19/08/2026 | Fréttatilkynningar, Fréttir, Stafræna umbreytingin, Stjórnvöld, Úr hagsmunagæslunni, Verslun
SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu og sjálfstæðar sérvöruverslanir með áfengi hafa sent alþingismönnum áskorun um að setja skýran lagaramma utan um vefverslun með áfengi. Neytendur hafa þegar valið aukið valfrelsi en löggjöfin hefur ekki fylgt þróun markaðarins.
Nýleg könnun Gallup sýnir að um þriðji hver Íslendingur hefur keypt áfengi í vefverslun. Hlutfallið nálgast 60% meðal fólks á aldrinum 20–39 ára. Varanleg breyting hefur því orðið á kauphegðun almennings og vefverslun með áfengi er þegar orðin hluti af íslenskum veruleika.
SVÞ og sérvöruverslanirnar telja brýnt að Alþingi viðurkenni þessa stöðu og setji skýrar og samræmdar reglur um starfsemina. Reglurnar þurfi meðal annars að taka til leyfisveitinga, opnunartíma, staðsetningar og aðgengi, upplýsingagjafar, aldurseftirlits og afhendingar.
Markmiðið sé að tryggja ábyrga starfsemi, virkt eftirlit og jafnræði milli allra söluaðila. Sömu kröfur þurfi að gilda um íslensk og erlend fyrirtæki sem selja áfengi til íslenskra neytenda.
„Neytendur hafa þegar valið. Þriðji hver landsmaður hefur keypt áfengi í vefverslun og hlutfallið er enn hærra meðal yngra fólks. Löggjöfin er hins vegar barn síns tíma og tekur ekki mið af þeim markaði sem hefur orðið til með breyttri kauphegðun og auknum hraða og aukinni skilvirkni í flutningum á þeim tíma sem liðinn er frá því að Ísland gerðist aðili að að EES-samningnum,“ segir Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ.
Ábyrgir rekstraraðilar hafa innleitt aldurseftirlit við kaup og afhendingu. Skýran lagaramma skortir hins vegar til að tryggja að sömu kröfur gildi um alla sem selja áfengi til íslenskra neytenda og að stjórnvöld hafi fullnægjandi úrræði til eftirlits.
„Það er breið samstaða um að vernda börn og ungmenni og vinna gegn skaðlegri áfengisneyslu. Skýrar reglur og skilvirkt eftirlit eru forsenda þess að þau markmið náist. Um smátt skref er að ræða og því getur ÁTVR áfram gegnt sínu hlutverki samhliða því að Alþingi setji vefverslun skýran og nútímalegan ramma,“ segir Benedikt.
SVÞ og sérvöruverslanir með áfengi hafa jafnframt hrundið af stað upplýsingaherferð undir yfirskriftinni „Þriðji hver verslar hér“. Markmið hennar er að vekja athygli á breyttri kauphegðun og þeirri staðreynd að stór hluti þjóðarinnar nýtir nú þegar aukið val við áfengiskaup.
Nánari upplýsingar um stöðu vefverslunar með áfengi, þróun markaðarins og helstu rök fyrir skýrari lagaramma má finna á Valfrelsi.is.
Smelltu -> SVÞ Fréttatilkynning Skorað á Alþingi að uppfæra rammann um áfengissölu til að hlaða niður fréttatilkynningunni.
14/08/2026 | Fréttir, Greining, Í fjölmiðlum, Stjórnvöld, Verslun
Allt að 100 þúsund Íslendingar hafa keypt áfengi af öðrum smásölum en ÁTVR. Nýleg könnun Gallup sýnir að um þriðji hver landsmaður hefur verslað áfengi í vefverslun og hlutfallið nálgast 60% meðal fólks á aldrinum 20–39 ára.
Þetta kemur fram í frétt Vísis um samstarfsherferð SVÞ og sérvöruverslana með áfengi. Markmið herferðarinnar er að draga fram þá staðreynd að neytendur hafa þegar valið aukið valfrelsi — á meðan löggjöfin hefur ekki fylgt þróun markaðarins.
Núverandi reglur heimila erlendum fyrirtækjum að selja áfengi til Íslands í gegnum vefverslun en gera ekki ráð fyrir sambærilegum möguleika fyrir íslensk fyrirtæki. Með skýrari lagaramma væri hægt að jafna samkeppnisstöðu fyrirtækja og tryggja um leið fullnægjandi eftirlit með aldri kaupenda, opnunartíma, aðgengi og markaðssetningu.
Á sama tíma og vefverslun og sérvöruverslanir hafa rutt sér til rúms hefur áfengisneysla hér á landi minnkað um tæp 11% frá árinu 2021.
„Þjóðin hefur alltaf tekið skrefin á undan löggjafanum þegar kemur að áfengislöggjöf,“ segir Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ. Veruleikinn sé sá að fólk vilji val og ekki sé raunhæft að ætla að snúa þróuninni við.
Nánari upplýsingar og staðreyndir um vefverslun með áfengi má finna á
01/07/2026 | Bílgreinasambandið, Fréttir, Greining, Stafræn viðskipti, Stafræna umbreytingin, Verslun
Um samantektina
Heimurinn í vikunni er nýr efnisflokkur á vegum SVÞ sem dregur saman helstu alþjóðlegu þróunina sem getur haft áhrif á félagsfólk samtakanna. Samantektin er unnin með aðstoð gervigreindar sem greinir daglega alþjóðlegar fréttir, rannsóknir og opinber gögn. Ritstjórn SVÞ velur það efni sem skiptir mestu máli fyrir íslensk fyrirtæki, sannreynir heimildir og setur upplýsingarnar í samhengi.
Markmiðið er að gefa stjórnendum innsýn yfir það sem skiptir máli án þess að þeir þurfi sjálfir að fylgjast með tugum erlendra miðla á hverjum degi.
Heimurinn í vikunni
Vikuleg samantekt fyrir stjórnendur í verslunar og þjónustugreinum.
30. júní – 1. júlí 2026
Stóra myndin
Þegar litið er yfir alþjóðlegar fréttir síðustu daga blasir við skýr mynd.
Fyrirtæki um allan heim fjárfesta áfram af krafti í gervigreind, rafvæðingu og nýrri tækni. Á sama tíma aukast vísbendingar um hægari eftirspurn, meiri samkeppni, þrýsting á framlegð og skort á sérhæfðu starfsfólki.
Nýjustu rannsóknir McKinsey, EuroCommerce, DHL og Capgemini sýna að tækifærin sem felast í gervigreind eru gríðarleg. Ávinningurinn ræðst þó síður af tækninni sjálfri en af því hvernig fyrirtæki innleiða hana, þróa hæfni starfsfólks og byggja upp traust viðskiptavina.
Samhliða þessu er samkeppnin að harðna í mörgum greinum. Evrópskir bílaframleiðendur bregðast við auknum þrýstingi frá kínverskum framleiðendum, bresk smásala sýnir veikleikamerki og fagþjónustugreinar eins og endurskoðun, auglýsingar og hönnun standa frammi fyrir hröðum breytingum á rekstrarumhverfi sínu.
Tölur vikunnar
Tala Hvað segir hún okkur?
€240–320 milljarðar Áætlað viðbótarvirði sem gervigreind getur skapað fyrir evrópska verslun.
100.000 störf sem Volkswagen hyggst fækka í stærstu endurskipulagningu fyrirtækisins.
200.000 Óseldir 2025 árgerðarbílar hjá bílaumboðum samkvæmt Cox Automotive.
20% Hlutdeild rafbíla í nýskráningum í Evrópu.
80% evrópskra verslunarfyrirtækja eru enn á fyrstu stigum innleiðingar gervigreindar.
72% neytenda hafa áhyggjur af persónuvernd þegar gervigreind kemur að kaupferlinu.
69% starfsfólks í skapandi greinum segist hafa upplifað kulnun síðustu tólf mánuði.
Verslun og þjónusta
Gervigreind verður sífellt stærri hluti af rekstrinum
Nýjar rannsóknir frá McKinsey, EuroCommerce, DHL og Capgemini sýna að stærstu áskoranir fyrirtækja snúa ekki lengur að tækninni sjálfri heldur breytingastjórnun, hæfni starfsfólks og trausti viðskiptavina.
Á sama tíma mælist smásala í Bretlandi sú slakasta síðan í ársbyrjun 2024. Þótt um sé að ræða breskan markað geta slíkar breytingar gefið mikilvægar vísbendingar um þróun kaupmáttar og neytendahegðunar sem oft berast síðar til annarra markaða.
Spurningar sem vakna:
Heimildir
Bílgreinin
Umbreytingin heldur áfram að hraðast
Volkswagen undirbýr stærstu endurskipulagningu í sögu fyrirtækisins, rafbílar eru orðnir fimmtungur nýskráninga í Evrópu og kínverskir framleiðendur halda áfram að styrkja stöðu sína.
Á sama tíma glíma bílaumboð við miklar birgðir eldri árgerða á meðan nýir bílar hækka í verði. Fyrir bílaverkstæði eru tvær þróanir sérstaklega áberandi: aukin notkun gervigreindar við bilanagreiningu og nýjar reglur um Right to Repair, sem geta styrkt stöðu sjálfstæðra verkstæða á Evrópumarkaði.
Tækifæri að spyrja sig:
-
Er fyrirtækið tilbúið fyrir þann bílaflota sem verður á vegunum eftir fimm ár?
-
Hvernig getur gervigreind stytt greiningartíma og aukið gæði þjónustunnar?
-
Geta breytingar á evrópsku regluverki haft áhrif á þjónustu eða samstarf okkar?
Heimildir
Fagþjónusta
Sameiningar, aukin samkeppni og nýjar væntingar viðskiptavina
Endurskoðunar- og bókhaldsfyrirtæki halda áfram að sameinast til að ná stærðarhagkvæmni og sérhæfingu.
Í auglýsingageiranum færa fleiri fyrirtæki markaðsverkefni inn í eigin starfsemi á sama tíma og eftirlitsstofnanir herða eftirlit með alþjóðlegum auglýsinganetum.
Í skapandi greinum er myndin tvíbent. Fjárfesting í hönnun heldur áfram að aukast þrátt fyrir gervigreind, en kulnun starfsfólks er útbreidd og verður sífellt mikilvægara stjórnendaverkefni.
Það sem stjórnendur ættu að spyrja sig
-
Hvaða þjónusta okkar skapar virði sem viðskiptavinurinn getur ekki auðveldlega tekið inn í eigin starfsemi?
-
Erum við að nýta gervigreind til að styðja starfsfólkið eða eingöngu til að draga úr kostnaði?
-
Hvernig tryggjum við að lykilhæfni haldist innan fyrirtækisins?
Heimildir
SVÞ fylgist með:
Á næstu vikum verða þessi mál sérstaklega áhugaverð:
-
Gildistaka gagnsæiskrafna samkvæmt gervigreindarlögum Evrópusambandsins 2. ágúst 2026.
-
Áframhaldandi samkeppni evrópskra og kínverskra bílaframleiðenda.
-
Þróun smásölu í Evrópu og hvort veik eftirspurn breiðist út til fleiri markaða.
-
Hraði innleiðingar gervigreindar í verslun, þjónustu og faggreinum.
Það sem kom okkur á óvart
Þrátt fyrir mikla umræðu um að gervigreind muni draga úr þörf fyrir skapandi störf sýna ný gögn að fyrirtæki halda áfram að fjárfesta í hönnun og skapandi vinnu.
Á sama tíma glímir skapandi geirinn við mikla kulnun og auglýsingastofur missa verkefni í auknum mæli inn til viðskiptavina sinna.
Það bendir til þess að samkeppnisforskot framtíðarinnar verði síður fólgið í því hvort fyrirtæki noti gervigreind og frekar í því hvernig þau sameina tækni, mannlega þekkingu og sterka þjónustu.
Spurning vikunnar
Ef samkeppnisaðili þinn myndi innleiða gervigreind markvisst á næstu tólf mánuðum, á hvaða sviði myndi hann líklegast ná forskoti á fyrirtækið þitt?
29/06/2026 | Fréttamolar SVÞ, Fréttir, Greining, Í fjölmiðlum, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni, Útgáfa, Verslun, Þjónusta
Júní einkenndist af fjölbreyttri umfjöllun um rekstrarumhverfi fyrirtækja, breytingar á regluverki og sjálfbærnimál, auk greina um þróun vinnumarkaðarins og áhrif gervigreindar á verslun og þjónustu.
Á vettvangi hagsmunagæslunnar komu meðal annars til umfjöllunar áhrif EUDR-reglugerðarinnar, hafnalög, námsmat í grunnskólum og framtíð úrgangsmála.
Smelltu á blaðið hér fyrir neðan.
FRÉTTAMOLAR SVÞ JÚNÍ 2026
24/06/2026 | Fræðsla, Fréttir, Greining, Stafræna umbreytingin, Verslun, Þjónusta
Gervigreind er nú þegar hluti af daglegum rekstri fyrirtækja.
Hún getur hjálpað til við allt frá markaðssetningu og sölu til samskipta, leiðtogahæfni, stefnumótunar og ákvarðanatöku.
SVÞ vill kanna hvar hagnýt gervigreindarverkfæri gætu skapað mest virði fyrir verslanir og þjónustufyrirtæki á Íslandi.
Hvaða verkefni myndir þú helst vilja einfalda?
Vörutexta og markaðsefni? Viðskiptatryggð? Söluherferðir? Samskipti við starfsfólk? Leiðtogahæfni og stjórnendastuðning? Stefnumótun og ákvarðanatöku? Eða kannski eitthvað allt annað?
Niðurstöður könnunarinnar verða nýttar til að greina þarfir fyrirtækja og skoða þróun hagnýtra gervigreindarverkfæra sem geta stutt við rekstur, stjórnun og samkeppnishæfni íslenskra fyrirtækja.
Það tekur aðeins um 2 mínútur að svara.
Segðu okkur hvaða verkefni þú myndir helst vilja fá af borðinu þínu.
15/06/2026 | Fréttir, Greining, Greiningar, Ræktum vitið, Verslun
Gervigreind er ekki lengur tæknimál heldur samkeppnismál.
Ný skýrsla McKinsey og EuroCommerce um áhrif gervigreindar á evrópska verslun dregur upp skýra mynd af þeim breytingum sem eru fram undan. Þar er gervigreind ekki kynnt sem enn ein tækninýjungin heldur sem einn mikilvægasti áhrifaþáttur samkeppnishæfni fyrirtækja á komandi árum.
Skýrslan byggir á greiningu á evrópskum smásölumarkaði, viðtölum við stjórnendur leiðandi fyrirtækja og könnun meðal stjórnenda í verslun.
Niðurstaðan er skýr: Fyrirtæki sem ná að innleiða gervigreind markvisst geta styrkt rekstur sinn verulega, á meðan þau sem sitja eftir eiga á hættu að missa samkeppnisforskot.
Hér eru sjö atriði sem stjórnendur í verslun ættu að kynna sér.
1. Gervigreind er orðin samkeppnismál
Umræðan hefur færst frá því hvort fyrirtæki eigi að nýta gervigreind yfir í hversu hratt og markvisst þau geti gert það. Samkvæmt skýrslunni eru fyrirtæki komin fram yfir tilraunastigið. Nú snýst málið um að innleiða lausnir sem hafa raunveruleg áhrif á rekstur, framleiðni og þjónustu.
Fyrirtæki sem ná árangri með gervigreind geta aukið forskot sitt hratt á samkeppnisaðila sem dragast aftur úr.
2. Mestu tækifærin liggja í kjarnarekstrinum
Mörg fyrirtæki hafa byrjað á því að nýta gervigreind í markaðssetningu, efnisgerð og stoðstarfsemi. Skýrslan bendir hins vegar á að stærstu verðmætin liggi víða annars staðar.
Verðlagning, vöruframboð, innkaup, samningar við birgja og kynningarmál eru meðal þeirra sviða þar sem gervigreind getur haft mest áhrif á afkomu fyrirtækja. Þar geta betri ákvarðanir skilað sér beint í aukinni framlegð og bættri samkeppnisstöðu.
3. Framleiðni er aðeins hluti af myndinni
Gervigreind er oft rædd sem tæki til að spara tíma eða fækka handtökum. Skýrslan leggur þó áherslu á að stærsti ávinningurinn geti falist í betri ákvörðunum.
Með öflugri greiningu geta fyrirtæki betur spáð fyrir um eftirspurn, stýrt birgðum, valið réttar vörur og brugðist hraðar við breytingum á markaði. Það getur skipt sköpum í atvinnugrein þar sem framlegð er oft takmörkuð og samkeppni hörð.
4. Flest fyrirtæki eru enn að leita að arðseminni
Þrátt fyrir miklar fjárfestingar segjast flestir stjórnendur enn ekki geta metið raunveruleg áhrif gervigreindar á afkomu fyrirtækja sinna.
Þetta undirstrikar mikilvæga staðreynd: það er ekki nóg að fjárfesta í tækninni sjálfri. Árangurinn ræðst af því hvernig fyrirtæki breyta vinnuferlum, skipulagi og ákvarðanatöku í kringum tæknina.
5. Helstu hindranirnar eru ekki tæknilegar
Ein af áhugaverðustu niðurstöðum skýrslunnar er að stærstu hindranirnar snúa ekki að hugbúnaði eða tækni.
Skortur á hæfni, veik breytingastjórnun, gamalgróin vinnubrögð og óskýr ábyrgð eru meðal helstu ástæðna þess að fyrirtækjum gengur illa að skala notkun gervigreindar.
Þau fyrirtæki sem ná bestum árangri líta á gervigreind sem skipulagsbreytingu frekar en tækniverkefni.
6. Störf munu breytast hratt
Skýrslan spáir því að stór hluti starfa í verslun taki breytingum á næstu árum. Það þýðir ekki endilega að störf hverfi heldur að verkefni breytist.
Meiri áhersla verður lögð á greiningu, eftirlit, þjónustu og ákvarðanatöku á meðan sífellt fleiri hefðbundin verkefni verða sjálfvirk. Því verður hæfniþróun og símenntun starfsfólks mikilvægari en áður.
7. Er fyrirtækið tilbúið fyrir næstu kynslóð verslunar?
Eitt áhugaverðasta umfjöllunarefni skýrslunnar er það sem höfundar kalla Agentic Commerce*.
Hugtakið lýsir þróun þar sem gervigreind aðstoðar neytendur ekki aðeins við að leita upplýsinga heldur einnig við að bera saman vörur, velja valkosti og jafnvel framkvæma kaup fyrir þeirra hönd.
Í stað þess að viðskiptavinur leiti sjálfur að vöru gæti hann einfaldlega beðið gervigreindarþjónustu um að finna bestu lausnina, bera saman verð og ganga frá kaupum.
Þótt þessi þróun sé enn á byrjunarstigi telja höfundar skýrslunnar að hún geti orðið stærsta breyting í verslun frá upphafi netverslunar. Fyrirtæki þurfa því að fara að skoða hvernig vörur þeirra, þjónusta og upplýsingar verða aðgengilegar gervigreindarlausnum framtíðarinnar. Sýnileiki gagnvart gervigreind, skýr og aðgengileg vörugögn og geta til að tengjast nýjum kaupferlum geta orðið mikilvægir þættir í samkeppnishæfni fyrirtækja á komandi árum. Fyrir stjórnendur snýst spurningin því ekki aðeins um hvort þessi þróun verði að veruleika, heldur hvort fyrirtækið sé tilbúið þegar hún nær fótfestu.
Samkeppnisforskot næstu ára
Meginskilaboð skýrslunnar eru einföld. Fyrirtæki sem ná að tengja gervigreind við skýr viðskiptamarkmið, endurhanna vinnuferli og byggja upp nauðsynlega hæfni geta styrkt samkeppnisstöðu sína verulega.
Á næstu árum gæti munurinn á milli þeirra fyrirtækja sem nýta gervigreind markvisst og þeirra sem gera það ekki orðið einn mikilvægasti samkeppnisþátturinn í verslun og þjónustu.
–> Smelltu HÉR til fyrir leiðir til sí- og endurmenntunar með Ræktum vitið.
–> Smelltu HÉR til að hlaða niður skýrslu McKinsey og EuroCommerce – Júní 2026
_____________________________
