Heimurinn í vikunni | 1. júlí 2026

01/07/2026 | Bílgreinasambandið, Fréttir, Greining, Stafræn viðskipti, Stafræna umbreytingin, Verslun

Um samantektina

Heimurinn í vikunni er nýr efnisflokkur á vegum SVÞ sem dregur saman helstu alþjóðlegu þróunina sem getur haft áhrif á félagsfólk samtakanna. Samantektin er unnin með aðstoð gervigreindar sem greinir daglega alþjóðlegar fréttir, rannsóknir og opinber gögn. Ritstjórn SVÞ velur það efni sem skiptir mestu máli fyrir íslensk fyrirtæki, sannreynir heimildir og setur upplýsingarnar í samhengi.

Markmiðið er að gefa stjórnendum innsýn yfir það sem skiptir máli án þess að þeir þurfi sjálfir að fylgjast með tugum erlendra miðla á hverjum degi.

Heimurinn í vikunni

Vikuleg samantekt fyrir stjórnendur í verslunar og þjónustugreinum.

30. júní – 1. júlí 2026

Stóra myndin

Þegar litið er yfir alþjóðlegar fréttir síðustu daga blasir við skýr mynd.

Fyrirtæki um allan heim fjárfesta áfram af krafti í gervigreind, rafvæðingu og nýrri tækni. Á sama tíma aukast vísbendingar um hægari eftirspurn, meiri samkeppni, þrýsting á framlegð og skort á sérhæfðu starfsfólki.

Nýjustu rannsóknir McKinsey, EuroCommerce, DHL og Capgemini sýna að tækifærin sem felast í gervigreind eru gríðarleg. Ávinningurinn ræðst þó síður af tækninni sjálfri en af því hvernig fyrirtæki innleiða hana, þróa hæfni starfsfólks og byggja upp traust viðskiptavina.

Samhliða þessu er samkeppnin að harðna í mörgum greinum. Evrópskir bílaframleiðendur bregðast við auknum þrýstingi frá kínverskum framleiðendum, bresk smásala sýnir veikleikamerki og fagþjónustugreinar eins og endurskoðun, auglýsingar og hönnun standa frammi fyrir hröðum breytingum á rekstrarumhverfi sínu.

Tölur vikunnar

Tala Hvað segir hún okkur?
€240–320 milljarðar Áætlað viðbótarvirði sem gervigreind getur skapað fyrir evrópska verslun.
100.000 störf sem Volkswagen hyggst fækka í stærstu endurskipulagningu fyrirtækisins.
200.000 Óseldir 2025 árgerðarbílar hjá bílaumboðum samkvæmt Cox Automotive.
20% Hlutdeild rafbíla í nýskráningum í Evrópu.
80% evrópskra verslunarfyrirtækja eru enn á fyrstu stigum innleiðingar gervigreindar.
72% neytenda hafa áhyggjur af persónuvernd þegar gervigreind kemur að kaupferlinu.
69% starfsfólks í skapandi greinum segist hafa upplifað kulnun síðustu tólf mánuði.

Verslun og þjónusta

Gervigreind verður sífellt stærri hluti af rekstrinum

Nýjar rannsóknir frá McKinsey, EuroCommerce, DHL og Capgemini sýna að stærstu áskoranir fyrirtækja snúa ekki lengur að tækninni sjálfri heldur breytingastjórnun, hæfni starfsfólks og trausti viðskiptavina.

Á sama tíma mælist smásala í Bretlandi sú slakasta síðan í ársbyrjun 2024. Þótt um sé að ræða breskan markað geta slíkar breytingar gefið mikilvægar vísbendingar um þróun kaupmáttar og neytendahegðunar sem oft berast síðar til annarra markaða.

Spurningar sem vakna:

  • Er fyrirtækið að þróa vinnulagið jafn hratt og það fjárfestir í gervigreind?

  • Hvaða fyrstu merki sjáum við um breytingar í kauphegðun viðskiptavina okkar?

Heimildir

Bílgreinin

Umbreytingin heldur áfram að hraðast

Volkswagen undirbýr stærstu endurskipulagningu í sögu fyrirtækisins, rafbílar eru orðnir fimmtungur nýskráninga í Evrópu og kínverskir framleiðendur halda áfram að styrkja stöðu sína.

Á sama tíma glíma bílaumboð við miklar birgðir eldri árgerða á meðan nýir bílar hækka í verði. Fyrir bílaverkstæði eru tvær þróanir sérstaklega áberandi: aukin notkun gervigreindar við bilanagreiningu og nýjar reglur um Right to Repair, sem geta styrkt stöðu sjálfstæðra verkstæða á Evrópumarkaði.

Tækifæri að spyrja sig:

  • Er fyrirtækið tilbúið fyrir þann bílaflota sem verður á vegunum eftir fimm ár?

  • Hvernig getur gervigreind stytt greiningartíma og aukið gæði þjónustunnar?

  • Geta breytingar á evrópsku regluverki haft áhrif á þjónustu eða samstarf okkar?

Heimildir

Fagþjónusta

Sameiningar, aukin samkeppni og nýjar væntingar viðskiptavina

Endurskoðunar- og bókhaldsfyrirtæki halda áfram að sameinast til að ná stærðarhagkvæmni og sérhæfingu.

Í auglýsingageiranum færa fleiri fyrirtæki markaðsverkefni inn í eigin starfsemi á sama tíma og eftirlitsstofnanir herða eftirlit með alþjóðlegum auglýsinganetum.

Í skapandi greinum er myndin tvíbent. Fjárfesting í hönnun heldur áfram að aukast þrátt fyrir gervigreind, en kulnun starfsfólks er útbreidd og verður sífellt mikilvægara stjórnendaverkefni.

Það sem stjórnendur ættu að spyrja sig

  • Hvaða þjónusta okkar skapar virði sem viðskiptavinurinn getur ekki auðveldlega tekið inn í eigin starfsemi?

  • Erum við að nýta gervigreind til að styðja starfsfólkið eða eingöngu til að draga úr kostnaði?

  • Hvernig tryggjum við að lykilhæfni haldist innan fyrirtækisins?

Heimildir

SVÞ fylgist með:

Á næstu vikum verða þessi mál sérstaklega áhugaverð:

  • Gildistaka gagnsæiskrafna samkvæmt gervigreindarlögum Evrópusambandsins 2. ágúst 2026.

  • Áframhaldandi samkeppni evrópskra og kínverskra bílaframleiðenda.

  • Þróun smásölu í Evrópu og hvort veik eftirspurn breiðist út til fleiri markaða.

  • Hraði innleiðingar gervigreindar í verslun, þjónustu og faggreinum.

Það sem kom okkur á óvart

Þrátt fyrir mikla umræðu um að gervigreind muni draga úr þörf fyrir skapandi störf sýna ný gögn að fyrirtæki halda áfram að fjárfesta í hönnun og skapandi vinnu.
Á sama tíma glímir skapandi geirinn við mikla kulnun og auglýsingastofur missa verkefni í auknum mæli inn til viðskiptavina sinna.
Það bendir til þess að samkeppnisforskot framtíðarinnar verði síður fólgið í því hvort fyrirtæki noti gervigreind og frekar í því hvernig þau sameina tækni, mannlega þekkingu og sterka þjónustu.

Spurning vikunnar

Ef samkeppnisaðili þinn myndi innleiða gervigreind markvisst á næstu tólf mánuðum, á hvaða sviði myndi hann líklegast ná forskoti á fyrirtækið þitt?

Til hamingju, Vonarstjörnur 2026!

Til hamingju, Vonarstjörnur 2026!

26/06/2026 | Bílgreinasambandið, Fréttir, Í fjölmiðlum

Það er sannarlega tilefni til að gleðjast þegar fólk úr röðum aðildarfyrirtækja SVÞ og BGS fær viðurkenningu fyrir framúrskarandi störf.
Á lista Góðra samskipta yfir 20 Vonarstjörnur 2026 undir 40 ára aldri eru nokkrir fulltrúar okkar sem hafa vakið athygli fyrir metnað, árangur og leiðtogahæfni í íslensku atvinnulífi.

Meðal þeirra sem tengjast aðildarfyrirtækjum SVÞ og BGS eru:

  • Jónas Kári Eiríksson (32), framkvæmdastjóri vörustýringar hjá Inchcape og stjórnarmaður í SVÞ og BGS
  • Sverrir Bartolozzi (29), forstöðumaður viðskiptaþróunar hjá Festi
  • Katrín Aagestad Gunnarsdóttir (35), markaðsstjóri Nettó
  • Tryggvi Már Magnússon (30), fjármálastjóri Eimskips fyrir Bandaríkjamarkað
  • Pétur Melax (28), sölustjóri Bónus

Þessi viðurkenning er til marks um öflugt fólk sem skapar verðmæti, leiðir breytingar og hefur jákvæð áhrif á fyrirtækin sín og íslenskt atvinnulíf.
Við erum sérstaklega stolt af því að Jónas Kári Eiríksson, stjórnarmaður í SVÞ og BGS, sé í þessum glæsilega hópi en hann hefur með kraftmiklum hætti lagt sig fram við að gæta hagsmunafyrirtækja SVÞ og bílgreinarinnar.

Við óskum þeim öllum innilega til hamingju með viðurkenninguna. Við hlökkum til að fylgjast með áframhaldandi vegferð þeirra og þeim árangri sem án efa á eftir að fylgja.

____

Mynd frá Medium.

SVÞ fagnar útnefningu Jensínu Eddu sem Reykvíkings ársins

SVÞ fagnar útnefningu Jensínu Eddu sem Reykvíkings ársins

22/06/2026 | Fréttir, Í fjölmiðlum, Samtök sjálfstæðra skóla

SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu óska Jensínu Eddu Hermannsdóttur, leikskólastýru Laufásborgar, innilega til hamingju með að hafa verið valin Reykvíkingur ársins 2026. Jensína hefur um árabil verið leiðandi afl í íslensku leikskólastarfi og hlotið verðskuldaða viðurkenningu fyrir framúrskarandi framlag sitt til menntunar og velferðar barna.

Útnefningin kemur í kjölfar mikillar athygli sem starfsemi Laufásborgar hefur vakið. Í umfjöllun Vísis fyrr á árinu var leikskólanum lýst sem einum eftirsóttasta leikskóla landsins, þar sem bæði foreldrar og starfsfólk kunna vel að meta starfshættina og menninguna sem byggð hefur verið upp undir stjórn Jensínu.

SVÞ fagnar sérstaklega því að Jensína Edda er hluti af samfélagi sjálfstæðra skóla á Íslandi. Sjálfstæðir skólar gegna mikilvægu hlutverki í íslensku menntakerfi með því að auka fjölbreytni, efla valfrelsi fjölskyldna og stuðla að nýsköpun og þróun í skólastarfi.

Viðurkenningin er jafnframt áminning um það mikilvæga starf sem unnið er daglega í leikskólum landsins og þau áhrif sem öflugt skólastarf hefur á börn, fjölskyldur og samfélagið í heild.

SVÞ óskar Jensínu Eddu og starfsfólki Laufásborgar innilega til hamingju með þennan verðskuldaða heiður.

*Mynd frá Visir.is 

Umsögn SSK um fyrirhugaðar breytingar á námsmati í grunnskólum

15/06/2026 | Samtök sjálfstæðra skóla, Stjórnvöld, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni

SSK leggja áherslu á skýr markmið fremur en breytingu á einkunnakerfi

SSK – Sjálfstæðir skólar hafa skilað umsögn um fyrirhugaðar breytingar á námsmatshluta aðalnámskrár grunnskóla þar sem lagt er til að námsmat verði sett fram með tölueinkunnum í stað bókstafa. Samtökin leggja áherslu á að námsmat eigi fyrst og fremst að veita nemendum, foreldrum og kennurum skýrar og gagnlegar upplýsingar um nám, framfarir og hæfni.

Í umsögninni benda SSK á að tölueinkunnir geti verið aðgengilegar og auðveldað samanburð, en að þær einar og sér gefi ekki fullnægjandi mynd af fjölbreyttri hæfni nemenda. Þættir á borð við rökhugsun, skilning, samvinnu, frumkvæði og skapandi hugsun krefjist áfram lýsandi námsmats og faglegs mats kennara.

Samtökin leggja áherslu á að ef aukin notkun tölueinkunna verður tekin upp þurfi að skilgreina með skýrum hætti hvaða hæfni, þekking og færni liggur að baki hverri einkunn. Án slíkra skilgreininga sé hætta á að námsmatið verði óskýrt og upplýsingagildi þess takmarkað.

SSK benda jafnframt á að skólar hafi á undanförnum árum lagt verulega vinnu í að þróa námsmat út frá hæfniviðmiðum og innleiða núverandi kerfi. Því sé mikilvægt að breytingar séu vel undirbyggðar og sýnt fram á hvernig þær bæta upplýsingagjöf og styðja betur við nám nemenda.

Að mati samtakanna er stærsta áskorunin ekki hvort notaðir séu bókstafir eða tölur, heldur að hæfniviðmið og námsmarkmið séu skýr, afmörkuð og mælanleg. Slík vinna sé lykillinn að gagnlegra og samræmdara námsmati.

Smelltu –> Áform um breytingar á námsmatshluta aðalnámskrár grunnskóla

Innviðaráðuneytið hefur enn ekki innleitt reglur sem auðvelda orkuskipti í sendibílaflotum

Innviðaráðuneytið hefur enn ekki innleitt reglur sem auðvelda orkuskipti í sendibílaflotum

15/06/2026 | Bílgreinasambandið, Fréttir, Í fjölmiðlum, Stjórnvöld, Úr hagsmunagæslunni

Evrópskt regluverk hefur um árabil gert ráð fyrir undanþágu vegna aukinnar þyngdar rafhlaðna í rafknúnum ökutækjum. Sú aðlögun hefur hins vegar ekki enn skilað sér að fullu í íslenskt regluverk. SVÞ og Bílgreinasambandið hafa ítrekað bent á að þessi tregða hamli orkuskiptum og geri fyrirtækjum erfiðara fyrir að fjárfesta í rafknúnum atvinnubílum.

Í umfjöllun Morgunblaðsins 13. júní sl., kemur fram að Innviðaráðuneytið hafi um langt skeið haft málið til skoðunar án þess að breytingar hafi tekið gildi.

Evrópa hefur þegar brugðist við vandanum

Árið 2018 voru samþykktar breytingar á evrópskum reglum sem gera aðildarríkjum kleift að leyfa ökumönnum með B-ökuréttindi að aka rafknúnum ökutækjum og öðrum ökutækjum sem nota aðra orkugjafa, allt að 4.250 kg heildarþyngd. Tilgangurinn var að tryggja að aukin þyngd rafhlaðna yrði ekki hindrun í vegi orkuskipta.

Þessi heimild hefur verið tekin upp í fjölmörgum Evrópuríkjum. Á Íslandi gilda hins vegar enn eldri þyngdarmörk, sem þýðir að fyrirtæki geta þurft að afla starfsfólki aukinna ökuréttinda til að aka rafknúnum sendibílum sem gegna í reynd sama hlutverki og sambærilegir dísilbílar.

Óþarfa hindrun fyrir fyrirtæki

SVÞ hefur bent á að um sé að ræða regluverkshindrun fremur en öryggismál. Burðargeta og notkun ökutækjanna breytast ekki, heldur vegur rafbúnaðurinn meira en hefðbundinn aflrásarbúnaður.

Afleiðingin er aukinn kostnaður, meira flækjustig í rekstri og minni hvati til að endurnýja bílaflota með umhverfisvænni lausnum. Þetta hefur sérstaklega áhrif á fyrirtæki í verslun, þjónustu, flutningum og dreifingu sem treysta á létta atvinnubíla í daglegum rekstri.

Kallað eftir skýrum svörum

SVÞ telur mikilvægt að íslenskt regluverk fylgi þeirri þróun sem þegar hefur átt sér stað víða í Evrópu. Með því yrði dregið úr óþarfa hindrunum, fyrirtækjum auðveldað að ráðast í orkuskipti og stutt betur við loftslagsmarkmið stjórnvalda.

UPPFÆRSLA 23/06/26 – Reglugerð um breytingu á reglugerð um ökuskirteini nr. 830/2011 
og frétt hjá Stjórnarráðinu HÉR!

______________________________

Sjálfstæðir skólar sýna sterkan árangur í nýrri skýrslu ráðherra

Sjálfstæðir skólar sýna sterkan árangur í nýrri skýrslu ráðherra

22/05/2026 | Fréttir, Samtök sjálfstæðra skóla, Stjórnvöld

Ný skýrsla mennta- og barnamálaráðherra um frammistöðu nemenda úr einstökum grunnskólum á lokaprófum í framhaldsskólum vekur athygli á þeim góða árangri sem nemendur úr sjálfstætt reknum skólum ná. Niðurstöðurnar sýna að margir sjálfstæðir skólar standa afar vel þegar kemur að undirbúningi nemenda fyrir áframhaldandi nám og skila stöðugt góðum námsárangri.

Staðfesting á mikilvægi fjölbreytni í íslensku menntakerfi.

Þetta er mikilvæg staðfesting á því að fjölbreytni í íslensku menntakerfi skiptir máli. Sjálfstæðir skólar hafa skapað öflugt námsumhverfi þar sem metnaður, fagmennska og velferð nemenda eru í fyrirrúmi. Þar hefur verið lögð áhersla á skýra sýn, náið samstarf við fjölskyldur og kennslu sem tekur mið af styrkleikum hvers og eins nemanda. Allir sjálfstæðu skólarnir eru litlir og taka vel utan um nemendahópa sína og þar hafa nemendur sem ekki hafa fundið sig í stærri skólum náð að blómstra.

Afrakstur markvissrar vinnu kennara, stjórnenda og skólasamfélagsins alls.

Árangurinn er ekki sjálfgefinn heldur afrakstur markvissrar vinnu kennara, stjórnenda og skólasamfélagsins alls. Hann sýnir jafnframt að valfrelsi foreldra og nemenda getur stuðlað að framþróun og auknum gæðum í öllu menntakerfinu.

Skýrslan er því mikilvægt innlegg í umræðuna um framtíð skólamála á Íslandi og undirstrikar að sjálfstæðir skólar eru öflugur og mikilvægur hluti af íslensku menntakerfi.

Skýrsluna má lesa hér: https://www.althingi.is/altext/pdf/157/s/1182.pdf