SVÞ: Innleiða þarf CBAM með sem minnst íþyngjandi hætti

SVÞ vara við því að innleiðing kolefnisgjalds við landamæri (CBAM) geti haft veruleg áhrif á innkaupsverð og kostnað íslenskra fyrirtækja. Samtökin leggja áherslu á vandaða innleiðingu, að komið verði í veg fyrir gullhúðun og að stjórnvöld greini bæði bein og afleidd áhrif kerfisins á atvinnulífið.

SVÞ áætla að verðmæti innflutnings til Íslands árið 2025 í þeim vöruflokkum sem falla undir CBAM hafi verið um 60 milljarðar króna. Þar vega járn og stál þyngst, með um 36 milljarða króna innflutningsverðmæti, en einnig falla meðal annars ál og álvörur, áburður og sement undir kerfið. Samtökin benda á að CBAM geti bæði hækkað kostnað við innflutning frá ríkjum utan EES og haft áhrif til hækkunar á verði sambærilegra vara innan EES.

SVÞ kalla jafnframt eftir greiningu á tengslum CBAM við aðra íslenska löggjöf, meðal annars tollalög og lög um úrvinnslugjald. Mikilvægt sé að stjórnvöld geri grein fyrir beinum og óbeinum áhrifum innleiðingarinnar áður en henni er lokið, ekki síst þar sem gert er ráð fyrir að gildissvið CBAM geti síðar orðið víðtækara.

Sjá nánar hér –> 17.08.26Umsögn um drög að frumvarpi um Aðlögunarkerfi við landamæri vegna kolefnis (CBAM)

Þriðji hver hefur þegar valið meira frelsi

Þriðji hver hefur þegar valið meira frelsi

Allt að 100 þúsund Íslendingar hafa keypt áfengi af öðrum smásölum en ÁTVR. Nýleg könnun Gallup sýnir að um þriðji hver landsmaður hefur verslað áfengi í vefverslun og hlutfallið nálgast 60% meðal fólks á aldrinum 20–39 ára.

Þetta kemur fram í frétt Vísis um samstarfsherferð SVÞ og sérvöruverslana með áfengi. Markmið herferðarinnar er að draga fram þá staðreynd að neytendur hafa þegar valið aukið valfrelsi — á meðan löggjöfin hefur ekki fylgt þróun markaðarins.

Núverandi reglur heimila erlendum fyrirtækjum að selja áfengi til Íslands í gegnum vefverslun en gera ekki ráð fyrir sambærilegum möguleika fyrir íslensk fyrirtæki. Með skýrari lagaramma væri hægt að jafna samkeppnisstöðu fyrirtækja og tryggja um leið fullnægjandi eftirlit með aldri kaupenda, opnunartíma, aðgengi og markaðssetningu.

Á sama tíma og vefverslun og sérvöruverslanir hafa rutt sér til rúms hefur áfengisneysla hér á landi minnkað um tæp 11% frá árinu 2021.

„Þjóðin hefur alltaf tekið skrefin á undan löggjafanum þegar kemur að áfengislöggjöf,“ segir Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ. Veruleikinn sé sá að fólk vilji val og ekki sé raunhæft að ætla að snúa þróuninni við.

Nánari upplýsingar og staðreyndir um vefverslun með áfengi má finna á valfrelsi.is.

SVÞ og SA gagnrýna forsendur umræðuskjals um eldsneytismarkaðinn

SVÞ og Samtök atvinnulífsins (SA) telja að Samkeppniseftirlitið dragi of sterkar ályktanir um verðmyndun og samkeppni á eldsneytismarkaði áður en fullnægjandi gögn liggja fyrir. Samtökin vara jafnframt við íþyngjandi inngripum á borð við hámarksverð eða hámarksálagningu án ítarlegrar greiningar á rekstrarskilyrðum markaðarins.

Í umsögninni er bent á að verð og álagning á eldsneyti verði ekki metin án þess að horft sé til kostnaðar og áhættu sem fylgir innkaupum, flutningum, birgðahaldi, gengissveiflum og fjármögnun. Þá sé íslenski markaðurinn smár og uppbygging hans frábrugðin mörgum erlendum samanburðarmörkuðum. Alþjóðlegur verðsamanburður geti því gefið villandi mynd ef ekki er tekið tillit til þessara þátta.

Samtökin gera einnig athugasemdir við lagalegar forsendur umræðuskjalsins og telja mikilvægt að skýr greinarmunur sé gerður á sérstöku eftirliti með tímabundinni lækkun virðisaukaskatts og almennu eftirliti samkvæmt samkeppnislögum. Áður en gripið verði til frekari aðgerða þurfi að liggja fyrir heildstæð greining á verðmyndun, kostnaði, samkeppnisaðstæðum og áhrifum yfirstandandi orkuskipta á eldsneytismarkaðinn.

Sjá nánar hér —> Umsögn um umræðuskjal SKE um eldsneytismarkaðinn

Nýjar umbúðareglur geta gjörbreytt verslun – SVÞ telja afar mikilvægt að íslenskra hugsmuna sé gætt

Nýjar umbúðareglur geta gjörbreytt verslun – SVÞ telja afar mikilvægt að íslenskra hugsmuna sé gætt

Ný umbúðareglugerð Evrópusambandsins, PPWR, getur haft veruleg áhrif á íslenska verslun, veitingarekstur og framleiðslu. Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ, ræddi áhrif hennar í viðtali við Vísi í gær 11. ágúst 2026 [SJÁ FRÉTT]

Reglugerðinni er ætlað að draga úr umbúðaúrgangi og notkun einnota umbúða. Markmiðin eru jákvæð. Íslensk verslun hefur ekki hag af því að selja vörur í óþarflega miklum umbúðum eða umbúðum sem eru erfiðar í úrvinnslu. Hvorki verslunin né neytendur hafa þó hag af því að vöruverð hækki í ljósi hækkandi umbúðakostnaðar. Þá virðist innleiðing PPWR að ýmsu leyti geta framkallað umfangsmiklar og kostnaðarsamar breytingar án þess að ásættanlegur umhverfisárangur hljótist af.

Benedikt bendir á að íslenskar aðstæður séu aðrar en víða í Evrópu og mikilvægt sé að taka mið af því við innleiðinguna:

„Enda má gera ráð fyrir að meginhluti regluverksins hafi verið svona hannaður með hliðsjón af þörfum og ástandi í Mið- og Suður-Evrópu, sem kannski á ekki við hér, og í ýmsu tilliti erum við komin bara lengra en þau ríki sem þar eru.“

Reglurnar geta einnig haft áhrif á veitingarekstur og kallað á aukna notkun endurnýjanlegra umbúða. Benedikt segir ýmis álitaefni fylgja slíkum breytingum, meðal annars varðandi matvælaöryggi:

„Þar eru uppi fjölmörg álitamál sem snúa að bara svona heilnæmi matvælanna þegar þau eru bara ekki geymd í umbúðum eða í einhverjum stöðluðum umbúðum sem hafa sannað gildi sitt.“

Stjórnvöld þurfa að upplýsa um næstu skref

SVÞ hafa kallað eftir því að íslenskra hagsmuna verði gætt í aðdraganda þess að PPWR verður tekin upp í EES-samninginn. Telja samtökin að sambærileg sjónarmið hafi komið fram af hálfu annarra EFTA-ríkja. Skilningur SVÞ er að umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra hafi góðan skilning á stöðunni og á vettvangi ráðuneytis hans verði hagsmunagæslan virk.

SVÞ vill bæta aðgengi að nikótínlyfjum

Lausasöluhópur SVÞ tekur undir að samræmd umgjörð um tóbaks- og nikótínvörur geti stutt markmið stjórnvalda um minni notkun, sérstaklega meðal ungmenna. Samtökin telja jafnframt að nýta eigi breytingarnar til að draga úr hömlum á sölu nikótínlyfja sem ætlað er að hjálpa fólki að draga úr nikótínnotkun og hætta henni.

Í umsögninni er bent á að nikótínlyf séu frábrugðin öðrum nikótínvörum þar sem þau eru ætluð til að vinna gegn nikótínfíkn og hafi gagnreynda virkni. Þrátt fyrir það megi að meginstefnu aðeins selja þau í lyfjaverslunum og utan þeirra sé sala takmörkuð við minnstu pakkningar og lægstu styrkleika.

Lausasöluhópur SVÞ hvetur heilbrigðisráðuneytið því til að endurskoða þessar takmarkanir og bæta aðgengi að nikótínlyfjum. Slík breyting væri að mati hópsins í samræmi við markmið frumvarpsins um að draga úr notkun tóbaks og nikótíns.

Sjá nánar –> 110826 Umsögn lausasöluhSVÞ mál samr 145-2026

Nýjar umbúðareglur geta orðið íþyngjandi fyrir íslensk fyrirtæki

Nýjar umbúðareglur geta orðið íþyngjandi fyrir íslensk fyrirtæki

Innleiðing nýrrar umbúðareglugerðar Evrópusambandsins (PPWR) hefst nú um miðjan ágúst. Reglurnar eru umfangsmiklar og munu meðal annars hafa áhrif á íslensk fyrirtæki sem framleiða vörur fyrir Evrópumarkað eða selja vörur til ESB.

Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ – Samtaka verslunar og þjónustu, fjallar um áhrif reglnanna í viðtali í Morgunblaðinu í dag. Hann segir markmið þeirra að mörgu leyti jákvæð, meðal annars að draga úr umbúðaúrgangi og auðvelda endurvinnslu. Hins vegar fylgi reglunum umfangsmiklar kvaðir, kostnaður og umsýsla fyrir fyrirtæki.

Íslenskir útflytjendur geta meðal annars þurft að skrá sig sérstaklega í hverju ESB-ríki sem vörur eru sendar til. Reglurnar gera jafnframt kröfur um efnisnotkun og hönnun umbúða sem geta kallað á breytingar á framleiðslu og pökkun.

Reglugerðin fellur undir EES-samninginn og mun því að óbreyttu síðar einnig hafa áhrif á íslenska innanlandsmarkaðinn. Benedikt segir mikilvægt að tekið verði tillit til íslenskra aðstæðna, enda séu hlutar regluverksins augljóslega útfærðir með stærri markaði í huga.

„Það hefur lengi verið ljóst að þetta verður algjört skrímsli,“ segir Benedikt og varar við því að einstök ákvæði geti orðið kostnaðarsöm og jafnvel haft neikvæð umhverfisáhrif hér á landi.

Nánar er fjallað um málið í Morgunblaðinu í dag, 11. ágúst 2026. –> SMELLIÐ HÉR!