppnisaðili þinn myndi innleiða gervigreind markvisst á næstu tólf mánuðum, á hvaða sviði myndi hann líklegast ná forskoti á fyrirtækið þitt?