SVÞ: Varar við verðstýringu og „leiktjöldum“ í aðgerðum stjórnvalda

SVÞ: Varar við verðstýringu og „leiktjöldum“ í aðgerðum stjórnvalda

Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ, gagnrýnir nýjar aðgerðir stjórnvalda vegna eldsneytisverðs og segir þær bera með sér vantraust í garð fyrirtækja og fela í sér hættulega þróun í átt að verðstýringu.

Í viðtali við Vísi segir Benedikt að þótt SVÞ styðji tímabundna lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti, séu þær viðbótaraðgerðir sem fylgja „pínu leiktjöld“ og óþarfar í ljósi þess að virkt eftirlitskerfi sé þegar til staðar.

Samkvæmt boðuðum aðgerðum mun Samkeppniseftirlitið hafa sérstakt eftirlit með því að skattalækkunin skili sér til neytenda, auk þess sem ráðherra fær heimildir til að grípa inn í verðlagningu með beinum hætti.

Benedikt varar sérstaklega við slíkum heimildum og segir þær geta leitt til verðstýringar sem sagan sýni að geti haft neikvæðar afleiðingar. Ef verð er þrýst niður með valdboði til lengri tíma geti það grafið undan rekstrargrundvelli fyrirtækja og jafnvel leitt til skorts á vörum.

Hann bendir einnig á að skilaboðin til atvinnulífsins séu alvarleg, þar sem stjórnvöld virðist tilbúin að bæta við eftirliti, refsiheimildum og inngripum í verðlagningu. Slík nálgun geti skapað óvissu meðal fyrirtækja um framtíðarskilyrði í rekstri.

Að mati SVÞ hefði einfaldlega dugað að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti tímabundið, án frekari íhlutunar, enda séu bæði lög og eftirlit þegar til staðar til að tryggja að lækkunin skili sér í verði til neytenda.

Sjá nánar viðtal við Benedikt S. Benediktsson á Vísi –> HÉR! 

SVÞ gagnrýnir varnagla stjórnvalda í umræðu um verðbólgu

SVÞ gagnrýnir varnagla stjórnvalda í umræðu um verðbólgu

Visir.is birtir í dag meðfylgjandi grein frá Benedikt S. Benediktssyni, framkvæmdastjóra SVÞ.

Verðbólgukeppni

Ríkisstjórnin lækkar virðisaukaskatt á eldsneyti sem væri góð hugmynd ef hún seldi hana ekki eins og vafning með undirmálslánum.

Hinn 10. apríl síðastliðinn kynnti ríkisstjórnin aðgerðir til að takast á við aukna verðbólgu vegna átaka í Persaflóa (a. الخليج الفارسی). Aðgerðirnar eru í raun tvær, þ.e. annars vegar tímabundin lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti sem neytendur kaupa á dælu og hins vegar fjárframlag til að styrkja uppbyggingu hleðslustöðva.

Í frumvarpinu segir efnislega að á tímabilinu 1. maí til 31. ágúst verði virðisaukaskattur á eldsneyti 11% í stað 24%. Þá er beinum orðum kveðið á um að „á umræddu tímabili ber[i] söluaðilum eldsneytis að tryggja að hin tímabundna lækkun á skatthlutfalli virðisaukaskatts skili sér að fullu í endanlegu útsöluverði eldsneytis.“ Í mati á áhrifum segir m.a.: „Sé lækkuninni miðlað til fulls inn í verð til neytenda lækkar verð að öðru óbreyttu um 10,5%.“ Þá segir einnig: „Gert er ráð fyrir að bein áhrif skattalækkunarinnar á vísitölu neysluverðs verði tæplega 0,3% til lækkunar sem mun ganga til baka að gildistíma loknum í byrjun september.“

Þátttökulistinn

Það er jákvætt að ríkisstjórnin stígi skref og gefi til kynna að hún ætlar að vera þátttakandi í baráttunni gegn verðbólgu. Virðisaukaskattslækkunin er nokkuð vel til þess fallin að lækka eldsneytiskostnað almennings og ætti ef vel tekst til að milda bein áhrif þróunar á alþjóðavettvangi á buddu margra landsmanna. Niðurstaðan ætti að verða mælanleg. Stuðningur við orkuskipti er aftur á móti lengri tíma mál, eins og forsætisráðherra hefur nefnt, en gæti í einhverjum mæli orðið lóð á vogarskálarnar m.t.t. orkusjálfstæðis þjóðarinnar.

Mun hámarksárangur nást?

Stutta svarið er já, hámarksárangur mun nást. Það segir sig nánast sjálft að muninum á 24% virðisaukaskatti á eldsneyti og 11% verður skilað út í verðlag enda samræmist annað ekki lögum um virðisaukaskatt og getur haft alvarlegar afleiðingar í för með sér. Stjórnandi sem tekur slíka áhættu verður ekki langlífur í starfi. Skatturinn hefur eftirlit með réttum skilum, virðisaukaskattsframkvæmdin er rótgróin og þó stundum kunni að skapast álitamál snúa þau afar sjaldan að svo einföldum viðskiptum sem innkaup og sala eldsneytis eru. Það er vel þekkt að fólk hefur sætt refsingu fyrir röng skil virðisaukaskatts.

Áhættan af því að lækkunin skili sér ekki til neytenda er því afar lítil ef nokkur. Af þeim sökum er í raun óþarft að taka fram í lagatextanum að söluaðilum beri að skila lækkun skatthlutfallsins út í smásöluverð, það mun gerast. Látum það liggja á milli hluta enda er það ekkert endilega alltaf slæmt að löggjafinn sé skýr þegar hann lætur í ljós til hvers er ætlast, svo fremi sem hann sé skýr.

Ekki að pissa í skóinn sinn heldur…

Að bera í bakkafullan lækinn er þekkt orðatiltæki og getur merkt að ganga lengra en tilefni er til. Myndmálið er skýrt, einstaklingur að bera vatn í fötu út í læk. Almennt er til þess ætlast að löggjafinn passi upp á slíkt og oft eru orð eins og meðalhófsregla og gullhúðun nefnd í því sambandi. Fræðimenn nefna stundum að lögmætisregla varni því að stjórnvöld grípi til aðgerða nema þær eigi sér stoð í lögum.

Eins og áður segir tryggja ákvæði virðisaukaskattslaga nú þegar að sú breyting á virðisaukaskattshlutfalli sem er boðuð með frumvarpinu muni skila sér út í smásöluverð. Í frumvarpinu er hins vegar gengið lengra.

Þetta er kraftakeppni

Eins og fram hefur komið er í frumvarpinu sérstaklega kveðið á um að söluaðilum eldsneytis beri að tryggja að hin tímabundna lækkun á skatthlutfalli virðisaukaskatts skili sér að fullu í endanlegu útsöluverði eldsneytis. Skatturinn hefur, eins og áður segir, eftirlit með réttri meðferð virðisaukaskatts. Fjármála- og efnahagsráðherra telur hins vegar tilefni til að bæta í og Samkeppniseftirlitinu verður gert að hafa sérstakt eftirlit með því að söluaðilar skili tímabundinni lækkun virðisaukaskatts í útsöluverð eldsneytis.

Frændi minn í Bolungarvík sneri hurðarhúnum stundum aukahring því hann var svo handsterkur. Ráðherrann er líka sterkur.

Ekki bara einstaklingssport

Það er ekki nema von að fleiri hafi viljað taka þátt og ákveðið hafi verið að tryggja aðkomu atvinnuvegaráðherra að málinu. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að hún fái heimild til ákveða hámarksverð, hámarksálagningu eða aðra stýringu á verðlagningu eða viðskiptakjörum ef svo fer að söluaðilar eldsneytis tryggja ekki að hin tímabundna lækkun á skatthlutfalli virðisaukaskatts skili sér að fullu í endanlegu útsöluverði eldsneytis. Ég held ég hafi verið búinn að nefna annað samræmist ekki lögum um virðisaukaskatt.

Hún er líka sterk.

Látum […] kappið bera fegurðina ofurliði

Ekki mundi ég vilja vera hurðarhúnn í dag.

Til höfuð þess sem selur eldsneyti er sett eftirlit Skattsins, eftirlit Samkeppniseftirlitsins, skattsekt, stjórnvaldssekt, verðþak, framlegðarhámark og hættan á því að einum liðsmanninum detti í hug einhver önnur leið til verðstýringar eða stýringar. Allt undir kringumstæðum þar sem það er þegar ljóst að lækkunin mun skila sér út í verðlag.

Einhver fræðimaðurinn hefði í góðu samkvæmi látið detta sér í hug hugtök á borð við margföld refsing en annar og óvandaðri maður látið nægja að segja jú kant meik ðis sjitt öpp.

Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu.

ESB þarf að taka mið af stöðu eyja – áhrif á samkeppnishæfni íslensks atvinnulífs

ESB þarf að taka mið af stöðu eyja – áhrif á samkeppnishæfni íslensks atvinnulífs

Efnahagsleg staða Íslands mótast af landafræði – og það þarf að sjást í stefnumótun ESB.

Það er kjarninn í nýrri umsögn Samtaka atvinnulífsins (SA), SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu, Samtaka ferðaþjónustu og Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi, þar sem fjallað er um svokallaða eyjastefnu Evrópusambandsins.

Hærri kostnaður og takmarkanir sem ekki er hægt að horfa framhjá.

Í umsögn SA er bent á að:

  • Ísland sé háð flugi og sjóflutningum

  • aðrir samgöngukostir séu ekki til staðar

  • Þetta leiði til hærri kostnaðar og minni stærðarhagkvæmni

Þetta eru varanlegir þættir – ekki tímabundnar áskoranir.

Mikilvægt hlutverk Íslands á innri markaði

Þrátt fyrir þessar aðstæður gegnir Ísland lykilhlutverki.

  • í virðiskeðjum

  • í tengingum milli markaða

  • og í afhendingaröryggi

Í umsögn SA er því lögð áhersla á að stefna ESB þurfi að taka mið af framlagi allra ríkja á innri markaðnum, þar á meðal EES/EFTA-ríkja.

👉 Lesa nánar um umsögn SA hér:

ESA kallar eftir skýringum á fyrirkomulagi áfengissölu – spurning um samræmi í regluverki

ESA kallar eftir skýringum á fyrirkomulagi áfengissölu – spurning um samræmi í regluverki

Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) hefur krafið íslensk stjórnvöld um svör vegna fyrirkomulags á smásölu áfengra drykkja á Íslandi. Tilefnið er kvörtun sem snýr að því hvort núverandi fyrirkomulag standist skuldbindingar Íslands samkvæmt EES-samningnum. 

Í frétt Morgunblaðsins kemur fram að „þann 13. mars barst fjármála- og efnahagsráðuneytinu bréf frá Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) þess efnis að stofnuninni hefði borist kvörtun varðandi smásölu áfengra drykkja af hálfu íslenska ríkisins, nánar tiltekið Tóbaks- og áfengisverslunar ríkisins (ÁTVR).“ 

ESA hefur lagt fram sjö spurningar sem íslensk stjórnvöld þurfa að svara fyrir 20. apríl nk. Spurningarnar snúa að því hvort íslensk stjórnvöld geti réttlætt áframhaldandi einkarétt ÁTVR í ljósi þeirra breytinga sem orðið hafa á markaðnum á undanförnum árum. 

Samkvæmt fréttinni snúa spurningarnar m.a. að: 

  • heimild til sölu áfengis á framleiðslustað, 
  • útboði á smásölu áfengis í Fríhöfninni
  • og auknu aðgengi að áfengi, m.a. í gegnum netverslun. 

Í umfjölluninni segir að „að mati kvartanda ganga þessi atriði gegn yfirlýstum markmiðum áfengiseinokunarinnar, sem eru að draga úr áfengisneyslu, vinna gegn misnotkun áfengis og vernda lýðheilsu.“ 

Þá er sérstaklega vísað til þróunar netverslunar, þar sem „netverslanir skráðar í öðrum EES-ríkjum hafi opnað og bjóði íslenskum neytendum áfenga drykki, en birgðir þeirra og afhendingarstaðir séu þó á Íslandi.“ 

ESA bendir jafnframt á að þó heimilt sé að reka ríkiseinkasölu samkvæmt EES-samningnum verði hún að vera framkvæmd með þeim hætti að aðilum á markaði sé ekki mismunað. 

Ef svör íslenskra stjórnvalda teljast ekki fullnægjandi getur ESA hafið formlegt brotamál sem getur endað fyrir EFTA-dómstólnum. 

SVÞ: Aukið frelsi löngu orðið tímabært 

Samtök verslunar og þjónustu standa á bak við kvörtunina sem ESA vinnur nú með. 

Í frétt Morgunblaðsins er haft eftir Benedikt S. Benediktssyni, framkvæmdastjóra SVÞ, að: „Það hefur í raun lengi verið tímaspursmál hvenær til þess kæmi.“ Hann bendir á að þróun í verslun hafi breytt forsendum markaðarins: „Og svo ekki síst netverslunin sem er að vaxa.“ Þá segir hann einnig: „Það er að segja breyttra verslunarhátta, breyttrar menningar og ýmislegs fleira. Þingið virðist bara hafa átt í erfiðleikum með þetta.“ 

Þörf á skýrari leikreglum 

Málið varpar ljósi á breyttan veruleika í verslun og þjónustu þar sem tæknibreytingar, aukin netverslun og nýjar dreifileiðir hafa áhrif á hefðbundið regluverk.  Eitt af lykilhlutverkum SVÞ er að „stuðla að framförum í verslun og þjónustu, bættum starfsskilyrðum, aukinni arðsemi og samkeppnishæfni“. Málið undirstrikar mikilvægi þess að regluverk taki mið af raunverulegum markaðsaðstæðum og tryggi jafnan leikvöll fyrir fyrirtæki og neytendur. 


ESA kallar eftir skýringum á áfengisnotkun - spurning um samræmi í regluverki

UPPTAKA | Breytt Suðurlandsbraut – böl eða blessun fyrir fyrirtækin

UPPTAKA | Breytt Suðurlandsbraut – böl eða blessun fyrir fyrirtækin

SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu og FA – Félag atvinnurekenda hélt sameiginlegan morgunverðarfund þann 6. mars sl undir heitinu „Breytt Suðurlandsbraut -böl eða blessun fyrir fyrirtækin?“

Á svæðinu starfa á annað þúsund fyrirtækja með um 5.500 starfsmenn. Fyrirhugaðar framkvæmdir og skipulagsbreytingar geta haft veruleg áhrif á umferð, aðgengi og rekstrarskilyrði verslunar og þjónustu í hverfinu.  Fjölmennt var á fundinn og fundargestir með margar spurningar og ábendingar.

Smelltu — Glærur Breytt Suðurlandsbraut, böl eða blessun fyrir fyrirtækin?