11/08/2026 | Stjórnvöld, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
Lausasöluhópur SVÞ tekur undir að samræmd umgjörð um tóbaks- og nikótínvörur geti stutt markmið stjórnvalda um minni notkun, sérstaklega meðal ungmenna. Samtökin telja jafnframt að nýta eigi breytingarnar til að draga úr hömlum á sölu nikótínlyfja sem ætlað er að hjálpa fólki að draga úr nikótínnotkun og hætta henni.
Í umsögninni er bent á að nikótínlyf séu frábrugðin öðrum nikótínvörum þar sem þau eru ætluð til að vinna gegn nikótínfíkn og hafi gagnreynda virkni. Þrátt fyrir það megi að meginstefnu aðeins selja þau í lyfjaverslunum og utan þeirra sé sala takmörkuð við minnstu pakkningar og lægstu styrkleika.
Lausasöluhópur SVÞ hvetur heilbrigðisráðuneytið því til að endurskoða þessar takmarkanir og bæta aðgengi að nikótínlyfjum. Slík breyting væri að mati hópsins í samræmi við markmið frumvarpsins um að draga úr notkun tóbaks og nikótíns.
Sjá nánar –> 110826 Umsögn lausasöluhSVÞ mál samr 145-2026
11/08/2026 | Fréttir, Í fjölmiðlum, Stjórnvöld, Umhverfismál, Þjónusta
Innleiðing nýrrar umbúðareglugerðar Evrópusambandsins (PPWR) hefst nú um miðjan ágúst. Reglurnar eru umfangsmiklar og munu meðal annars hafa áhrif á íslensk fyrirtæki sem framleiða vörur fyrir Evrópumarkað eða selja vörur til ESB.
Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu, fjallar um áhrif reglnanna í viðtali í Morgunblaðinu í dag. Hann segir markmið þeirra að mörgu leyti jákvæð, meðal annars að draga úr umbúðaúrgangi og auðvelda endurvinnslu. Hins vegar fylgi reglunum umfangsmiklar kvaðir, kostnaður og umsýsla fyrir fyrirtæki.
Íslenskir útflytjendur geta meðal annars þurft að skrá sig sérstaklega í hverju ESB-ríki sem vörur eru sendar til. Reglurnar gera jafnframt kröfur um efnisnotkun og hönnun umbúða sem geta kallað á breytingar á framleiðslu og pökkun.
Reglugerðin fellur undir EES-samninginn og mun því að óbreyttu síðar einnig hafa áhrif á íslenska innanlandsmarkaðinn. Benedikt segir mikilvægt að tekið verði tillit til íslenskra aðstæðna, enda séu hlutar regluverksins augljóslega útfærðir með stærri markaði í huga.
„Það hefur lengi verið ljóst að þetta verður algjört skrímsli,“ segir Benedikt og varar við því að einstök ákvæði geti orðið kostnaðarsöm og jafnvel haft neikvæð umhverfisáhrif hér á landi.
Nánar er fjallað um málið í Morgunblaðinu í dag, 11. ágúst 2026. –> SMELLIÐ HÉR!
10/07/2026 | Stjórnvöld, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ og Bílgreinasambandið (BGS) hafa veitt Samkeppniseftirlitinu umsögn vegna samruna Heklu fasteigna og Bílsonar, þar sem fjallað er um samkeppnisaðstæður á markaði fyrir viðgerðir og viðhald bifreiða og sölu varahluta.
Í umsögninni kemur fram að samkeppni á markaði fyrir viðgerðir og viðhald virðist á heildina litið virk miðað við smæð íslenska markaðarins. Aðgengi sjálfstæðra verkstæða að viðgerðarupplýsingum og varahlutum er almennt talið gott og verkstæðum stendur jafnan til boða að sækja um viðurkenningu framleiðenda. Fjárfesting í sérhæfðum búnaði og greiningartækjum getur þó verið kostnaðarsöm og þannig takmarkað möguleika minni verkstæða.
SVÞ og BGS benda jafnframt á að fjölgun rafbíla kalli á aukna sérþekkingu innan bílgreinarinnar. Fleiri sjálfstæð verkstæði hafa byggt upp hæfni til að þjónusta raf- og tvinnbíla, en áfram er mikilvægt að efla menntun og þekkingu samhliða breytingum á bílaflotanum. Þá er bent á að aðgengi að notuðum varahlutum sé takmarkað á Íslandi, þótt aðgengi að varahlutum almennt sé gott.
Smelltu — > 20260710 Umsögn vegna samruna Heklu fasteigna ehf. og Bílson eh
08/07/2026 | Fréttir, Í fjölmiðlum, Stjórnvöld
Viðskiptablaðið fjallar ítarlega um málið í fréttaskýringu í dag, 8. júlí, eftir Örn Arnarson, þar sem farið er yfir umsagnir SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu og Samtaka atvinnulífsins (SA) um umræðuskjal Samkeppniseftirlitsins (SKE) um dagvöruverð á Íslandi.
Umræðuskjalið, sem SKE birti 10. júní, ber saman matvöruverð á Íslandi og í Evrópu og kemst að þeirri niðurstöðu að verðlag hér á landi sé hátt. Bæði SVÞ og SA gagnrýna hins vegar harðlega að skjalið sé sett fram í tómarúmi — samanburðurinn taki hvorki tillit til tekna og kaupmáttar né til afkomu íslenskrar dagvöruverslunar.
Afkoman styður ekki fákeppnisfullyrðingar
Í umsögn sinni bendir SVÞ á að ef hátt vöruverð mætti rekja til fákeppni og samþjöppunar, eins og SKE gefur í skyn, ætti það að endurspeglast í afkomu dagvörukeðjanna. Gögn úr ársreikningum sýna annað: hagnaður stærstu dagvöruverslana hefur numið 1,7–3% af tekjum frá árinu 2020 og hefur heldur farið lækkandi þrátt fyrir verulegar verðhækkanir á tímabilinu.
Kostnaðarsamsetning verslananna dregur upp skýrari mynd. Af hverjum 100 krónum sem neytendur greiða fyrir dagvöru fara um 79 krónur í vöruinnkaup og um 10 krónur í laun og annan starfsmannakostnað. Afgangurinn fer í annan rekstrarkostnað, afskriftir, fjármagnskostnað og skatta — þannig að eftir standa aðeins um tvær krónur í rekstrarafgang. „SVÞ hafnar því að afkoma dagvöruverslana styðji þá ályktun að þær standi að baki háu matvöruverði,“ segir í umsögninni.
Ísland með næstminnstu samþjöppunina á Norðurlöndum
Sérstaka athygli vekur samanburðarrannsókn norska ráðgjafarfyrirtækisins Samfunnsøkonomisk Analyse, unnin fyrir norsku systursamtök SVÞ, Virke, sem byggir meðal annars á gögnum frá systurstofnunum SKE á öllum Norðurlöndunum. Niðurstöður hennar benda til þess að samþjöppun á íslenskum dagvörumarkaði sé alls ekki óvenjuleg í norrænum samanburði — Herfindahl-Hirschman-vísitalan (HHI) mælist næstlægst á Íslandi af Norðurlöndunum og markaðsskipan hér er sambærileg því sem þekkist í nágrannalöndunum.
Rannsóknin sýnir jafnframt að íslenskar verslanir hafa náð umtalsverðri stærðarhagkvæmni: þær eru að jafnaði stærri en annars staðar á Norðurlöndum og hefur íbúum á hverja verslun fjölgað úr tæplega 2.000 árið 2015 í nær 3.000 árið 2024. Á sama tíma hefur hlutfall ráðstöfunartekna íslenskra heimila sem fer til kaupa á mat- og drykkjarvöru lækkað úr um 16% árið 2010 í 12,7% árið 2024 — og færst þannig nær því sem gerist í nágrannalöndunum.
Fari út fyrir lögbundið hlutverk
SA gengur enn lengra í sinni umsögn og dregur í efa hvort umræðuskjalið rúmist innan lögbundins hlutverks SKE. Að mati samtakanna hafi eftirlitið, með mati sínu á rekstri fyrirtækja, verðlagi og hagræðingarhvötum, farið út fyrir það hlutverk að gæta virkrar samkeppni. SA gagnrýnir jafnframt að forstjóri SKE hafi gagnrýnt rekstur fyrirtækja opinberlega áður en þeim gafst kostur á að svara fyrir sig. Í umsögninni segir að ekkert í skjalinu bendi til óheilbrigðra samkeppnishátta á dagvörumarkaði og hvetja samtökin SKE til að einbeita sér að lögbundnu hlutverki sínu: að rannsaka meint brot á samkeppnislögum.
Viðskiptablaðið bendir jafnframt á að umræðuskjalið birtist eftir að SKE fékk 30 milljóna króna fjárveitingu frá atvinnuvegaráðherra vegna sérstaks átaks stjórnvalda gegn verðbólgu og að sambærilegt skjal um eldsneytismarkaðinn hafi þegar verið birt — en fjármálageirinn gæti orðið næsta viðfangsefni eftirlitsins.
Heimild: Viðskiptablaðið Örn Arnarson, „Samkeppniseftirlitið á hálum ís“, Viðskiptablaðið, 8. júlí 2026, bls. 14–16.
Sjá einnig Yfirlýsing frá SVÞ og SA um umræðuskjöl Samkeppniseftirlitsins –> HÉR
Sjá einnig Samanburðargreiningu á norrænum dagvörumarkaði –> HÉR
_____________________________
30/06/2026 | Stjórnvöld, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ telja að fyrirhugaðar breytingar á lögum og reglugerð um Byggðastofnun tryggi ekki með nægilega skýrum hætti stjórnunarlegt og fjárhagslegt sjálfstæði stofnunarinnar við meðferð póstmála. Samtökin benda á að stjórn Byggðastofnunar fari áfram með mikilvæga þætti almennrar stefnumótunar og ákvörðunar um rekstrar- og starfsáætlun, sem geti haft áhrif á þau verkefni sem ætlunin er að aðskilja frá annarri starfsemi stofnunarinnar.
Smelltu — > 20263006 : Umsögn um drög að frumvarpi um breytingar á lögum um Byggðastofnun og drög að reglugerð um Byggðastofnun
30/06/2026 | Stjórnvöld, Umsagnir, Úr hagsmunagæslunni
SVÞ telur að greining Samkeppniseftirlitsins á dagvöruverði þurfi að taka betur mið af rekstrarumhverfi verslunar og áhrifum opinbers regluverks. Samtökin benda á að rekstrarafkoma dagvöruverslana sé sambærileg við nágrannalönd, en að há tollvernd, takmarkanir á innflutningi og aðrar opinberar aðgangshindranir hafi veruleg áhrif á verðlag og samkeppni. Þá hvetur SVÞ til þess að greining á matvöruverði taki mið af öllum þáttum virðiskeðjunnar og þeim forsendum sem móta samkeppni á íslenskum dagvörumarkaði.
Smelltu –> Sjónarmið vegna umræðuskjals – rit nr. 1/2006 Dagvöruverð á Íslandi Þróun og alþjóðalegur samanburður
