04/11/2026 | Stjórnvöld, Umhverfismál, Umsagnir
SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu hafa skilað umsögn á umsagnagátt framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins um fyrirhugaðar breytingar á viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir, ETS. Samtökin styðja markmið kerfisins um minni losun en leggja áherslu á að framkvæmd þess taki mið af fjarlægð Íslands frá meginlandi Evrópu og erfiðum siglingaskilyrðum á Norður-Atlantshafi. Greiningar DNV sýna að þessir þættir valda verulega meiri orkunotkun og kostnaði á siglingaleiðum til og frá Íslandi en á dæmigerðum samanburðarleiðum innan Evrópu.
Í umsögn SVÞ er bent á að verði tillögur um 50% skilaskyldu losunarheimilda á tilteknum svæðum innan ESB hluti af ETS tilskipuninni, beri að tryggja að siglingar til og frá Íslandi falli þar undir. Þá benda samtökin á að skoðuð verði mælingamiðuð aðlögun vegna sérstaklega erfiðra aðstæðna á sjó. Samtökin benda enn fremur á að endurskoðun slíkra aðlagana fari fram þegar raunhæfar tæknilausnir liggja fyrir, fremur en eftir fyrirfram ákveðnum dagsetningum.
Með þeim hætti telja samtökin að nálgast megi markmiðið um að jafna samkeppnisstöðu íslensks atvinnulífs.
Sjá umsögn SVÞ hér → ETS Umsögn ESB viðskiptakerfi losunarheimildir ETS
28/10/2026 | Fréttir, Umhverfismál
Áhrif evrópsks loftslagsregluverks á íslensk fyrirtæki voru í forgrunni á tveimur málstofum sem Samtök verslunar og þjónustu (SVÞ) komu að á Umhverfisdegi atvinnulífsins 27. október. Þar var meðal annars fjallað um sérstöðu Íslands innan ETS-losunarviðskiptakerfisins og áhrif nýrra umbúðareglna Evrópusambandsins (PPWR) á íslenska verslun og þjónustu. Fulltrúar SVÞ og félagsfyrirtækja samtakanna tóku virkan þátt í umræðunum.
Umhverfisdagur atvinnulífsins fór fram á Hótel Reykjavík Grand undir yfirskriftinni „Sérstaða Íslands“. Dagurinn er sameiginlegur vettvangur Samtaka atvinnulífsins og aðildarsamtaka þeirra þar sem sjónum er beint að umhverfis- og loftslagsmálum, áskorunum fyrirtækja og tækifærum til umbóta.
ETS-kerfið: Sérstaða Íslands kallar á jafna samkeppnisstöðu
Á málstofunni „Sérstaða Íslands í ETS-kerfinu“, sem SVÞ og Samtök ferðaþjónustunnar (SAF) stóðu sameiginlega að, flutti Kristinn Már Reynisson, lögfræðingur SVÞ, erindi um áhrif evrópska losunarviðskiptakerfisins á íslenskt atvinnulíf.
Kristinn Már fór yfir niðurstöður greininga sem sýna hvernig landfræðileg lega Íslands, langar flutningsleiðir og krefjandi veðurskilyrði á Norður-Atlantshafi hafa áhrif á stöðu íslenskra fyrirtækja innan ETS-kerfisins.
ETS-kerfið: „Við förum fram á jafnan leikvöll“
Á málstofunni „Sérstaða Íslands í ETS-kerfinu“, sem SVÞ og Samtök ferðaþjónustunnar (SAF) stóðu sameiginlega að, fjallaði Kristinn Már Reynisson, lögfræðingur SVÞ, um áhrif evrópska losunarviðskiptakerfisins á íslenskt atvinnulíf. Málstofan fór fram undir fundarstjórn Maríu Rutar Ágústsdóttur hjá SAF.
Í erindi sínu, „Með vindinn í fangið – loftslagsreglur á ójöfnum grundvelli“, fór Kristinn Már yfir sérstöðu Íslands þegar kemur að flugi og sjóflutningum og þá hagsmunagæslu sem SA, SAF og SVÞ hafa unnið að í samstarfi við íslensk stjórnvöld gagnvart Evrópusambandinu.
Hann kynnti meðal annars niðurstöður tveggja greininga Det Norske Veritas (DNV) á sjóflutningum og greiningar Hagrannsókna á flugi. Niðurstöðurnar sýna hvernig landfræðileg lega Íslands, langar flutningsleiðir og krefjandi veðurskilyrði skapa íslenskum fyrirtækjum aðrar forsendur en fyrirtækjum á meginlandi Evrópu.
Samkvæmt greiningum DNV krefjast vindur og ölduhæð um 22% meiri orku við Ísland, samanborið við um 5% á Miðjarðarhafi. Þessar aðstæður, ásamt fjarlægð Íslands frá helstu mörkuðum, leiða til þess að ETS-kostnaður leggst þyngra á sjóflutninga til og frá landinu, með tilheyrandi áhrifum á innflutning, útflutning og samkeppnishæfni íslenskra fyrirtækja.
Kristinn Már benti jafnframt á að núverandi útfærsla kerfisins gæti skapað óæskilega hvata til að sniðganga Ísland í flutningum.
„Ef skekkjan verður ekki leiðrétt getur kerfið í núverandi mynd leitt af sér aukna losun. Það er nákvæmlega öfugt við tilganginn,“ sagði Kristinn Már.
Hann undirstrikaði að íslensk fyrirtæki hefðu þegar gripið til aðgerða til að draga úr losun, en að hvorki gjaldtaka né hagrænir hvatar gætu breytt landfræðilegri legu Íslands eða veðurskilyrðum á Norður-Atlantshafi.
Kristinn Már greindi einnig frá því að niðurstöður greininganna hefðu verið kynntar fulltrúum framkvæmdastjórnar ESB í mars 2026, áður en drög að endurskoðun ETS-kerfisins voru birt.
„Við erum ekki að biðja um undanþágur. Við erum að biðja um að kerfið, sem var hannað til að tryggja jafnan leikvöll, geri einmitt það,“ sagði Kristinn Már.
Að erindum loknum stýrði Kristinn Már pallborðsumræðum þar sem meðal þátttakenda voru fulltrúar Eimskips, Icelandair og stjórnvalda.
Í umræðunum var meðal annars fjallað um áhrif ETS á rekstur og fjárfestingar fyrirtækja, mikilvægi fyrirsjáanleika í regluverki og þá hagsmunagæslu sem íslensk stjórnvöld og atvinnulíf hafa unnið að á vettvangi Evrópusambandsins.
Nýjar umbúðareglur ESB: Hvað þýða þær fyrir íslenska verslun?
Á málstofu um PPWR, nýja reglugerð Evrópusambandsins um umbúðir og umbúðaúrgang, var sjónum beint að áhrifum regluverksins á íslensk fyrirtæki og þeim áskorunum sem fylgja innleiðingu þess.
Reglugerðin hefur mikla þýðingu fyrir fyrirtæki í verslun, innflutningi og dreifingu og felur meðal annars í sér breyttar kröfur til umbúða, endurnotkunar og endurvinnslu.
Í pallborðsumræðum tóku þátt fulltrúar tveggja félagsfyrirtækja SVÞ, Guðrún Aðalsteinsdóttir framkvæmdastjóri Krónunnar og Hafsteinn Snæland Grétarsson sölu- og markaðsstjóri Danól.
Fyrir íslensk fyrirtæki skiptir máli að innleiðing regluverksins taki mið af aðstæðum á litlum og landfræðilega einangruðum markaði, án þess að dregið sé úr markmiðum um minni umbúðaúrgang og aukna hringrásarhagkvæmni.
Icelandair valið Umhverfisfyrirtæki ársins 2026
Á Umhverfisdegi atvinnulífsins voru jafnframt afhent Umhverfisverðlaun atvinnulífsins og hlaut Icelandair viðurkenninguna Umhverfisfyrirtæki ársins 2026.
Icelandair var einnig meðal þátttakenda í ETS-málstofu SVÞ og SAF, þar sem fjallað var um áhrif losunarviðskiptakerfisins á flug- og sjóflutninga og mikilvægi þess að tryggja íslenskum fyrirtækjum sanngjörn samkeppnisskilyrði.
Umhverfisverðlaun atvinnulífsins eru veitt til að vekja athygli á fyrirtækjum sem sýna árangur í umhverfismálum og hvetja til frekari umbóta og nýsköpunar.
Nánar um Umhverfisfyrirtæki ársins 2026 á vef Samtaka atvinnulífsins
Umhverfisárangur og samkeppnishæfni þurfa að haldast í hendur
Umræðurnar á málstofunum tveimur sýndu hversu mikilvægt er að íslenskt atvinnulíf taki virkan þátt í mótun og innleiðingu evrópsks umhverfisregluverks.
Hvort sem um er að ræða losunarheimildir í flutningum eða nýjar kröfur til umbúða hafa reglurnar áhrif á daglegan rekstur, kostnað og samkeppnishæfni fyrirtækja.
SVÞ leggja áherslu á að metnaðarfull umhverfismarkmið og samkeppnishæfni íslenskra fyrirtækja geti farið saman. Til þess þurfi regluverkið að taka mið af sérstöðu Íslands og skapa raunhæfa hvata til umhverfisumbóta.
Þátttaka SVÞ og félagsfyrirtækja samtakanna á Umhverfisdegi atvinnulífsins er mikilvægur liður í því að koma þessum sjónarmiðum á framfæri og tryggja að rödd íslenskrar verslunar og þjónustu heyrist í umræðunni.
23/09/2026 | Fréttir, Umhverfismál
Opnað hefur verið fyrir tilnefningar til Umhverfisfyrirtækis ársins 2026.
SVÞ hvetur félagsfólk sitt til að vekja athygli á fyrirtækjum sem náð hafa árangri í umhverfis- og loftslagsmálum. Hægt er að senda inn tilnefningar til og með 10. október.
Verðlaunin eru veitt fyrirtæki sem sýnir í verki hvernig markvissar aðgerðir, nýsköpun og ábyrg stjórnun skila árangri. Í ár er sérstaklega horft til ábyrgrar ákvarðanatöku í umhverfismálum. Aðeins aðildarfyrirtæki SA og aðildarsamtök þeirra koma til greina.
Tilnefningu þarf að fylgja rökstuðningur um hvernig fyrirtækið uppfyllir viðmið verðlaunanna.
Meðal annars skal gera grein fyrir:
-
innleiddu umhverfisstjórnunarkerfi
-
sjálfbærri nýtingu aðfanga
-
aðgerðum sem ganga lengra en lög og reglur krefjast
-
aðgerðaáætlun með tölulegum og tímasettum markmiðum
-
opinberri sjálfbærnistefnu, birtum markmiðum og árangri
-
áhrifum umhverfismála á ákvarðanir fyrirtækisins og mati þess á tengdri áhættu og tækifærum
Ef fylgigögn eru lögð fram er óskað eftir þeim í einni skrá.
Sendu inn tilnefningu til Umhverfisfyrirtækis ársins 2026
Verðlaunin verða afhent á Umhverfisdegi atvinnulífsins, sem haldinn verður í ellefta sinn þriðjudaginn 27. október undir yfirskriftinni Sérstaða Íslands.
Fundurinn fer fram á Hótel Reykjavík Grand kl. 13.00–15.15 og verður skráning auglýst fljótlega.
Umhverfisdagurinn er sameiginlegt verkefni SA, SI, SAF, Samorku, SFF, SFS og SVÞ.
12/08/2026 | Fréttir, Í fjölmiðlum, Stjórnvöld, Umhverfismál
Ný umbúðareglugerð Evrópusambandsins, PPWR, getur haft veruleg áhrif á íslenska verslun, veitingarekstur og framleiðslu. Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ, ræddi áhrif hennar í viðtali við Vísi í gær 11. ágúst 2026 [SJÁ FRÉTT]
Reglugerðinni er ætlað að draga úr umbúðaúrgangi og notkun einnota umbúða. Markmiðin eru jákvæð. Íslensk verslun hefur ekki hag af því að selja vörur í óþarflega miklum umbúðum eða umbúðum sem eru erfiðar í úrvinnslu. Hvorki verslunin né neytendur hafa þó hag af því að vöruverð hækki í ljósi hækkandi umbúðakostnaðar. Þá virðist innleiðing PPWR að ýmsu leyti geta framkallað umfangsmiklar og kostnaðarsamar breytingar án þess að ásættanlegur umhverfisárangur hljótist af.
Benedikt bendir á að íslenskar aðstæður séu aðrar en víða í Evrópu og mikilvægt sé að taka mið af því við innleiðinguna:
„Enda má gera ráð fyrir að meginhluti regluverksins hafi verið svona hannaður með hliðsjón af þörfum og ástandi í Mið- og Suður-Evrópu, sem kannski á ekki við hér, og í ýmsu tilliti erum við komin bara lengra en þau ríki sem þar eru.“
Reglurnar geta einnig haft áhrif á veitingarekstur og kallað á aukna notkun endurnýjanlegra umbúða. Benedikt segir ýmis álitaefni fylgja slíkum breytingum, meðal annars varðandi matvælaöryggi:
„Þar eru uppi fjölmörg álitamál sem snúa að bara svona heilnæmi matvælanna þegar þau eru bara ekki geymd í umbúðum eða í einhverjum stöðluðum umbúðum sem hafa sannað gildi sitt.“
Stjórnvöld þurfa að upplýsa um næstu skref
SVÞ hafa kallað eftir því að íslenskra hagsmuna verði gætt í aðdraganda þess að PPWR verður tekin upp í EES-samninginn. Telja samtökin að sambærileg sjónarmið hafi komið fram af hálfu annarra EFTA-ríkja. Skilningur SVÞ er að umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra hafi góðan skilning á stöðunni og á vettvangi ráðuneytis hans verði hagsmunagæslan virk.
11/08/2026 | Fréttir, Í fjölmiðlum, Stjórnvöld, Umhverfismál, Þjónusta
Innleiðing nýrrar umbúðareglugerðar Evrópusambandsins (PPWR) hefst nú um miðjan ágúst. Reglurnar eru umfangsmiklar og munu meðal annars hafa áhrif á íslensk fyrirtæki sem framleiða vörur fyrir Evrópumarkað eða selja vörur til ESB.
Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu, fjallar um áhrif reglnanna í viðtali í Morgunblaðinu í dag. Hann segir markmið þeirra að mörgu leyti jákvæð, meðal annars að draga úr umbúðaúrgangi og auðvelda endurvinnslu. Hins vegar fylgi reglunum umfangsmiklar kvaðir, kostnaður og umsýsla fyrir fyrirtæki.
Íslenskir útflytjendur geta meðal annars þurft að skrá sig sérstaklega í hverju ESB-ríki sem vörur eru sendar til. Reglurnar gera jafnframt kröfur um efnisnotkun og hönnun umbúða sem geta kallað á breytingar á framleiðslu og pökkun.
Reglugerðin fellur undir EES-samninginn og mun því að óbreyttu síðar einnig hafa áhrif á íslenska innanlandsmarkaðinn. Benedikt segir mikilvægt að tekið verði tillit til íslenskra aðstæðna, enda séu hlutar regluverksins augljóslega útfærðir með stærri markaði í huga.
„Það hefur lengi verið ljóst að þetta verður algjört skrímsli,“ segir Benedikt og varar við því að einstök ákvæði geti orðið kostnaðarsöm og jafnvel haft neikvæð umhverfisáhrif hér á landi.
Nánar er fjallað um málið í Morgunblaðinu í dag, 11. ágúst 2026. –> SMELLIÐ HÉR!
08/05/2026 | Fréttir, Stjórnvöld, Umhverfismál, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ óska eftir nánara samráði um reglur vegna varna gegn olíumengun
SVÞ hafa skilað umsögn um drög að breytingu á reglugerð um varnir gegn olíumengun frá starfsemi á landi. Samtökin telja að fyrirhugaðar breytingar gangi að hluta of langt eða séu ekki nægilega rökstuddar, einkum með tilliti til kostnaðar, meðalhófs, áhættu og áhrifa á mikilvæga innviði.
Í umsögninni benda SVÞ á að krafa um reglubundnar þykktarmælingar olíubirgðageyma eftir 15 ára notkun geti haft í för með sér verulegan kostnað og röskun á starfsemi. Slíkar mælingar krefjast þess að geymar séu tæmdir og geta haft áhrif á rekstur, afhendingaröryggi og öryggi starfsmanna. SVÞ telja að áður en slík krafa verði innleidd þurfi að liggja fyrir skýrt kostnaðar- og áhættumat.
Samtökin vara einnig við því að krafa um að rífa geyma innan sex mánaða frá því að þeir eru teknir úr notkun geti farið illa saman við markmið stjórnvalda um aukið olíuöryggi og neyðarbirgðir. Þá sé óljóst hvort tekið hafi verið nægilegt tillit til leyfisferla, skipulagsmála og mögulegs mats á umhverfisáhrifum, sem geti tekið lengri tíma en sex mánuði.
Meginniðurstaða SVÞ er að nánara samráð þurfi að eiga sér stað við hagaðila áður en breytingar á reglugerðinni verða kláraðar. Reglur sem varða mikilvæga innviði, rekstraröryggi og kostnað fyrirtækja þurfa að byggja á skýrum rökum, meðalhófi og mati á raunverulegum áhrifum.
Sjá umsögn SVÞ hér fyrir neðan.
060526 samr. 71-2026 Umsögn SVÞ – regl varn gegn olíumengun
