01/07/2026 | Bílgreinasambandið, Fréttir, Greining, Stafræn viðskipti, Stafræna umbreytingin, Verslun
Um samantektina
Heimurinn í vikunni er nýr efnisflokkur á vegum SVÞ sem dregur saman helstu alþjóðlegu þróunina sem getur haft áhrif á félagsfólk samtakanna. Samantektin er unnin með aðstoð gervigreindar sem greinir daglega alþjóðlegar fréttir, rannsóknir og opinber gögn. Ritstjórn SVÞ velur það efni sem skiptir mestu máli fyrir íslensk fyrirtæki, sannreynir heimildir og setur upplýsingarnar í samhengi.
Markmiðið er að gefa stjórnendum innsýn yfir það sem skiptir máli án þess að þeir þurfi sjálfir að fylgjast með tugum erlendra miðla á hverjum degi.
Heimurinn í vikunni
Vikuleg samantekt fyrir stjórnendur í verslunar og þjónustugreinum.
30. júní – 1. júlí 2026
Stóra myndin
Þegar litið er yfir alþjóðlegar fréttir síðustu daga blasir við skýr mynd.
Fyrirtæki um allan heim fjárfesta áfram af krafti í gervigreind, rafvæðingu og nýrri tækni. Á sama tíma aukast vísbendingar um hægari eftirspurn, meiri samkeppni, þrýsting á framlegð og skort á sérhæfðu starfsfólki.
Nýjustu rannsóknir McKinsey, EuroCommerce, DHL og Capgemini sýna að tækifærin sem felast í gervigreind eru gríðarleg. Ávinningurinn ræðst þó síður af tækninni sjálfri en af því hvernig fyrirtæki innleiða hana, þróa hæfni starfsfólks og byggja upp traust viðskiptavina.
Samhliða þessu er samkeppnin að harðna í mörgum greinum. Evrópskir bílaframleiðendur bregðast við auknum þrýstingi frá kínverskum framleiðendum, bresk smásala sýnir veikleikamerki og fagþjónustugreinar eins og endurskoðun, auglýsingar og hönnun standa frammi fyrir hröðum breytingum á rekstrarumhverfi sínu.
Tölur vikunnar
Tala Hvað segir hún okkur?
€240–320 milljarðar Áætlað viðbótarvirði sem gervigreind getur skapað fyrir evrópska verslun.
100.000 störf sem Volkswagen hyggst fækka í stærstu endurskipulagningu fyrirtækisins.
200.000 Óseldir 2025 árgerðarbílar hjá bílaumboðum samkvæmt Cox Automotive.
20% Hlutdeild rafbíla í nýskráningum í Evrópu.
80% evrópskra verslunarfyrirtækja eru enn á fyrstu stigum innleiðingar gervigreindar.
72% neytenda hafa áhyggjur af persónuvernd þegar gervigreind kemur að kaupferlinu.
69% starfsfólks í skapandi greinum segist hafa upplifað kulnun síðustu tólf mánuði.
Verslun og þjónusta
Gervigreind verður sífellt stærri hluti af rekstrinum
Nýjar rannsóknir frá McKinsey, EuroCommerce, DHL og Capgemini sýna að stærstu áskoranir fyrirtækja snúa ekki lengur að tækninni sjálfri heldur breytingastjórnun, hæfni starfsfólks og trausti viðskiptavina.
Á sama tíma mælist smásala í Bretlandi sú slakasta síðan í ársbyrjun 2024. Þótt um sé að ræða breskan markað geta slíkar breytingar gefið mikilvægar vísbendingar um þróun kaupmáttar og neytendahegðunar sem oft berast síðar til annarra markaða.
Spurningar sem vakna:
Heimildir
Bílgreinin
Umbreytingin heldur áfram að hraðast
Volkswagen undirbýr stærstu endurskipulagningu í sögu fyrirtækisins, rafbílar eru orðnir fimmtungur nýskráninga í Evrópu og kínverskir framleiðendur halda áfram að styrkja stöðu sína.
Á sama tíma glíma bílaumboð við miklar birgðir eldri árgerða á meðan nýir bílar hækka í verði. Fyrir bílaverkstæði eru tvær þróanir sérstaklega áberandi: aukin notkun gervigreindar við bilanagreiningu og nýjar reglur um Right to Repair, sem geta styrkt stöðu sjálfstæðra verkstæða á Evrópumarkaði.
Tækifæri að spyrja sig:
-
Er fyrirtækið tilbúið fyrir þann bílaflota sem verður á vegunum eftir fimm ár?
-
Hvernig getur gervigreind stytt greiningartíma og aukið gæði þjónustunnar?
-
Geta breytingar á evrópsku regluverki haft áhrif á þjónustu eða samstarf okkar?
Heimildir
Fagþjónusta
Sameiningar, aukin samkeppni og nýjar væntingar viðskiptavina
Endurskoðunar- og bókhaldsfyrirtæki halda áfram að sameinast til að ná stærðarhagkvæmni og sérhæfingu.
Í auglýsingageiranum færa fleiri fyrirtæki markaðsverkefni inn í eigin starfsemi á sama tíma og eftirlitsstofnanir herða eftirlit með alþjóðlegum auglýsinganetum.
Í skapandi greinum er myndin tvíbent. Fjárfesting í hönnun heldur áfram að aukast þrátt fyrir gervigreind, en kulnun starfsfólks er útbreidd og verður sífellt mikilvægara stjórnendaverkefni.
Það sem stjórnendur ættu að spyrja sig
-
Hvaða þjónusta okkar skapar virði sem viðskiptavinurinn getur ekki auðveldlega tekið inn í eigin starfsemi?
-
Erum við að nýta gervigreind til að styðja starfsfólkið eða eingöngu til að draga úr kostnaði?
-
Hvernig tryggjum við að lykilhæfni haldist innan fyrirtækisins?
Heimildir
SVÞ fylgist með:
Á næstu vikum verða þessi mál sérstaklega áhugaverð:
-
Gildistaka gagnsæiskrafna samkvæmt gervigreindarlögum Evrópusambandsins 2. ágúst 2026.
-
Áframhaldandi samkeppni evrópskra og kínverskra bílaframleiðenda.
-
Þróun smásölu í Evrópu og hvort veik eftirspurn breiðist út til fleiri markaða.
-
Hraði innleiðingar gervigreindar í verslun, þjónustu og faggreinum.
Það sem kom okkur á óvart
Þrátt fyrir mikla umræðu um að gervigreind muni draga úr þörf fyrir skapandi störf sýna ný gögn að fyrirtæki halda áfram að fjárfesta í hönnun og skapandi vinnu.
Á sama tíma glímir skapandi geirinn við mikla kulnun og auglýsingastofur missa verkefni í auknum mæli inn til viðskiptavina sinna.
Það bendir til þess að samkeppnisforskot framtíðarinnar verði síður fólgið í því hvort fyrirtæki noti gervigreind og frekar í því hvernig þau sameina tækni, mannlega þekkingu og sterka þjónustu.
Spurning vikunnar
Ef samkeppnisaðili þinn myndi innleiða gervigreind markvisst á næstu tólf mánuðum, á hvaða sviði myndi hann líklegast ná forskoti á fyrirtækið þitt?
24/06/2026 | Fræðsla, Fréttir, Greining, Stafræna umbreytingin, Verslun, Þjónusta
Gervigreind er nú þegar hluti af daglegum rekstri fyrirtækja.
Hún getur hjálpað til við allt frá markaðssetningu og sölu til samskipta, leiðtogahæfni, stefnumótunar og ákvarðanatöku.
SVÞ vill kanna hvar hagnýt gervigreindarverkfæri gætu skapað mest virði fyrir verslanir og þjónustufyrirtæki á Íslandi.
Hvaða verkefni myndir þú helst vilja einfalda?
Vörutexta og markaðsefni? Viðskiptatryggð? Söluherferðir? Samskipti við starfsfólk? Leiðtogahæfni og stjórnendastuðning? Stefnumótun og ákvarðanatöku? Eða kannski eitthvað allt annað?
Niðurstöður könnunarinnar verða nýttar til að greina þarfir fyrirtækja og skoða þróun hagnýtra gervigreindarverkfæra sem geta stutt við rekstur, stjórnun og samkeppnishæfni íslenskra fyrirtækja.
Það tekur aðeins um 2 mínútur að svara.
Segðu okkur hvaða verkefni þú myndir helst vilja fá af borðinu þínu.
15/06/2026 | Fréttir, Greining, Ræktum vitið, Stafræna umbreytingin, Verslun, Þjónusta
„Yfir helmingur þeirra smærri fyrirtækja sem hafa ekki tekið upp skapandi gervigreind segir skort á færni vera helstu hindrunina, samkvæmt OECD.“
Fyrirtæki sem þjálfa starfsfólk ná meiri árangri með gervigreind
Skortur á færni er einn stærsti þröskuldurinn í innleiðingu gervigreindar hjá fyrirtækjum. Á sama tíma eykst eftirspurn eftir starfsfólki sem getur nýtt stafræn verkfæri, unnið með gögn og nýtt gervigreind í daglegum rekstri. Þetta eru meðal helstu niðurstaðna nýrrar greiningar OECD um gervigreind og færni á vinnumarkaði –> SMELLTU HÉR til að hlaða niður skýrslunni.
OECD bendir á að árangur fyrirtækja af innleiðingu gervigreindar ráðist ekki fyrst og fremst af tækninni sjálfri heldur af getu starfsfólks til að nýta hana. Fyrir fyrirtæki í verslun og þjónustu er þetta mikilvægt samkeppnismál þar sem framleiðni, þjónustugæði og nýsköpun ráðast í auknum mæli af því hvernig gögn og tækni eru nýtt í rekstri.
Fimm skilaboð til stjórnenda
1. Færniskortur er helsta hindrunin
Skortur á réttri þekkingu og færni er ein helsta ástæða þess að fyrirtæki fresta eða hætta við innleiðingu gervigreindar. Sérstaklega eiga lítil og meðalstór fyrirtæki í erfiðleikum með að finna starfsfólk með viðeigandi hæfni. Yfir helmingur þeirra fyrirtækja sem ekki hafa tekið upp skapandi gervigreind telur færniskort vera helstu hindrunina.
Fyrir stjórnendur eru skilaboðin skýr: innleiðing gervigreindar er ekki fyrst og fremst tækniverkefni heldur mannauðsverkefni.
2. Gervigreind eykur eftirspurn eftir hæfara starfsfólki
Þótt gervigreind taki yfir ákveðin verkefni sýna gögn OECD að fyrirtæki sem hafa innleitt tæknina kalla í auknum mæli eftir starfsfólki með meiri menntun og sérhæfðari þekkingu. Í mörgum tilvikum styður tæknin við störf fólks fremur en að leysa þau af hólmi.
Þetta er sérstaklega mikilvægt fyrir þjónustugreinar þar sem verðmætasköpun byggir á þekkingu, samskiptum og getu starfsfólks til að taka upplýstar ákvarðanir.
3. Flestir þurfa ekki að kunna að forrita
OECD bendir á að færri en eitt prósent starfsmanna muni þurfa sérhæfða tæknikunnáttu á sviði gervigreindar. Langflestir þurfa hins vegar að geta nýtt stafræn verkfæri, greint upplýsingar og unnið með gögn.
Samhliða því verða mannlegir styrkleikar áfram mikilvægir, svo sem gagnrýnin hugsun, lausnaleit, sköpunarkraftur og nýsköpun. Fyrirtæki sem einblína eingöngu á tæknisérfræðinga gætu því misst af stærra verkefninu: að efla stafræna hæfni alls starfsfólks.
4. Gervigreind getur mildað áhrif manneklu
Gervigreind getur einnig hjálpað fyrirtækjum að takast á við skort á starfsfólki og reynslu. Nær 40% lítilla og meðalstórra fyrirtækja sem glíma við færnibil telja að skapandi gervigreind hafi hjálpað til við að brúa það. Þá segir um fjórðungur fyrirtækja að tæknin hafi hjálpað þeim að mæta skorti á starfsfólki.
5. Þjálfun skilar árangri
Fyrirtæki sem fjárfesta í þjálfun starfsfólks ná betri árangri af innleiðingu gervigreindar. Starfsfólk sem fær þjálfun á vegum vinnuveitanda er líklegra til að upplifa aukna framleiðni, meiri starfsánægju og jákvæðari áhrif á vinnuumhverfi sitt.
Þjálfun er því ekki aukakostnaður heldur lykilforsenda þess að fjárfestingar í gervigreind skili raunverulegum ávinningi.
Samkeppnisforskot framtíðarinnar
Niðurstöður OECD benda til þess að samkeppnisforskot fyrirtækja á næstu árum muni ekki aðeins ráðast af aðgangi að nýjustu tækni heldur einnig af því hversu vel tekst að byggja upp þekkingu og færni innan fyrirtækjanna.
Fyrir fyrirtæki í verslun og þjónustu felst áskorunin því ekki aðeins í að velja rétt verkfæri heldur einnig í að skapa menningu símenntunar og starfsþróunar sem gerir starfsfólki kleift að nýta tæknina til fulls. Þar gæti legið stærsti ávinningurinn af gervigreind á komandi árum.
–> Sjá RÆKTUM VITIÐ fyrir leiðir til sí og endurmenntunar.
–> Sjá OECD Skýrsluna AI and skills – what we know so far.
09/12/2025 | Fréttir, Stafræna umbreytingin, Verslun
Íslenskar netverslanir standa frammi fyrir harðnandi samkeppni frá alþjóðlegum markaðstorgum. Til að styðja fyrirtæki í að efla stafræna getu og bæta upplifun viðskiptavina býður Rannsóknasetur verslunarinnar (RSV) nú upp á sérkjör á sérhæfðri úttekt á netverslunum.
Úttektin byggir á rannsóknum RSV á kauphegðun Íslendinga og metur m.a.:
-
upplifun viðskiptavina (UX),
-
vöruframsetningu og sölunýtingu,
-
upplýsingagjöf og skilmála,
-
samkeppnisstöðu og tækifæri til vaxtar.
Fyrirtæki fá skýrar úrbótatillögur, forgangsröðun og PDF-skýrslu sem sýnir nákvæmlega hvað þarf að laga og hvað er að virka vel.
Sérkjör fyrir SVÞ-félaga
En kynningarverð fyrir almennan markað er 99.900 og 149.000 kr. Hægt er að bæta við prufukaupum og prófun á afhendingar- og skilakerfi.
Þjónustan styður beint við markmið SVÞ um að efla samkeppnishæfni og stafræna umbreytingu íslenskra fyrirtækja.
Pöntun og fyrirspurnir: rsv(hjá)rsv.is
28/11/2025 | Fréttir, Greining, Stafræna umbreytingin, Verslun
Mikil aukning í erlendri netverslun í október
Staða og þróun samkvæmt Rannsóknasetri verslunarinnar
Erlend netverslun jókst verulega í október. Samkvæmt nýjustu mælingum Rannsóknaseturs verslunarinnar (RSV) nam aukningin 12,8% frá sama tíma í fyrra og nær 30% ef bornir eru saman september og október í ár. Heildaraukning ársins til þessa er nú 14,3%.
Fatnaður og skór eru enn stærsti undirflokkurinn (+ 12,3%).
Lyf og lækningavörur dragast saman (- 22,2%).
Matvara vex mest (+ 28,3%).
Hlutfall vara frá Kína heldur áfram að aukast og er nú um 40%, samanborið við tæp 30% árið 2022.
RSV birtir mánaðarleg gögn um þróun erlendra sendinga, uppruna vara og kauphegðun neytenda og býður uppá ítarlegar skýrslur um erlenda netverslun sem eru mikilvæg fyrir íslensk fyrirtæki sem vilja skilja og bregðast við breyttu umhverfi í netverslun.
Sjá nánar á vef RSV.
19/08/2025 | Fréttir, Netverslun-innri, Stafræna umbreytingin, Verslun
Nýjustu tölur Rannsóknaseturs verslunarinnar (RSV) sýna áframhaldandi mikla aukningu erlendrar netverslunar Íslendinga.
Í júní 2025 nam umfangið rúmum 3 milljörðum króna eða sem nemur 28% aukningu miðað við sama mánuð síðasta árs. Frá maí jókst umfangið um tæp 7%.
Á fyrstu sex mánuðum ársins hefur erlend netverslun Íslendinga numið 15,8 milljörðum króna, eða sem nemur 20,7% aukningu miðað við sama tímabil 2024. Haldi þessi þróun áfram má gera ráð fyrir að heildarfjárhæðin ársins 2025 verði rúmlega 36 milljarðar króna.
Hver fullorðinn Íslendingur eyðir 126 þúsund krónum á ári
Fjárhæðin 36 milljarðar króna jafngildir því að hver fullorðinn Íslendingur verji að meðaltali um 126 þúsund krónum á ári í erlenda netverslun – eða um 10 þúsund krónum á mánuði. Þessir fjármunir renna alfarið úr íslensku hagkerfi til erlendra fyrirtækja sem í ýmsu tilliti fylgja ekki sömu reglum og íslensk verslun hvað varðar t.d. skatta, gjöld og öryggiskröfur.
Leikvöllurinn er ekki jafn
SVÞ hafa ítrekað bent á að samkeppnistöðu fyrirtækja hefur verið raskað þegar íslensk fyrirtæki sæta eftirliti og viðurlögum hlíti þau ekki kröfum regluverks sem að mestu á að vera hið sama á EES-svæðinu á meðan aðrir komist upp með að gera það ekki. Þá þurfa fyrirtækin að bera kostnað við innkaup, innflutning, ýmis konar gæðaeftirlit og sölustarf, á meðan netmarkaðstorg erlendis bjóða í mörgum tilvikum vörur til sölu miðað við allt aðrar forsendur. SVÞ og Norræn systursamtök hafa bent á þess stöðu kallað eftir því að Evrópusambandið tryggi að öllum leikendum á innri markaðnum verði gert að hlíta sömu reglum og kvöðum.
„Við þekkjum fjölmörg dæmi þess hve mikið hallar á íslensk og evrópsk fyrirtæki. Ef ekkert verður að gert mun erlend netverslun, sem hugar ekki að þeim reglum sem gilda, halda áfram að vaxa m.a. á kostnað þeirrar verslunar sem fyrir er, greiðir alla skatta og gjöld og stendur undir atvinnu og þjónustu hér heima,“ segir Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ.
Mikilvægt að ræða samfélagsleg áhrif
„Það er ágætt að hafa í huga að þeir sem versla er á erlendum netmarkaðstorgum eru í raun einnig að vísa skatttekjum, störfum og þjónustu til annarra landa. Þegar við kaupum heima erum við líka að hlúa að samfélaginu okkar,“ segir Benedikt og bætir við „hið minnsta væri skynsamlegt að huga að því að beina viðskiptum að ábyrgum aðilum sem ganga úr skugga um að þær vörur sem þeir hafa á boðstólum uppfylli settar kröfur og geti staðið við þær upplýsingar sem þeir veita. Það er engin að biðja um að lokað verði á erlenda netverslun eða henni settar strangar skorður heldur þarf að tryggja að samkeppni eigi sér stað á jöfnum leikvelli.“
Síða 1 af 1212345...10...»Síðasta »
