14/08/2026 | Stjórnvöld, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ og Samtök atvinnulífsins (SA) telja að Samkeppniseftirlitið dragi of sterkar ályktanir um verðmyndun og samkeppni á eldsneytismarkaði áður en fullnægjandi gögn liggja fyrir. Samtökin vara jafnframt við íþyngjandi inngripum á borð við hámarksverð eða hámarksálagningu án ítarlegrar greiningar á rekstrarskilyrðum markaðarins.
Í umsögninni er bent á að verð og álagning á eldsneyti verði ekki metin án þess að horft sé til kostnaðar og áhættu sem fylgir innkaupum, flutningum, birgðahaldi, gengissveiflum og fjármögnun. Þá sé íslenski markaðurinn smár og uppbygging hans frábrugðin mörgum erlendum samanburðarmörkuðum. Alþjóðlegur verðsamanburður geti því gefið villandi mynd ef ekki er tekið tillit til þessara þátta.
Samtökin gera einnig athugasemdir við lagalegar forsendur umræðuskjalsins og telja mikilvægt að skýr greinarmunur sé gerður á sérstöku eftirliti með tímabundinni lækkun virðisaukaskatts og almennu eftirliti samkvæmt samkeppnislögum. Áður en gripið verði til frekari aðgerða þurfi að liggja fyrir heildstæð greining á verðmyndun, kostnaði, samkeppnisaðstæðum og áhrifum yfirstandandi orkuskipta á eldsneytismarkaðinn.
Sjá nánar hér —> Umsögn um umræðuskjal SKE um eldsneytismarkaðinn
11/08/2026 | Stjórnvöld, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
Lausasöluhópur SVÞ tekur undir að samræmd umgjörð um tóbaks- og nikótínvörur geti stutt markmið stjórnvalda um minni notkun, sérstaklega meðal ungmenna. Samtökin telja jafnframt að nýta eigi breytingarnar til að draga úr hömlum á sölu nikótínlyfja sem ætlað er að hjálpa fólki að draga úr nikótínnotkun og hætta henni.
Í umsögninni er bent á að nikótínlyf séu frábrugðin öðrum nikótínvörum þar sem þau eru ætluð til að vinna gegn nikótínfíkn og hafi gagnreynda virkni. Þrátt fyrir það megi að meginstefnu aðeins selja þau í lyfjaverslunum og utan þeirra sé sala takmörkuð við minnstu pakkningar og lægstu styrkleika.
Lausasöluhópur SVÞ hvetur heilbrigðisráðuneytið því til að endurskoða þessar takmarkanir og bæta aðgengi að nikótínlyfjum. Slík breyting væri að mati hópsins í samræmi við markmið frumvarpsins um að draga úr notkun tóbaks og nikótíns.
Sjá nánar –> 110826 Umsögn lausasöluhSVÞ mál samr 145-2026
10/07/2026 | Stjórnvöld, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ og Bílgreinasambandið (BGS) hafa veitt Samkeppniseftirlitinu umsögn vegna samruna Heklu fasteigna og Bílsonar, þar sem fjallað er um samkeppnisaðstæður á markaði fyrir viðgerðir og viðhald bifreiða og sölu varahluta.
Í umsögninni kemur fram að samkeppni á markaði fyrir viðgerðir og viðhald virðist á heildina litið virk miðað við smæð íslenska markaðarins. Aðgengi sjálfstæðra verkstæða að viðgerðarupplýsingum og varahlutum er almennt talið gott og verkstæðum stendur jafnan til boða að sækja um viðurkenningu framleiðenda. Fjárfesting í sérhæfðum búnaði og greiningartækjum getur þó verið kostnaðarsöm og þannig takmarkað möguleika minni verkstæða.
SVÞ og BGS benda jafnframt á að fjölgun rafbíla kalli á aukna sérþekkingu innan bílgreinarinnar. Fleiri sjálfstæð verkstæði hafa byggt upp hæfni til að þjónusta raf- og tvinnbíla, en áfram er mikilvægt að efla menntun og þekkingu samhliða breytingum á bílaflotanum. Þá er bent á að aðgengi að notuðum varahlutum sé takmarkað á Íslandi, þótt aðgengi að varahlutum almennt sé gott.
Smelltu — > 20260710 Umsögn vegna samruna Heklu fasteigna ehf. og Bílson eh
03/07/2026 | Fréttir, Í fjölmiðlum, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ og SA gagnrýna vinnubrögð Samkeppniseftirlitsins við umræðuskjöl um dagvöru og eldsneyti.
Tvö nýleg umræðuskjöl Samkeppniseftirlitsins, annars vegar um dagvöruverð og hins vegar um eldsneytismarkað, vekja upp alvarlegar spurningar um hvernig eftirlitið sinnir lögbundnu hlutverki sínu. Umræðuskjöl eiga að vera vettvangur fyrir opin skoðanaskipti, þar sem gögn eru lögð fram, óvissa viðurkennd og kallað eftir sjónarmiðum áður en niðurstöður eru dregnar fram. Þessi skjöl gefa hins vegar á köflum allt aðra mynd.
Samkeppniseftirlitið virðist í þessum tveimur málum hafa fært sig frá hefð sem einkennir mörg evrópsk samkeppnisyfirvöld. Í stað þess að nota umræðuskjöl fyrst og fremst til að setja fram opnar rannsóknarspurningar og kalla eftir gögnum eru þar á köflum settar fram órökstuddar ályktanir og möguleg íhlutun stjórnvalda rædd áður en rannsókn er lokið og umsagnir hafa verið metnar.
Í báðum skjölunum eru t.d. settar fram sterkar ályktanir um markaðshegðun, framlegð og skort á samkeppni, þótt eftirlitið viðurkenni sjálft að rannsóknir séu enn í gangi, frekari gögn og skýringar liggi ekki fyrir og samanburður við önnur ríki sé háður verulegum fyrirvörum.
Umræðuskjölin bera þess merki að Samkeppniseftirlitið hafi á köflum valið framsetningu sem vekur grunsemdir um háttsemi fyrirtækja áður en rannsókn er lokið. Þótt eftirlitið kalli skjölin umræðuskjöl eru þar settar fram staðhæfingar og vísbendingar sem geta haft veruleg áhrif á orðspor fyrirtækja áður en þau hafa fengið endanlegt tækifæri til að tjá sig.
Það er alvarlegt að forstjóri Samkeppniseftirlitsins hafi í fjölmiðlum lýst því yfir að efni umræðuskjalanna styðji málflutning hagsmunasamtaka á borð við FÍB og ASÍ. Slík ummæli vekja óhjákvæmilega þá spurningu hvort ferli umræðuskjalsins sé raunverulega opið eða hvort niðurstaðan hafi í reynd verið mótuð áður en umsagnir markaðsaðila hafa verið metnar. Hlutverk sjálfstæðs samkeppnisyfirvalds er að leggja sjálfstætt og hlutlægt mat á gögn, ekki að staðfesta fyrirfram framkomnar fullyrðingar einstakra hagsmunaaðila.
Í báðum skjölunum er stuðst við gögn og alþjóðlegan samanburð, en mun síður er gerð kerfisbundin grein fyrir öðrum skýringum á verðþróun, svo sem smæð markaðar, launakostnaði, flutningskostnaði, innkaupasamningum, birgðahaldi eða öðrum kostnaðarþáttum. Það eitt að verð á Íslandi sé hátt eða hækki hraðar en annars staðar sýnir ekki sjálfkrafa fram á að orsökin sé skortur á samkeppni. Slíkar ályktanir krefjast mun ítarlegri hagfræðilegrar greiningar en fram kemur í skjölunum.
Traust á Samkeppniseftirlitinu er ein mikilvægasta forsenda þess að markaðir virki eðlilega og að stjórnvöld og atvinnulífið njóti trúverðugleika. Þess vegna verða rannsóknir þess að standast ströngustu kröfur um óhlutdrægni. Þegar umræðuskjöl bera þess merki að niðurstöður séu kynntar áður en rannsókn lýkur, og þegar opinber ummæli stjórnenda styrkja þá mynd, er hætta á að traustið bíði hnekki.
Samkeppniseftirlitið á að leiða umræðuna með gögnum, greiningu og yfirvegun. Það á ekki að skapa þá tilfinningu að ákall um skoðanaskipti sé aðeins formsatriði áður en fyrirfram mótaðar niðurstöður eru staðfestar. Það er ekki aðeins óheppilegt heldur getur það grafið undan trúverðugleika skoðanaskiptanna og því mikilvæga hlutverki sem eftirlitið gegnir í íslensku atvinnulífi.
________________________________________________________________________________
Sjá viðtal RÚV við Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóra SVÞ 2. júlí 2026 –> HÉR
Sjá viðtal SÝNAR við Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóra SVÞ 2. júlí 2026 –> HÉR
Sjá frétt frá vef SA um umræðuskjal SKE –> HÉR
Sjá umsögn SVÞ um umræðuskjal SKE –> HÉR
30/06/2026 | Stjórnvöld, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ telja að fyrirhugaðar breytingar á lögum og reglugerð um Byggðastofnun tryggi ekki með nægilega skýrum hætti stjórnunarlegt og fjárhagslegt sjálfstæði stofnunarinnar við meðferð póstmála. Samtökin benda á að stjórn Byggðastofnunar fari áfram með mikilvæga þætti almennrar stefnumótunar og ákvörðunar um rekstrar- og starfsáætlun, sem geti haft áhrif á þau verkefni sem ætlunin er að aðskilja frá annarri starfsemi stofnunarinnar.
Smelltu — > 20263006 : Umsögn um drög að frumvarpi um breytingar á lögum um Byggðastofnun og drög að reglugerð um Byggðastofnun
30/06/2026 | Stjórnvöld, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ telur að greining Samkeppniseftirlitsins á dagvöruverði þurfi að taka betur mið af rekstrarumhverfi verslunar og áhrifum opinbers regluverks. Samtökin benda á að rekstrarafkoma dagvöruverslana sé sambærileg við nágrannalönd, en að há tollvernd, takmarkanir á innflutningi og aðrar opinberar aðgangshindranir hafi veruleg áhrif á verðlag og samkeppni. Þá hvetur SVÞ til þess að greining á matvöruverði taki mið af öllum þáttum virðiskeðjunnar og þeim forsendum sem móta samkeppni á íslenskum dagvörumarkaði.
Smelltu –> Sjónarmið vegna umræðuskjals – rit nr. 1/2006 Dagvöruverð á Íslandi Þróun og alþjóðalegur samanburður
