15/06/2026 | Fréttir, Greining, Greiningar, Ræktum vitið, Verslun
Gervigreind er ekki lengur tæknimál heldur samkeppnismál.
Ný skýrsla McKinsey og EuroCommerce um áhrif gervigreindar á evrópska verslun dregur upp skýra mynd af þeim breytingum sem eru fram undan. Þar er gervigreind ekki kynnt sem enn ein tækninýjungin heldur sem einn mikilvægasti áhrifaþáttur samkeppnishæfni fyrirtækja á komandi árum.
Skýrslan byggir á greiningu á evrópskum smásölumarkaði, viðtölum við stjórnendur leiðandi fyrirtækja og könnun meðal stjórnenda í verslun.
Niðurstaðan er skýr: Fyrirtæki sem ná að innleiða gervigreind markvisst geta styrkt rekstur sinn verulega, á meðan þau sem sitja eftir eiga á hættu að missa samkeppnisforskot.
Hér eru sjö atriði sem stjórnendur í verslun ættu að kynna sér.
1. Gervigreind er orðin samkeppnismál
Umræðan hefur færst frá því hvort fyrirtæki eigi að nýta gervigreind yfir í hversu hratt og markvisst þau geti gert það. Samkvæmt skýrslunni eru fyrirtæki komin fram yfir tilraunastigið. Nú snýst málið um að innleiða lausnir sem hafa raunveruleg áhrif á rekstur, framleiðni og þjónustu.
Fyrirtæki sem ná árangri með gervigreind geta aukið forskot sitt hratt á samkeppnisaðila sem dragast aftur úr.
2. Mestu tækifærin liggja í kjarnarekstrinum
Mörg fyrirtæki hafa byrjað á því að nýta gervigreind í markaðssetningu, efnisgerð og stoðstarfsemi. Skýrslan bendir hins vegar á að stærstu verðmætin liggi víða annars staðar.
Verðlagning, vöruframboð, innkaup, samningar við birgja og kynningarmál eru meðal þeirra sviða þar sem gervigreind getur haft mest áhrif á afkomu fyrirtækja. Þar geta betri ákvarðanir skilað sér beint í aukinni framlegð og bættri samkeppnisstöðu.
3. Framleiðni er aðeins hluti af myndinni
Gervigreind er oft rædd sem tæki til að spara tíma eða fækka handtökum. Skýrslan leggur þó áherslu á að stærsti ávinningurinn geti falist í betri ákvörðunum.
Með öflugri greiningu geta fyrirtæki betur spáð fyrir um eftirspurn, stýrt birgðum, valið réttar vörur og brugðist hraðar við breytingum á markaði. Það getur skipt sköpum í atvinnugrein þar sem framlegð er oft takmörkuð og samkeppni hörð.
4. Flest fyrirtæki eru enn að leita að arðseminni
Þrátt fyrir miklar fjárfestingar segjast flestir stjórnendur enn ekki geta metið raunveruleg áhrif gervigreindar á afkomu fyrirtækja sinna.
Þetta undirstrikar mikilvæga staðreynd: það er ekki nóg að fjárfesta í tækninni sjálfri. Árangurinn ræðst af því hvernig fyrirtæki breyta vinnuferlum, skipulagi og ákvarðanatöku í kringum tæknina.
5. Helstu hindranirnar eru ekki tæknilegar
Ein af áhugaverðustu niðurstöðum skýrslunnar er að stærstu hindranirnar snúa ekki að hugbúnaði eða tækni.
Skortur á hæfni, veik breytingastjórnun, gamalgróin vinnubrögð og óskýr ábyrgð eru meðal helstu ástæðna þess að fyrirtækjum gengur illa að skala notkun gervigreindar.
Þau fyrirtæki sem ná bestum árangri líta á gervigreind sem skipulagsbreytingu frekar en tækniverkefni.
6. Störf munu breytast hratt
Skýrslan spáir því að stór hluti starfa í verslun taki breytingum á næstu árum. Það þýðir ekki endilega að störf hverfi heldur að verkefni breytist.
Meiri áhersla verður lögð á greiningu, eftirlit, þjónustu og ákvarðanatöku á meðan sífellt fleiri hefðbundin verkefni verða sjálfvirk. Því verður hæfniþróun og símenntun starfsfólks mikilvægari en áður.
7. Er fyrirtækið tilbúið fyrir næstu kynslóð verslunar?
Eitt áhugaverðasta umfjöllunarefni skýrslunnar er það sem höfundar kalla Agentic Commerce*.
Hugtakið lýsir þróun þar sem gervigreind aðstoðar neytendur ekki aðeins við að leita upplýsinga heldur einnig við að bera saman vörur, velja valkosti og jafnvel framkvæma kaup fyrir þeirra hönd.
Í stað þess að viðskiptavinur leiti sjálfur að vöru gæti hann einfaldlega beðið gervigreindarþjónustu um að finna bestu lausnina, bera saman verð og ganga frá kaupum.
Þótt þessi þróun sé enn á byrjunarstigi telja höfundar skýrslunnar að hún geti orðið stærsta breyting í verslun frá upphafi netverslunar. Fyrirtæki þurfa því að fara að skoða hvernig vörur þeirra, þjónusta og upplýsingar verða aðgengilegar gervigreindarlausnum framtíðarinnar. Sýnileiki gagnvart gervigreind, skýr og aðgengileg vörugögn og geta til að tengjast nýjum kaupferlum geta orðið mikilvægir þættir í samkeppnishæfni fyrirtækja á komandi árum. Fyrir stjórnendur snýst spurningin því ekki aðeins um hvort þessi þróun verði að veruleika, heldur hvort fyrirtækið sé tilbúið þegar hún nær fótfestu.
Samkeppnisforskot næstu ára
Meginskilaboð skýrslunnar eru einföld. Fyrirtæki sem ná að tengja gervigreind við skýr viðskiptamarkmið, endurhanna vinnuferli og byggja upp nauðsynlega hæfni geta styrkt samkeppnisstöðu sína verulega.
Á næstu árum gæti munurinn á milli þeirra fyrirtækja sem nýta gervigreind markvisst og þeirra sem gera það ekki orðið einn mikilvægasti samkeppnisþátturinn í verslun og þjónustu.
–> Smelltu HÉR til fyrir leiðir til sí- og endurmenntunar með Ræktum vitið.
–> Smelltu HÉR til að hlaða niður skýrslu McKinsey og EuroCommerce – Júní 2026
_____________________________
15/06/2026 | Fréttir, Greining, Ræktum vitið, Stafræna umbreytingin, Verslun, Þjónusta
„Yfir helmingur þeirra smærri fyrirtækja sem hafa ekki tekið upp skapandi gervigreind segir skort á færni vera helstu hindrunina, samkvæmt OECD.“
Fyrirtæki sem þjálfa starfsfólk ná meiri árangri með gervigreind
Skortur á færni er einn stærsti þröskuldurinn í innleiðingu gervigreindar hjá fyrirtækjum. Á sama tíma eykst eftirspurn eftir starfsfólki sem getur nýtt stafræn verkfæri, unnið með gögn og nýtt gervigreind í daglegum rekstri. Þetta eru meðal helstu niðurstaðna nýrrar greiningar OECD um gervigreind og færni á vinnumarkaði –> SMELLTU HÉR til að hlaða niður skýrslunni.
OECD bendir á að árangur fyrirtækja af innleiðingu gervigreindar ráðist ekki fyrst og fremst af tækninni sjálfri heldur af getu starfsfólks til að nýta hana. Fyrir fyrirtæki í verslun og þjónustu er þetta mikilvægt samkeppnismál þar sem framleiðni, þjónustugæði og nýsköpun ráðast í auknum mæli af því hvernig gögn og tækni eru nýtt í rekstri.
Fimm skilaboð til stjórnenda
1. Færniskortur er helsta hindrunin
Skortur á réttri þekkingu og færni er ein helsta ástæða þess að fyrirtæki fresta eða hætta við innleiðingu gervigreindar. Sérstaklega eiga lítil og meðalstór fyrirtæki í erfiðleikum með að finna starfsfólk með viðeigandi hæfni. Yfir helmingur þeirra fyrirtækja sem ekki hafa tekið upp skapandi gervigreind telur færniskort vera helstu hindrunina.
Fyrir stjórnendur eru skilaboðin skýr: innleiðing gervigreindar er ekki fyrst og fremst tækniverkefni heldur mannauðsverkefni.
2. Gervigreind eykur eftirspurn eftir hæfara starfsfólki
Þótt gervigreind taki yfir ákveðin verkefni sýna gögn OECD að fyrirtæki sem hafa innleitt tæknina kalla í auknum mæli eftir starfsfólki með meiri menntun og sérhæfðari þekkingu. Í mörgum tilvikum styður tæknin við störf fólks fremur en að leysa þau af hólmi.
Þetta er sérstaklega mikilvægt fyrir þjónustugreinar þar sem verðmætasköpun byggir á þekkingu, samskiptum og getu starfsfólks til að taka upplýstar ákvarðanir.
3. Flestir þurfa ekki að kunna að forrita
OECD bendir á að færri en eitt prósent starfsmanna muni þurfa sérhæfða tæknikunnáttu á sviði gervigreindar. Langflestir þurfa hins vegar að geta nýtt stafræn verkfæri, greint upplýsingar og unnið með gögn.
Samhliða því verða mannlegir styrkleikar áfram mikilvægir, svo sem gagnrýnin hugsun, lausnaleit, sköpunarkraftur og nýsköpun. Fyrirtæki sem einblína eingöngu á tæknisérfræðinga gætu því misst af stærra verkefninu: að efla stafræna hæfni alls starfsfólks.
4. Gervigreind getur mildað áhrif manneklu
Gervigreind getur einnig hjálpað fyrirtækjum að takast á við skort á starfsfólki og reynslu. Nær 40% lítilla og meðalstórra fyrirtækja sem glíma við færnibil telja að skapandi gervigreind hafi hjálpað til við að brúa það. Þá segir um fjórðungur fyrirtækja að tæknin hafi hjálpað þeim að mæta skorti á starfsfólki.
5. Þjálfun skilar árangri
Fyrirtæki sem fjárfesta í þjálfun starfsfólks ná betri árangri af innleiðingu gervigreindar. Starfsfólk sem fær þjálfun á vegum vinnuveitanda er líklegra til að upplifa aukna framleiðni, meiri starfsánægju og jákvæðari áhrif á vinnuumhverfi sitt.
Þjálfun er því ekki aukakostnaður heldur lykilforsenda þess að fjárfestingar í gervigreind skili raunverulegum ávinningi.
Samkeppnisforskot framtíðarinnar
Niðurstöður OECD benda til þess að samkeppnisforskot fyrirtækja á næstu árum muni ekki aðeins ráðast af aðgangi að nýjustu tækni heldur einnig af því hversu vel tekst að byggja upp þekkingu og færni innan fyrirtækjanna.
Fyrir fyrirtæki í verslun og þjónustu felst áskorunin því ekki aðeins í að velja rétt verkfæri heldur einnig í að skapa menningu símenntunar og starfsþróunar sem gerir starfsfólki kleift að nýta tæknina til fulls. Þar gæti legið stærsti ávinningurinn af gervigreind á komandi árum.
–> Sjá RÆKTUM VITIÐ fyrir leiðir til sí og endurmenntunar.
–> Sjá OECD Skýrsluna AI and skills – what we know so far.
15/06/2026 | Bílgreinasambandið, Fréttir, Í fjölmiðlum, Stjórnvöld, Úr hagsmunagæslunni
Evrópskt regluverk hefur um árabil gert ráð fyrir undanþágu vegna aukinnar þyngdar rafhlaðna í rafknúnum ökutækjum. Sú aðlögun hefur hins vegar ekki enn skilað sér að fullu í íslenskt regluverk. SVÞ og Bílgreinasambandið hafa ítrekað bent á að þessi tregða hamli orkuskiptum og geri fyrirtækjum erfiðara fyrir að fjárfesta í rafknúnum atvinnubílum.
Í umfjöllun Morgunblaðsins 13. júní sl., kemur fram að Innviðaráðuneytið hafi um langt skeið haft málið til skoðunar án þess að breytingar hafi tekið gildi.
Evrópa hefur þegar brugðist við vandanum
Árið 2018 voru samþykktar breytingar á evrópskum reglum sem gera aðildarríkjum kleift að leyfa ökumönnum með B-ökuréttindi að aka rafknúnum ökutækjum og öðrum ökutækjum sem nota aðra orkugjafa, allt að 4.250 kg heildarþyngd. Tilgangurinn var að tryggja að aukin þyngd rafhlaðna yrði ekki hindrun í vegi orkuskipta.
Þessi heimild hefur verið tekin upp í fjölmörgum Evrópuríkjum. Á Íslandi gilda hins vegar enn eldri þyngdarmörk, sem þýðir að fyrirtæki geta þurft að afla starfsfólki aukinna ökuréttinda til að aka rafknúnum sendibílum sem gegna í reynd sama hlutverki og sambærilegir dísilbílar.
Óþarfa hindrun fyrir fyrirtæki
SVÞ hefur bent á að um sé að ræða regluverkshindrun fremur en öryggismál. Burðargeta og notkun ökutækjanna breytast ekki, heldur vegur rafbúnaðurinn meira en hefðbundinn aflrásarbúnaður.
Afleiðingin er aukinn kostnaður, meira flækjustig í rekstri og minni hvati til að endurnýja bílaflota með umhverfisvænni lausnum. Þetta hefur sérstaklega áhrif á fyrirtæki í verslun, þjónustu, flutningum og dreifingu sem treysta á létta atvinnubíla í daglegum rekstri.
Kallað eftir skýrum svörum
SVÞ telur mikilvægt að íslenskt regluverk fylgi þeirri þróun sem þegar hefur átt sér stað víða í Evrópu. Með því yrði dregið úr óþarfa hindrunum, fyrirtækjum auðveldað að ráðast í orkuskipti og stutt betur við loftslagsmarkmið stjórnvalda.
______________________________
09/06/2026 | Fréttir, Stjórnvöld, Úr hagsmunagæslunni
Þingsályktunartillaga um einföldun regluverks og afnám svokallaðrar gullhúðunar markar mikilvægan áfanga í umræðu um samkeppnishæfni íslensks atvinnulífs. Tillagan, sem lögð var fram á Alþingi 5. júní 2026, felur í sér að ráðherra verði falið að leggja fram frumvarp um afnám gullhúðunar og fara yfir gildandi regluverk með það að markmiði að draga úr óþarfa íþyngjandi reglum.
SVÞ – Samtök verslunar og þjónustu hafa lengi bent á að íslensk stjórnvöld hafi í sumum tilvikum gengið lengra við innleiðingu EES-reglna en nauðsynlegt er. Slík gullhúðun getur aukið kostnað fyrirtækja, flækt rekstur og dregið úr samkeppnishæfni þeirra gagnvart fyrirtækjum í öðrum EES-ríkjum.
Reglur um peningaþvætti hafa verið í brennidepli
Þann 28. maí birtu SVÞ, Samtök atvinnulífsins og Félag atvinnurekenda sameiginlega grein þar sem bent var á að við innleiðingu reglna um aðgerðir gegn peningaþvætti hefði Alþingi í ákveðnum atriðum gengið lengra en lágmarkskröfur Evrópureglna kveða á um. Þar var meðal annars bent á að fyrirtæki í bíla-, raftækja- og smásölugeiranum hefðu þurft að taka upp umfangsmikið eftirlit, framkvæma ítarlegar áreiðanleikakannanir og sæta verulegri sektaráhættu.
Í greininni var jafnframt bent á að kostnaður vegna þessa regluverks gæti numið hundruðum milljóna króna árlega og að fyrirtæki hefðu þegar fengið boðaðar sektir sem nema tugum milljóna króna.
Gullhúðun eykur kostnað fyrirtækja, flækir rekstur og dregur úr samkeppnishæfni þeirra.
Fyrir fyrirtæki snýst málið ekki um að draga úr kröfum um neytendavernd, eftirlit eða varnir gegn peningaþvætti. Málið snýst um að reglur séu markvissar, skýrar og í samræmi við þær skuldbindingar sem Ísland hefur tekið á sig.
Einfaldara regluverk getur dregið úr kostnaði, minnkað óþarfa stjórnsýslubyrði og styrkt samkeppnisstöðu íslenskra fyrirtækja. Þess vegna fagnar SVÞ því að málið sé nú komið á dagskrá Alþingis.
01/06/2026 | Fréttamolar SVÞ, Fréttir, Greining, Í fjölmiðlum, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni, Útgáfa, Verslun, Þjónusta
Maí einkenndist af umræðu um rekstrarskilyrði fyrirtækja, vaxandi erlenda netverslun og auknar kvaðir í regluverki.
SVÞ vakti sérstaka athygli á áhrifum „gullhúðaðra“ peningaþvættisreglna á bílgreinina og kallaði eftir einfaldara og skýrara regluverki sem styður samkeppnis-hæfni íslenskra fyrirtækja.Þá fjölluðu samtökin jafnframt um þróun bílamarkaðarins, umhverfismál og nýja greiningu á netverslun á Íslandi.
Smelltu á blaðið hér fyrir neðan.
FRÉTTAMOLAR SVÞ MAÍ 2026
29/05/2026 | Fréttir, Í fjölmiðlum, Netverslun-innri, Stjórnvöld, Verslun
Evrópusambandið hefur lagt 30 milljarða króna sekt, jafnvirði 200 milljóna evra, á netverslunarrisann TEMU vegna annmarka á eftirliti með vörum sem seldar eru í gegnum markaðstorg fyrirtækisins. Framkvæmdastjórn ESB telur fyrirtækið ekki hafa gripið til fullnægjandi ráðstafana til að koma í veg fyrir sölu hættulegra og ólöglegra vara til evrópskra neytenda.
Hættulegar vörur fundust í sölu
Samkvæmt framkvæmdastjórn ESB leiddi rannsókn í ljós að neytendur innan Evrópusambandsins væru í verulegri hættu á að rekast á vörur sem uppfylla ekki evrópskar öryggiskröfur þegar þeir versla á TEMU. Þar er meðal annars vísað til niðurstaðna úr prófunum og leynikaupum sem sýndu að hættulegar vörur voru aðgengilegar í gegnum vettvanginn.
Málið fellur undir reglur Evrópusambandsins um stafræna þjónustu, Digital Services Act (DSA), sem kveða á um sérstakar skyldur stórra netvettvanga til að greina og draga úr áhættu sem getur skapast fyrir neytendur.
Neytendur geta keypt hættulegar vörur án vitneskju
Málið hefur einnig vakið athygli hér á landi. Í umfjöllun RÚV um efnið kom fram að rannsóknir hafi sýnt að neytendur geti keypt vörur af erlendum netmarkaðstorgum án þess að gera sér grein fyrir því að þær innihaldi hættuleg eða bönnuð efni. Þar var jafnframt bent á að vörur sem ekki standast evrópskar kröfur geti ratað til neytenda í gegnum alþjóðlega netverslun, þrátt fyrir það eftirlit sem viðhaft er innan Evrópska efnahagssvæðisins.
Vaxandi áskorun fyrir eftirlit með netverslun
Málið dregur fram þær áskoranir sem stjórnvöld og eftirlitsaðilar standa frammi fyrir þegar kemur að eftirliti með vörum sem seldar eru beint til neytenda í gegnum alþjóðleg netmarkaðstorg. Framkvæmdastjórn ESB segir að markmið aðgerðanna sé að tryggja að netvettvangar axli ábyrgð á því að hættulegar og ólöglegar vörur séu ekki aðgengilegar neytendum í Evrópu.
TEMU þarf að svara fyrir 28. ágúst nk.
TEMU fær nú tækifæri til að svara niðurstöðum rannsóknarinnar áður en endanleg ákvörðun verður tekin. Framkvæmdastjórn ESB segir jafnframt að fyrirtækið kunni að þurfa að grípa til frekari aðgerða til að uppfylla skyldur sínar samkvæmt DSA-regluverkinu
Sjá frétt frá EU -> HÉR!
Sjá frétt frá RÚV -> HÉR!
Síða 1 af 18212345...102030...»Síðasta »
