Umsögn SVÞ um grænbók um byggðamál

SVÞ sendu 2. mars 2026 umsögn um grænbók um byggðamál þar sem samtökin leggja áherslu á að góðir innviðir, sérstaklega vegasamgöngur, séu grundvallarforsenda byggðarþróunar. Þau kalla eftir markvissri uppbyggingu vegakerfisins á grundvelli kostnaðar- og ábatagreininga, aukinni vetrarþjónustu og því að tekjur af ökutækjum og umferð renni til vegamála. Þá leggja samtökin áherslu á skýrt regluverk til að styðja orkuskipti í samgöngum og benda á nauðsyn þess að nýta heimildir til að auðvelda innleiðingu rafknúinna ökutækja.

Umsögn um grænbók um byggðamál

Umsögn SVÞ Saman gegn sóun

SVÞ sendu 2. mars 2026 umsögn um drög að stefnu og aðgerðaáætluninni Saman gegn sóun. Samtökin styðja markmið stefnunnar en leggja áherslu á virkt samráð við atvinnulífið, uppfærð gögn og aðgerðir sem samræmast þróun í nágrannalöndum. SVÞ vara jafnframt við að ganga lengra í kröfum en á EES-svæðinu þar sem það geti haft neikvæð áhrif á samkeppnishæfni fyrirtækja og leitt til hærra vöruverðs.

Umsögn SVÞ Saman gegn sóun

Fréttamolar SVÞ | Janúar 2026

Fréttamolar SVÞ | Janúar 2026

Janúar 2026 einkenndist af markvissri hagsmunagæslu með fókus á verðbólgu, skattabreytingar og regluverksákvarðanir sem hafa bein áhrif á rekstrarforsendur verslunar og þjónustu. Jafnframt var sjónum beint að skipulagsmálum og opinberri umræðu sem getur raskað fyrirsjáanleika í rekstri, samhliða undirbúningi lykilviðburða SVÞ á vormánuðum.

FlippingBook shortcode is not correct
Er heimsmarkaðsverð rétti mælikvarðinn á þróun eldsneytisverðs hér á landi? 

Er heimsmarkaðsverð rétti mælikvarðinn á þróun eldsneytisverðs hér á landi? 

Úr hagsmunagæslunni

Um þessar mundir hefur eldsneytisverð verið í umræðunni í tengslum við róttækar skattabreytingar um áramót. Í því samhengi hafa fallið ýmis orð, m.a. í þá átteldsneytisverð hér á landi hafi ekki þróast í samræmi við breytingar á heimsmarkaðsverði. Ekki er alltaf ljóst hvað átt er við þegar rætt er um heimsmarkaðsverð eldsneytis en t.d. hefur verið litið til heimsmarkaðsverðs á hráolíu, afhendingarverðs bensíns í New York höfn og heimsmarkaðsverð bensíns á Mið-Evrópumarkaði.

Þegar rætt er um heimsmarkaðsverð er t.d. hætt við að einhverjir líti svo á að það bensín sem er selt á Íslandi komi frá höfnum New York . Ef við skoðum hins vegar upplýsingar á vef Hagstofu Íslands sjáum við að tæp 99% alls blýlauss bensíns sem var flutt til Íslands frá upphafi árs 2023 var upprunnið í Noregi. Það bensín sem hér er selt á dælu er því líkast til ekki í raunkoma af heimsmarkaði heldur Noregsmarkaði. Af þeim sökum er eðlilegtvelta fyrir sér hvort verðþróun á innfluttu bensíni sem kemur hingað af Noregsmarkaði sama og verðþróun á heimsmarkaði.

Þróun heimsmarkaðsverðs á olíu á Íslandi

Heimild: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands og U.S. Energy Information Administration

Eldsneyti á Íslandi kemur ekki frá New York – heldur frá Noregi

Líkt og sjá á meðfylgjandi mynd hefur heimsmarkaðsverð í New York höfn umreiknað í íslenskar krónur sveiflast töluvert milli mánaða og það sama á við um innflutningsverð á bensíni sem er innflutt frá Noregi. Þótt verðbreytingarnar fylgi ekki alveg sömu sveiflum virðist þónokkur fylgni á milli þeirra á köflum ef innflutningsverð er tafið um mánuð sem kannendurspegla tafir vegna flutningsog afhendingartíma.

Þegar árið 2025 er skoðað sérstaklega virðist sambandið á milli þróunar á heimsmarkaðsverði og innflutningsverðs á bensíni sem er flutt inn frá Noregi vera veikara enjafnaði á tímabilinu 2023–2024. Í október hafði heimsmarkaðsverð tilmynda lækkað um 23% frá ársbyrjun á meðan innflutningsverð á bensíni frá Noregi hafði lækkað um 9%. Þetta misræmi kannskýrasthluta til af töf vegna flutningsog afhendingartíma á eldsneyti til Íslands en líkt og sjá á myndinni er áfram töluverður munur milli heimsmarkaðsverðs og innflutningsverðs með mánaðartímatöf. Það bendir til þessfleiri þættir en þróun heimsmarkaðsverðs hafi áhrif á innflutningsverð á bensíni frá Noregi.

Heimild: Hagstofa Íslands, Seðlabanki Íslands og U.S. Energy Information Administration

Niðurstaða: Heimsmarkaðsverð er ekki nægjanlegt viðmið

Kjarninn í þessu er heimsmarkaðsverð við New York höfn er ekki fullkomið viðmið tilleggja mat á verðþróun bensíns á Íslandi. Þótt innflutningsverð á bensíni, sem hefur bein áhrif á verðmyndun innanlands, hreyfist oft í takt við heimsmarkaðsverð líkt og fjallað er um hérframan er sambandið þar á milli misríkt og virðist hafa verið veikara árið 2025 en árin á undan