29/04/2026 | Fréttir, Greinar, Í fjölmiðlum, Úr hagsmunagæslunni
Visir birtir í dag grein Benedikts S. Benediktssonar, framkvæmdastjóra SVÞ undir heitinu Brandarar á Alþingi og alvarlegar spurningar um undirbúning lagasetningar
Brandarar á Alþingi og alvarlegar spurningar um undirbúning lagasetningar
Á meðan hlátur hljómaði í þingsal í fyrradag afgreiddi þingnefnd mál sem vekur alvarlegar spurningar um undirbúning lagasetningar.
Brandari 1: Ýjað að nánum kynnum
Í fyrradag var kátt á Alþingi þegar Inga Sæland tók til máls. Karl Gauti Hjaltason hafði spurt Ingu út í afstöðu hennar til kolefnisálaga, ETS, og virtist finna þeim ýmislegt til foráttu. Eins og vant er stóð ekki á svari Ingu sem sagði ekki skrítið að þau væru sammála þar sem þingmaðurinn hefði verið dálítið náin henni um tíma. Þvertók Inga fyrir að fara út í það nánar. Við svo búið ærðist þingheimur úr hlátri. Inga þakkaði fyrir fyrirspurnina, sagðist í góðum gír, vissi ekkert hvað hún ætlaði að segja en gerði að lokum góðlátlegt grín að ræðustíl Karls Gauta og uppskar enn frekari hlátrasköll.
Léttur tónn – þyngra mál í bakgrunni.
Brandari 2: Ýjað að nánum kynnum við stjórnarskránna
Annar brandari féll á Alþingi í fyrradag sem minna fór fyrir. Hann birtist í nefndaráliti meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar um lagafrumvarp sem hefur þann tilgang að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti. Nú kann að vera að brandarinn sé það sem er kallað áunnið bragð (e. aquired taste), eins og ólífur með ansjósum.
Ábendingar um tvíverknað
Við meðferð efnahags- og viðskiptanefndar bárust henni ábendingar um að frumvarpinu væri kveðið á um að lagður skyldi 11% virðisaukaskattur á eldsneyti þetta sumarið og að Samkeppniseftirlitið skyldi hafa eftirlit með því að sú skattprósenta yrði fyrir valinu en ekki einhver önnur. Bent var á að ríkisskattstjóri hefði þegar eftirlit með slíku og óþarft væri að bæta Samkeppniseftirlitinu við.
Hátimbruð umfjöllun
Viðbrögð meirihlutans voru m.a. að benda með hátimbruðum hætti á að í 75. gr. stjórnarskrárinnar sé kveðið á um vernd atvinnufrelsis sem megi takmarka með lögum. Metur meiri hlutinn það svo að slíkar takmarkanir þurfi að byggjast á skýrri eða ótvíræðri lagaheimild og að löggjafanum sé óheimilt að fela framkvæmdarvaldshöfum óhefta ákvörðun um þær. Þá sagði meiri hlutinn að löggjafinn þurfi að mæla fyrir um meginreglur þar sem fram komi takmörk og umfang þeirrar réttindaskerðingar sem talin er nauðsynleg.
Barið í brestina
Að þessu sögðu lagði meiri hlutinn til að í stað þess að um framkvæmd eftirlits með lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti skuli gilda tiltekin ákvæði samkeppnislaga skuli þau hin sömu ákvæði gilda um tímabundna lækkun á útsöluverði eldsneytis. Í ljósi tillögunnar segir meirihlutinn að Samkeppniseftirlitinu beri að afla gagna og upplýsinga frá söluaðilum um verðmyndun og forsendur sem liggja henni að baki og þar með sé tryggt að söluaðilum sé óheimilt að auka eigin álagningu á eldsneyti í því skyni að taka til sín þann ávinning sem af tímabundinni lækkun virðisaukaskatts hlýst.
Áfram er gert ráð fyrir að söluaðilar eldsneytis leggi 11% virðisaukaskatt á eldsneyti þetta sumarið. Samkeppniseftirlitinu er ætlað að hafa eftirlit með því að sú lækkun eldsneytisverðs sem leiða mun af því að virðisaukaskattur lækkar tímabundið úr 24% í 11% endi í útsöluverði. Ef Samkeppniseftirlitið telur það ekki hafa gerst, þar sem söluaðilar hafi hækkað álagningu, á að beita þá stjórnvaldssektum. Hvergi er þess getið hverju álagning söluaðila má nema en þó á hún ekki að leiða til tapsrekstrar.
Þetta er brandari sem þarf að útskýra
Marga lögfræðingabrandara þarf að útskýra. Það er best að gera með því að setja fram þrjár spurningar, sem endurspegla hátimbraðar ábendingar meirihlutans, og bæta við ástæðu þess að spurt er:
- Hefur löggjafinn ákveðið takmarkanir á atvinnufrelsi með skýrri eða ótvíræðri lagaheimildþegar hann segir ekki í lagatexta heldur í nefndaráliti að hann ætlist til þess að álagning breytist ekki á eldsneyti? Ég bara spyr þar sem samkvæmt orðanna hljóðan eiga söluaðilar eldsneytis að skila út í útsöluverð muninum á 24% og 11% virðisaukaskatti og tilteknar reglur samkeppnislaga að gilda þegar Samkeppniseftirlitið framkvæmir eftirlit með því að svo fari. Í lagatextanum verður álagning ekki nefnd frekari en nokkuð annað en lækkun skatthlutfalls og breyting á útsöluverði af þeim sökum.
- Hefurlöggjafinn ákveðið meginreglur þar sem fram koma takmörk og umfang þeirrar réttindaskerðingar sem söluaðilarnir eiga að sæta? Ég bara spyr þar sem samkvæmt umfjöllun í nefndaráliti sem verður ekki í lagatexta verða takmörkin og umfangið í formi eftirlits Samkeppniseftirlitsins með álagningu, beiting stjórnvaldssekta af þess hálfu og heimild atvinnuvegaráðherra til að stýra verðlagningu með reglugerð.
- Hefur löggjafinn ákveðið að framselja til framkvæmdarvaldshafa óhefta ákvörðun um hver álagningin má vera?Ég bara spyr þar sem Samkeppniseftirlitið telst til handhafa framkvæmdarvalds og það virðist gert ráð fyrir að stofnunin ákveði án lögbundinna viðmiða hvað hún telur ásættanlegt þegar að álagningu kemur.
Ég veit ekki með ykkur en ég dó!
Aukabrandari: Ég sé gasljósið
Síðasta sumar sendi konan mig í sérverslun að kaupa ljósaperu í útiljós. Unga sölukonan sem afgreiddi mig afsakaði sig þar sem perurnar í ljósið væru ekki lengur framleiddar með sama ljósstyrk og áður. Ég sagði: „Ekkert mál, ef konan mín gerir athugasemdir segi ég henni bara að hún sé að missa vitið.“ Sölukonan unga varð vægast sagt óhress með þetta svar. Nú óska ég þess heitast að bévítans peran springi ekki aftur fyrr en unga sölukonan hefur gleymt mér.
Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu
_____________________
Sjá aðrar umfjallanir, umsagnir og greinar frá SVÞ er varða málið.
SVÞ gagnrýna mögulega verðstýringu á eldsneyti og aukið ráðherravald – SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu
SVÞ varar við verðstýringu: „Aðgerðir stjórnvalda minna á leiktjöld“SVÞ: Varar við verðstýringu og „leiktjöldum“ í aðgerðum stjórnvalda – SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu
SVÞ gagnrýnir varnagla stjórnvalda í umræðu um „verðbólgukeppni“ – SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu
Umsögn um frumvarp til laga um breytingu á lögum um virðisaukaskatt og samkeppnislögum – SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu
15/04/2026 | Fréttir, Greinar, Í fjölmiðlum, Stjórnvöld, Úr hagsmunagæslunni
Visir.is birtir í dag meðfylgjandi grein frá Benedikt S. Benediktssyni, framkvæmdastjóra SVÞ.
Verðbólgukeppni
Ríkisstjórnin lækkar virðisaukaskatt á eldsneyti sem væri góð hugmynd ef hún seldi hana ekki eins og vafning með undirmálslánum.
Hinn 10. apríl síðastliðinn kynnti ríkisstjórnin aðgerðir til að takast á við aukna verðbólgu vegna átaka í Persaflóa (a. الخليج الفارسی). Aðgerðirnar eru í raun tvær, þ.e. annars vegar tímabundin lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti sem neytendur kaupa á dælu og hins vegar fjárframlag til að styrkja uppbyggingu hleðslustöðva.
Í frumvarpinu segir efnislega að á tímabilinu 1. maí til 31. ágúst verði virðisaukaskattur á eldsneyti 11% í stað 24%. Þá er beinum orðum kveðið á um að „á umræddu tímabili ber[i] söluaðilum eldsneytis að tryggja að hin tímabundna lækkun á skatthlutfalli virðisaukaskatts skili sér að fullu í endanlegu útsöluverði eldsneytis.“ Í mati á áhrifum segir m.a.: „Sé lækkuninni miðlað til fulls inn í verð til neytenda lækkar verð að öðru óbreyttu um 10,5%.“ Þá segir einnig: „Gert er ráð fyrir að bein áhrif skattalækkunarinnar á vísitölu neysluverðs verði tæplega 0,3% til lækkunar sem mun ganga til baka að gildistíma loknum í byrjun september.“
Þátttökulistinn
Það er jákvætt að ríkisstjórnin stígi skref og gefi til kynna að hún ætlar að vera þátttakandi í baráttunni gegn verðbólgu. Virðisaukaskattslækkunin er nokkuð vel til þess fallin að lækka eldsneytiskostnað almennings og ætti ef vel tekst til að milda bein áhrif þróunar á alþjóðavettvangi á buddu margra landsmanna. Niðurstaðan ætti að verða mælanleg. Stuðningur við orkuskipti er aftur á móti lengri tíma mál, eins og forsætisráðherra hefur nefnt, en gæti í einhverjum mæli orðið lóð á vogarskálarnar m.t.t. orkusjálfstæðis þjóðarinnar.
Mun hámarksárangur nást?
Stutta svarið er já, hámarksárangur mun nást. Það segir sig nánast sjálft að muninum á 24% virðisaukaskatti á eldsneyti og 11% verður skilað út í verðlag enda samræmist annað ekki lögum um virðisaukaskatt og getur haft alvarlegar afleiðingar í för með sér. Stjórnandi sem tekur slíka áhættu verður ekki langlífur í starfi. Skatturinn hefur eftirlit með réttum skilum, virðisaukaskattsframkvæmdin er rótgróin og þó stundum kunni að skapast álitamál snúa þau afar sjaldan að svo einföldum viðskiptum sem innkaup og sala eldsneytis eru. Það er vel þekkt að fólk hefur sætt refsingu fyrir röng skil virðisaukaskatts.
Áhættan af því að lækkunin skili sér ekki til neytenda er því afar lítil ef nokkur. Af þeim sökum er í raun óþarft að taka fram í lagatextanum að söluaðilum beri að skila lækkun skatthlutfallsins út í smásöluverð, það mun gerast. Látum það liggja á milli hluta enda er það ekkert endilega alltaf slæmt að löggjafinn sé skýr þegar hann lætur í ljós til hvers er ætlast, svo fremi sem hann sé skýr.
Ekki að pissa í skóinn sinn heldur…
Að bera í bakkafullan lækinn er þekkt orðatiltæki og getur merkt að ganga lengra en tilefni er til. Myndmálið er skýrt, einstaklingur að bera vatn í fötu út í læk. Almennt er til þess ætlast að löggjafinn passi upp á slíkt og oft eru orð eins og meðalhófsregla og gullhúðun nefnd í því sambandi. Fræðimenn nefna stundum að lögmætisregla varni því að stjórnvöld grípi til aðgerða nema þær eigi sér stoð í lögum.
Eins og áður segir tryggja ákvæði virðisaukaskattslaga nú þegar að sú breyting á virðisaukaskattshlutfalli sem er boðuð með frumvarpinu muni skila sér út í smásöluverð. Í frumvarpinu er hins vegar gengið lengra.
Þetta er kraftakeppni
Eins og fram hefur komið er í frumvarpinu sérstaklega kveðið á um að söluaðilum eldsneytis beri að tryggja að hin tímabundna lækkun á skatthlutfalli virðisaukaskatts skili sér að fullu í endanlegu útsöluverði eldsneytis. Skatturinn hefur, eins og áður segir, eftirlit með réttri meðferð virðisaukaskatts. Fjármála- og efnahagsráðherra telur hins vegar tilefni til að bæta í og Samkeppniseftirlitinu verður gert að hafa sérstakt eftirlit með því að söluaðilar skili tímabundinni lækkun virðisaukaskatts í útsöluverð eldsneytis.
Frændi minn í Bolungarvík sneri hurðarhúnum stundum aukahring því hann var svo handsterkur. Ráðherrann er líka sterkur.
Ekki bara einstaklingssport
Það er ekki nema von að fleiri hafi viljað taka þátt og ákveðið hafi verið að tryggja aðkomu atvinnuvegaráðherra að málinu. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að hún fái heimild til ákveða hámarksverð, hámarksálagningu eða aðra stýringu á verðlagningu eða viðskiptakjörum ef svo fer að söluaðilar eldsneytis tryggja ekki að hin tímabundna lækkun á skatthlutfalli virðisaukaskatts skili sér að fullu í endanlegu útsöluverði eldsneytis. Ég held ég hafi verið búinn að nefna annað samræmist ekki lögum um virðisaukaskatt.
Hún er líka sterk.
Látum […] kappið bera fegurðina ofurliði
Ekki mundi ég vilja vera hurðarhúnn í dag.
Til höfuð þess sem selur eldsneyti er sett eftirlit Skattsins, eftirlit Samkeppniseftirlitsins, skattsekt, stjórnvaldssekt, verðþak, framlegðarhámark og hættan á því að einum liðsmanninum detti í hug einhver önnur leið til verðstýringar eða stýringar. Allt undir kringumstæðum þar sem það er þegar ljóst að lækkunin mun skila sér út í verðlag.
Einhver fræðimaðurinn hefði í góðu samkvæmi látið detta sér í hug hugtök á borð við margföld refsing en annar og óvandaðri maður látið nægja að segja jú kant meik ðis sjitt öpp.
Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu.
29/01/2026 | Fréttir, Greinar, Í fjölmiðlum, Stjórnvöld
Eftirfarandi grein frá Benedikt S. Benediktssyni, framkvæmdastjóra SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu birtist á VISI í dag.
Í umræðum um aðgerðir ríkisstjórnarinnar í efnahagsmálum á Alþingi, hinn 29. janúar 2026, svaraði fjármála- og efnahagsráðherra spurningu um hvernig ráðherrann ætlaði sér að bregðast við í ljósi fréttaflutnings af aukinni verðbólgu. Í svari ráðherra kom eftirfarandi m.a. fram:
„[Þ]að er auðvitað mikið áhyggjuefni að verðbólga sé að hækka. Það er hins vegar mjög mikilvægt að við rýnum þessar tölur og skoðum í grunninn hver ástæðan er. Það hefur orðið töluverð umræða um það, og kemur raunar fram í máli hv. þingmanns, að stjórnarandstaðan hafi varað við áhrifum breytinga á kílómetragjaldi og vörugjöldum af bifreiðum á vísitölu neysluverðs. Nú liggur mat Hagstofu Íslands fyrir og það kemur í ljós að áhrifin eru nákvæmlega í samræmi við það sem fjármálaráðuneytið spáði og að hækkunin sem er að verða núna á verðbólgu er vegna annarra þátta, þ.e. hækkunar á eldsneytisverðinu sjálfu og álagningar eldsneytis eða annarra slíkra þátta og álagningar á bifreiðar. Það er auðvitað slæmt þegar breytingar eru notaðar til að réttlæta hækkanir.“
Lög og regla
Það dylst fáum að með framangreindum orðum fór ráðherra þá leið að frábiðja sér gagnrýni á gerðir eigin ríkisstjórnar og stjórnarmeirihluta með því að benda á aðra meinta sökudólga. Með öðrum orðum skellti ráðherra skuldinni á aðra, gerði þá að blóraböggli eða benti á meintar syndir annarra (e. whataboutism). Þá bætti ráðherra um betur og gaf til kynna að niðurstaðan hefði að verið í samræmi við væntingar og mat ráðuneytis hans.
Það er ekki laust við að manni verði hugsað til texta viðlagsins í „Lög og regla“ eftir Bubba Morthens.
Þetta var ekki ég, þetta voru bílasalarnir!
Í tilefni af ásökun ráðherra gagnvart söluaðilum ökutækja er rétt að benda á eftirfarandi:
- Undirritaður fékkst nýverið við það verkefni að benda ráðherra penlega á að skýring sem hann veitti í fréttaviðtali um sama málefni ætti sér ekki stoð í raunveruleikanum.1
- Þegar ráðuneyti ráðherrans bað efnahags- og viðskiptanefnd Alþingis að hækka vörugjöld af ökutækjum var tekið fram að breytingar í samræmi við tillögu ráðuneytisins mundu hafa í för með sér 0,1% hækkun á vísitölu neysluverðs.2 SVÞ og Bílgreinasambandið sendu nefndinni m.a. þá ábendingu að áhrifin væru vanmetin.3
- Í mati ráðuneytisins um vörugjaldsbreytingar mundu hafa í för með sér 0,1% hækkun á vísitölu neysluverðs er tekið fram að „[m]eð því að aðlaga breytingarnar að kaupmynstri heimilanna eru áhrifin lágmörkuð […]. Framar í minnisblaðinu, á bls. 2, er fjallað um markmið vörugjaldabreytingarinnar og þar segir m.a.: „Í Ijósi þess að um 60% af nýskráðum fólksbílum heimila eru rafmagnsbílar, eru áhrifin á heimili og fjölskyldur lágmörkuð. Þá má gera ráð fyrir að aukin tekjuöflun ríkissjóðs dragi úr þenslu í hagkerfinu og þar með almennum verðbólguþrýstingi.“ Í þessu samhengi er rétt að taka fram að þó ráðuneyti ráðherrans vilji horfa til hegðunarbreytinga í tengslum við breytingu á skattlagningu þá verður sá vilji ekki þess valdandi að mælingar Hagstofu Íslands breytist. Í skýringum Hagstofunnar kemur nefnilega fram að þar á bæ sé mælingum á bílum skipt í þrjá flokka, rafmagnsbíla, tvinnbíla og bensín- og dísilbíla og til að lágmarka áhrif sveiflna í innflutningi hafi verið notað þriggja ára meðaltal nýskráninga til að ákvarða hlutföll. Í öllu byggði því mat ráðuneytis ráðherrans, sem hann segir í þokkabót að hafi staðist fyllilega, á óskhyggju en ekki mæliaðferðum Hagstofunnar. Matið skilaði því ekki aðeins rangri niðurstöðu heldur getur ekki verið að það hafi staðist.
- Við meðferð efnahags- og viðskiptanefndar á beiðni ráðuneytis ráðherrans um breytingu á vörugjöldum varð ljóst að ekki hafði verið tekið tillit til breytinga sem hafa orðið á aðferðarfræði við prófun tengiltvinnbifreiða sem leiðir til hærri skattlagningar. Á þetta bentu SVÞ og Bílgreinasambandið.4 Ráðuneytið sendi nefndinni í kjölfarið minnisblað, taldi hugmyndir SVÞ og Bílgreinasambandsins óþarfar en stakk þó að nefndinni hugmynd að því hvernig mætti koma til móts við sjónarmið þeirra. Nefndin ákvað hins vegar að bregðast lítt við. Það er dagljóst að upphaflegt mat ráðuneytisins á áhrifum á vísitölu neysluverðs gat með tilliti til framangreinds ekki staðist enda hafði það ekki áttað sig á áhrifum prófunaraðferðarbreytinganna þegar beiðninni var komið á framfæri við efnahags- og viðskiptanefnd.
- Í frétt á vef Hagstofu Íslands er eftirfarandi enda tekið fram: „Um áramótin voru gerðar ýmsar breytingar á gjöldum tengdum ökutækjum sem höfðu áhrif á vísitölu neysluverðs.“
Það þarf varla að rekja frekar að þegar ráðherra benti á aðra beindust a.m.k. fjórir fingur að honum sjálfum.
Þetta var ekki ég þetta voru olíufélögin!
Samkvæmt frétt á vef Hagstofu Íslands hefur vísitala neysluverðs hækkað um 5,2% síðastliðna tólf mánuði og hækkaði hún um 0,38% á milli mánaða. Í fréttinni er stiklað á stóru m.t.t. undirliða sem tóku milli mánaða breytingum og m.a. tekið fram að bensínverð hafi lækkað um 27,4%, dísilverð um 24,2% en veggjöld hækkað um 633,4% vegna kílómetragjalds.
Í tilefni af ásökun ráðherra gagnvart söluaðilum eldsneytis er rétt að benda á eftirfarandi:
- Samantekið lækkaði sjálf vísitala neysluverðs um 0,94% vegna breytinga á eldsneytisverði. Hins vegar hækkaði vísitalan meira, eða um 0,99% vegna hækkunar kílómetragjalds.
- Í áhrifamati greinargerðar frumvarps til laga um kílómetragjald var tekið fram að áhrif kílómetragjaldsins mundu hafa áhrif á vísitölu neysluverðs til hækkunar en afnám olíugjalds og vörugjalda á eldsneyti mundi hins vegar hafa áhrif til lækkunar. Þá sagði: „Gert er ráð fyrir að heildarbreytingin hafi óveruleg áhrif á vísitölu neysluverðs eða u.þ.b. 0–0,1% hækkun á vísitölunni.“
- Það vill svo til að sú hækkun vísitölu neysluverðs, 0,05%, sem í frétt Hagstofunnar er sögð hafa orðið vegna upptöku kílómetragjald og niðurfellingar eldsneytisgjalda er mitt á milli þeirrar 0% og 0,1% hækkunar á vísitölunni sem ráðherra vænti. Ráðherra sló því naglann nánast lóðbeint á höfuðið í þessu tilliti þegar hann sagði hækkunina í samræmi við væntingar hans og ráðuneytis hans. Það sætir því furðu að ráðherra hafi af einhverjum orsökum talið tilefni til að halda því fram að það sé orsök hækkandi verðbólgu að álagning hafi aukist hjá söluaðilum eldsneytis.
- Eftir eftirgrennslan komst skrifstofa SVÞ að því að útreikningar ráðuneytis ráðherrans, sem væntanlega eiga að gefa þá niðurstöðu að álagning söluaðila eldsneytis hafi hækkað, eru byggðir á afar sérstökum forsendum. Til grundvallar er nefnilega lögð svokölluð fastskattavísitala neysluverðs sem sýnir mat á breytingum á vísitölu neysluverðs ef ekki hefðu orðið breytingar á tilteknum sköttum, þ. á m. hinum niðurfelldu eldsneytissköttum. Í engu er tekið tillit til þess að hvorki kolefnisgjald né niðurfelldu eldsneytisskattarnir eru eða hafa verið lagðir á íblöndunarefni sem samkvæmt lögum er skylt að blanda í eldsneyti áður en það er selt til neytenda. Líkast til er þessi mælikvarði sem ráðuneytið styðst við því haldinn ágalla og niðurstöðurnar þess því vafasamar.
Það þarf varla að rekja frekar að þegar ráðherra benti á aðra beindust a.m.k. fjórir fingur að honum sjálfum, aftur.
Að handboltanum
Góður íþróttafréttamaður sagði eitt sinn: „Hvaðan kom hann, hvert er hann að fara. Hver er hann?“ Ég geri þennan endapunkt að mínum en spyr um ráðherrann en ekki Alexander Peterson.
Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóra SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu og Bílgreinasambandsins
- https://vb.is/skodun/dadi-ma-leidretta/
- Sjá bls. 6 hér: https://www.althingi.is/altext/erindi/157/157-417.pdf
- Sjá bls. 5 hér: https://www.althingi.is/altext/erindi/157/157-729.pdf
- Sjá hér: https://www.althingi.is/altext/erindi/157/157-1203.pdf
15/01/2026 | Bílgreinasambandið, Fréttir, Greinar, Í fjölmiðlum
Það er óhætt að segja að margir innan bílgreinarinnar hafi hváð þegar þeir hlýddu á orð fjármálaráðherra.
Miðvikudaginn 13. janúar 2026 var birt frétt á Vísi þar sem fjallað var um viðbrögð fjármála- og efnahagsráðherra vegna tíðinda af spám greiningardeilda bankanna um þróun verðbólgu í janúar. Í fréttinni mátti finna myndband með viðtali við ráðherra þar sem hann sagðist ekki rengja spá Landsbankans um 0,7 prósentustiga hækkun verðbólgu sem ætti að miklu leyti rót sína að rekja til þróunar á verðlagningu fólksbifreiða. Í viðtalinu sagði ráðherra m.a. eftirfarandi:
Það er hins vegar þannig að núna um áramótin eru ekki bara að verða breytingar á vörugjöldum heldur er það líka þannig að verð á bílum hefur verið að hækka alþjóðlega þannig að ég ætla ekki að rengja spánna en þetta er meira en það sem við höfðum gert ráð fyrir.
Stöðugt verð þrátt fyrir að ráðherra segi annað
Það er óhætt að segja að margir innan bílgreinarinnar hafi hváð þegar þeir hlýddu á þessi orð þar sem þeir telja sig ekki hafa orðið vara við þessa alþjóðlegu verðþróun ráðherrans. Nægir því til stuðnings að benda á að ekkert í fyrirliggjandi gögnum Hagstofu Íslands gefur til kynna að innkaupsverð bifreiða hafi farið hækkandi svo einhverju nemi að undanförnu. Sömu sögu segja gögn sem endurspegla þróun kaupverðs frá Hagstofu Íslands, Eurostat og Evrópska Seðlabankanum. Þvert á móti má halda því fram að verð hafi verið óvenjulega stöðug, a.m.k. frá byrjun árs 2024, og litlum breytingum tekið eftir að verð hækkuðu á árunum í kringum heimsfaraldur og upphaf Úkraínustríðsins. Þá hafa erlendir fjölmiðlar sagt í fréttum frá spám greiningaraðila sem eru heilt yfir á þeirri skoðun að verðstöðugleika muni áfram gæta á alþjóðavísu en verð fólksbifreiða muni þó áfram verða há árið 2026.
Ekki brugðist við
Það má hins vegar segja í hálfkæringi að ákveðið sannleikskorn sé fólgið í orðum ráðherra ef horft er til framtíðarþróunar innkaupsverðs nýrra tengiltvinnbifreiða eftir að hærra vörugjaldi hefur við það verið bætt. Þannig vill nefnilega til að SVÞ og Bílgreinasambandið bentu efnahags- og viðskiptanefnd Alþingis ítrekað og með rökstuddum hætti á að gera þyrfti breytingar á tillögum nefndarinnar, um hækkun vörugjalds, í ljósi breytinga á alþjóðlegri prófunaraðferð tengiltvinnbifreiða. Við því var hins vegar ekki nægilega brugðist og af þeim sökum mun hækkun vörugjalda koma mun harðar niður á kaupendum slíkra bifreiða en annarra á næstu árum.
Á þennan hátt má sumsé halda því fram að þróun á sviði prófunaraðferða í samblandi við innlent fyrirkomulag vörugjalds muni leiða til mikillar hækkunar bæði innanlands sem og í öðrum þeim ríkjum sem leggja skatta á eigendur ökutækja með vísan til skráðrar losunar, a.m.k. að því marki sem þau hafa ekki brugðist við og lagfært fyrirkomulag skattlagningarinnar til mótvægis. Með svona leiðréttingu, sem er sett fram af ákveðinni lagni, getur ráðherra áfram haldið því fram að verðþróun fólksbifreiða hér á landi tengist þróun alþjóðlega.
Höfundur er framkvæmdastjóri SVÞ og Bílgreinasambandsins.
Grein Benedikts S. Benediktssonar má lesa í Viðskiptablaðinu Smelltu HÉR!
06/01/2026 | Fréttamolar SVÞ, Fréttir, Greinar, Í fjölmiðlum, Innra starf, Stjórnvöld, Umhverfismál, Útgáfa, Verslun, Viðburðir, Þjónusta
Desember einkenndist af virkri hagsmunagæslu þar sem augu beindust að samkeppnishæfni verslunar og þjónustu í breyttu evrópsku og íslensku umhverfi, áhrif skatta og regluverks á rekstur og rekstrarkostnað.
Þá er undirbúningur að ráðstefnunni UPPBROT SVÞ 2026 sem haldin verður á Parliament Hótel Reykjavík við Austurvöll 12. mars nk., í fullum gangi.
FlippingBook shortcode is not correct
30/12/2025 | Fréttir, Greinar, Í fjölmiðlum, Stjórnvöld, Verslun, Þjónusta
Í nýrri grein á Innherja fjallar Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ, um árið sem er að líða og þær áskoranir sem íslenskt atvinnulíf stendur frammi fyrir. Hann bendir á að samspil verðbólgu, vaxta og skatta, ásamt auknum reglu- og kostnaðarbyrðum, hafi þrengt verulega að rekstrarumhverfi fyrirtækja og grafið undan samkeppnishæfni.
Jafnframt er lögð áhersla á skort á fyrirsjáanleika í stefnu stjórnvalda sem geri fyrirtækjum erfiðara að taka langtímaákvarðanir um fjárfestingar og mannauð. Benedikt varar við að án markvissra aðgerða til að bæta rekstrarskilyrði geti samkeppnishæfni Íslands veikst til framtíðar og undirstrikar mikilvægi raunverulegs samstarfs stjórnvalda og atvinnulífs til að skapa skýrari leikreglur og styðja við verðmætasköpun.
👉 Lesa greinina í heild sinni:
https://www.visir.is/g/20252822845d/arid-sem-er-ad-lida
Síða 1 af 1912345...10...»Síðasta »
