22/05/2026 | Fréttir, Greining, Verslun
Heildarvelta erlendrar netverslunar nam 34,5 milljörðum króna árið 2025 og jókst um 15% milli ára samkvæmt nýrri skýrslu Rannsóknaseturs verslunarinnar (RSV). Í skýrslunni, er þróun erlendrar netverslunar greind í smáatriðum eftir vöruflokkum og upprunalöndum.
Skýrslan „Erlend netverslun 2025“ veitir ítarlega innsýn í umfang og þróun netkaupa Íslendinga erlendis. Þar kemur meðal annars fram að landsmenn keyptu boli fyrir 1.153 milljónir króna, dekk fyrir 60 milljónir króna og ryksugur fyrir 46 milljónir króna á árinu. Einnig má finna sértæk dæmi um innflutning einstakra vörutegunda, svo sem ólífuolíu, kerta og annarra daglegra neysluvara.
Markmið skýrslunnar er að varpa skýrara ljósi á stöðu erlendrar netverslunar gagnvart innlendri verslun og hvernig þróunin hefur verið á síðustu árum. Í skýrslunni er meðal annars farið yfir þróun frá árinu 2022 í flokkum á borð við fataverslun, snyrtivörur, matvöru, byggingavörur, raftæki og heimilisbúnað.
Einnig er að finna spá um þróun innlendrar og erlendrar netverslunar til ársins 2030, auk ítarlegrar sundurliðunar á tollflokkastigi þar sem skoðaðar eru einstakar vörutegundir, meðal annars veggfóður, barnavagnar, úr og hunang. Þá inniheldur skýrslan greiningu á helstu upprunalöndum vara og umfangsmestu vöruflokkum frá 15 stærstu viðskiptalöndunum.
Sérstakur kafli er tileinkaður innflutningi á fatnaði og skóm frá Svíþjóð og þróun þess markaðar frá árinu 2016. Að mati RSV getur skýrslan nýst fyrirtækjum í verslun og heildverslun til að meta betur umfang erlendrar netverslunar innan sinna vöruflokka og þróun samkeppnisumhverfisins.
Almennt verð skýrslunnar er 199 þúsund krónur en áskrifendur Veltunnar fá hana á sérkjörum í maí. Hægt er að panta skýrsluna með því að senda póst á klara(hjá)rsv.is.
22/05/2026 | Fréttir, Samtök sjálfstæðra skóla, Stjórnvöld
Ný skýrsla mennta- og barnamálaráðherra um frammistöðu nemenda úr einstökum grunnskólum á lokaprófum í framhaldsskólum vekur athygli á þeim góða árangri sem nemendur úr sjálfstætt reknum skólum ná. Niðurstöðurnar sýna að margir sjálfstæðir skólar standa afar vel þegar kemur að undirbúningi nemenda fyrir áframhaldandi nám og skila stöðugt góðum námsárangri.
Staðfesting á mikilvægi fjölbreytni í íslensku menntakerfi.
Þetta er mikilvæg staðfesting á því að fjölbreytni í íslensku menntakerfi skiptir máli. Sjálfstæðir skólar hafa skapað öflugt námsumhverfi þar sem metnaður, fagmennska og velferð nemenda eru í fyrirrúmi. Þar hefur verið lögð áhersla á skýra sýn, náið samstarf við fjölskyldur og kennslu sem tekur mið af styrkleikum hvers og eins nemanda. Allir sjálfstæðu skólarnir eru litlir og taka vel utan um nemendahópa sína og þar hafa nemendur sem ekki hafa fundið sig í stærri skólum náð að blómstra.
Afrakstur markvissrar vinnu kennara, stjórnenda og skólasamfélagsins alls.
Árangurinn er ekki sjálfgefinn heldur afrakstur markvissrar vinnu kennara, stjórnenda og skólasamfélagsins alls. Hann sýnir jafnframt að valfrelsi foreldra og nemenda getur stuðlað að framþróun og auknum gæðum í öllu menntakerfinu.
Skýrslan er því mikilvægt innlegg í umræðuna um framtíð skólamála á Íslandi og undirstrikar að sjálfstæðir skólar eru öflugur og mikilvægur hluti af íslensku menntakerfi.
Skýrsluna má lesa hér: https://www.althingi.is/altext/pdf/157/s/1182.pdf
21/05/2026 | Bílgreinasambandið, Fréttir, Í fjölmiðlum, Stjórnvöld
Íslensk „gullhúðun“ á reglum um varnir gegn peningaþvætti hefur skapað verulegt óhagræði fyrir bæði fyrirtæki og almenning. Bílasalar og önnur fyrirtæki hafa í reynd verið gerð að eftirlitsaðilum með umfangsmiklum kröfum um gagnaöflun, skráningar og innra eftirlit sem kosta greinina hundruð milljóna króna á ári og skila sér að lokum í hærra verði til neytenda.
Morgunblaðið fjallar um íþyngjandi peningaþvættisreglur gagnvart bílakaupendum
Morgunblaðið fjallar í dag 21. maí 2026, um hvernig íslensk innleiðing peningaþvættisreglna hefur leitt til aukins eftirlits, meiri kostnaðar og umtalsverðs ónæðis fyrir bæði fyrirtæki og almenning. Þar er m.a. vitnað í Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóra Bílgreinasambandsins og SVÞ, að Ísland hafi gengið lengra en þau ríki sem við berum okkur helst saman við.
„Okkar rannsókn hefur leitt það í ljós að sú tilkynningarskylda sem hvílir á bifreiðaumboðum, bílasölum og lánamiðlurum kemur fram í því að þess er krafist af almenningi þegar hann kaupir bíla eða einhverja muni að viðkomandi framvísi upplýsingum um hver hann sé og hvaðan peningarnir sem ætlaðir eru til kaupanna komi.“ segir Benedikt S. Benediktsson framkvæmdastjóri SVÞ og Bílgreinasambandsins í viðtali við Morgunblaðið.
Í frétt blaðsins kemur fram að almenningur hafi í sumum tilvikum þurft að leggja fram skattframtöl, launaseðla eða aðrar upplýsingar við kaup á bifreiðum og verðmætari vörum. Benedikt segir þessar kröfur vera dæmi um íslenska „gullhúðun“ á Evrópureglum og leiðbeiningum FATF, aðgerðahóps gegn peningaþvætti og fjármögnun hryðjuverka.
Bílasalar gegna hlutverki eftirlitsaðila
Að mati Bílgreinasambandsins eru sambærilegar kröfur ekki gerðar í þeim ríkjum sem Ísland ber sig saman við. Hér á landi hafi hins vegar verið lagðar umfangsmiklar skyldur á bílasala, bifreiðaumboð og aðra söluaðila um að afla upplýsinga frá viðskiptavinum, meta svör þeirra og halda utan um ítarlega skráningu.
Í frétt Morgunblaðsins kemur jafnframt fram að stjórnvöld hafi meðal annars viljað bregðast við því að aðilar í bílgreininni gerðu sér ekki alltaf grein fyrir því að móttaka reiðufjár gæti kallað á eftirlitsskyldu. Þá hafi einnig verið horft til starfsemi smálánafyrirtækja.
Hundruð milljóna í eftirlit og umsýslu sem endar í verði til neytenda.
Afleiðingarnar hafa þó orðið víðtækari en upphaflega var lagt upp með. Samkvæmt mati Bílgreinasambandsins nemur árlegur kostnaður bílgreinarinnar vegna þessa regluverks 250 til 450 milljónum króna. Sá kostnaður felur meðal annars í sér rekstur eftirlitskerfa, þjálfun starfsfólks, skráningu upplýsinga og innra eftirlit.
Sá kostnaður endar að lokum í verði til neytenda.
Á sama tíma verður almenningur fyrir verulegu ónæði við hefðbundin viðskipti. Fólk sem er að kaupa bifreið eða aðrar verðmætari vörur þarf að svara ítarlegum spurningum um fjármál sín og framvísa gögnum sem almennt er ekki krafist erlendis við sambærileg kaup.
Markmið reglna um varnir gegn peningaþvætti eru mikilvæg. Fyrirtæki vilja taka þátt í ábyrgum viðskiptaháttum og stuðla að traustu regluverki. En það breytir ekki því að reglur þurfa að vera hóflegar, skýrar og í samræmi við raunverulega áhættu.
Alþingi getur einfaldlega dregið úr álaginu
Alþingi hefur því tækifæri til að endurmeta hvort íslenskt regluverk hafi gengið lengra en nauðsynlegt er. Með einfaldari og markvissari reglum væri hægt að draga úr kostnaði fyrirtækja, minnka ónæði fyrir almenning og bæta rekstrarskilyrði án þess að slakað sé á meginmarkmiðum eftirlitsins.
Greinargerð SVÞ um tilkynningaskyldu bifreiðaumboða, sölu og lánamiðlara – Hlaða niður HÉR!
Sjá frétt Morgunblaðsins HÉR!
Sjá frétt á DV HÉR!
Sjá viðtal á Bylgjunni, Reykjavik síðdegis HÉR!
Upptökur frá Alþingi um málið.
Þorgrímur Sigmundsson, þingmaður
Njáll Trausti Friðbertsson, þingmaður
UPPFÆRT 22.05.2026
UMFJÖLLUN MORGUNBLAÐSINS Í DAG 22. 05. 2026
08/05/2026 | Fréttir, Stjórnvöld, Umhverfismál, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ óska eftir nánara samráði um reglur vegna varna gegn olíumengun
SVÞ hafa skilað umsögn um drög að breytingu á reglugerð um varnir gegn olíumengun frá starfsemi á landi. Samtökin telja að fyrirhugaðar breytingar gangi að hluta of langt eða séu ekki nægilega rökstuddar, einkum með tilliti til kostnaðar, meðalhófs, áhættu og áhrifa á mikilvæga innviði.
Í umsögninni benda SVÞ á að krafa um reglubundnar þykktarmælingar olíubirgðageyma eftir 15 ára notkun geti haft í för með sér verulegan kostnað og röskun á starfsemi. Slíkar mælingar krefjast þess að geymar séu tæmdir og geta haft áhrif á rekstur, afhendingaröryggi og öryggi starfsmanna. SVÞ telja að áður en slík krafa verði innleidd þurfi að liggja fyrir skýrt kostnaðar- og áhættumat.
Samtökin vara einnig við því að krafa um að rífa geyma innan sex mánaða frá því að þeir eru teknir úr notkun geti farið illa saman við markmið stjórnvalda um aukið olíuöryggi og neyðarbirgðir. Þá sé óljóst hvort tekið hafi verið nægilegt tillit til leyfisferla, skipulagsmála og mögulegs mats á umhverfisáhrifum, sem geti tekið lengri tíma en sex mánuði.
Meginniðurstaða SVÞ er að nánara samráð þurfi að eiga sér stað við hagaðila áður en breytingar á reglugerðinni verða kláraðar. Reglur sem varða mikilvæga innviði, rekstraröryggi og kostnað fyrirtækja þurfa að byggja á skýrum rökum, meðalhófi og mati á raunverulegum áhrifum.
Sjá umsögn SVÞ hér fyrir neðan.
060526 samr. 71-2026 Umsögn SVÞ – regl varn gegn olíumengun
08/05/2026 | Fréttir, Greining, Verslun
Erlend netverslun jókst um 15% árið 2025
Heildarvelta erlendrar netverslunar nam 34,5 milljörðum króna árið 2025 samkvæmt nýrri skýrslu Rannsóknaseturs verslunarinnar (RSV). Veltan jókst um 15% milli ára og sýnir áframhaldandi aukningu í kaupum Íslendinga hjá erlendum netverslunum.
Skýrslan „Erlend netverslun 2025“ er gefin út í fyrsta sinn og veitir ítarlega yfirsýn yfir þróun erlendra netkaupa, helstu vöruflokka og upprunalönd vara. Hún er ætluð fyrirtækjum í verslun og heildverslun sem vilja fá skýrari mynd af stöðu markaðarins og samkeppni frá erlendum aðilum.
Meðal dæma úr skýrslunni má nefna að Íslendingar keyptu boli fyrir 1.153 milljónir króna í erlendum netverslunum á síðasta ári, dekk fyrir 60 milljónir króna og ryksugur fyrir 46 milljónir króna. Þá námu kaup á kertum 24 milljónum króna og innflutningur á ólífuolíu vegna netverslunar 3,6 milljónum króna.
Skýrslan inniheldur meðal annars:
-
Spá um þróun innlendrar og erlendrar netverslunar til ársins 2030
-
Þróun erlendrar netverslunar frá 2022 eftir vöruflokkum
-
Ítarlegt niðurbrot á tollflokkastigi
-
Greining á helstu upprunalöndum vara
-
Sérkafla um innflutning á fatnaði og skóm frá Svíþjóð frá árinu 2016
Niðurstöðurnar gefa fyrirtækjum betri innsýn í umfang erlendrar samkeppni innan einstakra vöruflokka og hvernig kauphegðun neytenda hefur þróast undanfarin ár.
Samhliða útgáfu skýrslunnar hefur RSV einnig hafið að bjóða upp á nýja þjónustu sem felur í sér úttekt á netverslun fyrirtækja. Markmiðið er að styrkja stöðu íslenskra fyrirtækja í aukinni samkeppni við erlendar netverslanir.
Úttektin nær meðal annars til upplifunar viðskiptavina, vöruframsetningar, upplýsingagjafar og samkeppnisstöðu. Fyrirtæki fá í kjölfarið tillögur að úrbótum og forgangsröðun verkefna sem geta styrkt rekstur og sölu í stafrænu umhverfi.
Almennt verð skýrslunnar er 199 þúsund krónur en áskrifendur Veltunnar fá hana á sérstöku verði í maí.
Hægt er að panta skýrsluna eða fá frekari upplýsingar hjá RSV.
04/05/2026 | Fréttamolar SVÞ, Fréttir, Greining, Í fjölmiðlum, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni, Útgáfa, Verslun, Þjónusta
Apríl mánuður einkenndist af skýrri og markvissri hagsmunagæslu SVÞ, sérstaklega í tengslum við eldsneytismál, verðstýringu og lagasetningu. Viðfangsefnin voru veigamikil og snertu beint rekstrarumhverfi fyrirtækja. Umræða um samkeppnishæfni, hlutverk stjórnvalda og undirbúning lagasetningar var áberandi. Einnig var sjónum beint að samgöngumálum sem lykilþætti í starfsemi fyrirtækja.
Smelltu á blaðið hér fyrir neðan.
FRÉTTAMOLAR SVÞ APRÍL 2026
