Desember einkenndist af virkri hagsmunagæslu þar sem augu beindust að samkeppnishæfni verslunar og þjónustu í breyttu evrópsku og íslensku umhverfi, áhrif skatta og regluverks á rekstur og rekstrarkostnað.
Þá er undirbúningur að ráðstefnunni UPPBROT SVÞ 2026 sem haldin verður á Parliament Hótel Reykjavík við Austurvöll 12. mars nk., í fullum gangi.
SVÞ FRÉTTAMOLAR DESEMBER 2025.pdf
Janúar 2026
Að ákveðnu leyti eru hagsmunaverðir enn að jafna sig eftir fyrri hluta þingvetrar og aðdraganda hans. Ný ríkisstjórn tók við stjórnartaumunum í desember 2024 og birti tiltölulega stutta stefnuyfirlýsingu með markmiðum og 23 aðgerðum. Fljótlega í kjölfarið kallaði stjórnin eftir hagræðingartillögum frá almenningi og í haust voru drög að atvinnustefnu sett í samráðsferli.
Það skiptir hagsmunavörðinn ekki grundvallarmáli hver er við stjórnartaumana því verkefnið er ávallt það sama; að gæta almennra hagsmuna allra þeirra fyrirtækja sem eiga aðild að SVÞ. Eitt yfirlýstra markmiða nýrrar ríkisstjórnar er að vinna að aukinni verðmætasköpun í atvinnulífinu. Framan af var orðræða ríkisstjórnarinnar slík að örlaði á bjartsýni. Stjórnarliðar voru ferskir og virkuðu atorkumiklir sem var ákveðin breyting frá því langdregna eftirpartísástandi sem ríkti í tíð fyrri ríkisstjórnar.
Núverandi ríkisstjórn hefur í ýmsu tilliti haldið áfram með mál sem voru í vinnslu í tíð síðustu ríkisstjórnar og snerta hagsmuni aðildarfyrirtækja SVÞ. Þar á meðal eru kílómetragjöld á ökutæki, breytingar á raforkulögum, bókmenntastefna, breytingar á lögum um sjúkratryggingar, breytingar á lyfjalögum m.t.t. lyfjaskorts, og innleiðing ETS 2-kerfisins. Önnur mál tók nýja ríkisstjórnin sjálf upp, þ. á m. afnám breytinga á ákvæðum búvörulaga (afurðastöðvar í kjötiðnaði), breytingu á húsaleigulögum (bann gegn vísitölutengingu leiguverðs) og hækkun veiðigjalda.
Miðað við upplýsingar í þingmálaskrá ríkisstjórnarinnar gerði skrifstofa SVÞ ráð fyrir að síðasta haust mundi ríkisstjórnin leggja fram 40 þingmál á Alþingi sem gætu snert hagsmuni aðildarfyrirtækja. Þau komu ekki öll fram en skrifstofan sendi Stjórnarráðinu og Alþingi þó 37 umsagnir þar sem bent var á þætti sem betur þyrftu að fara. Mörgum málanna var fylgt eftir á fundum með fastanefndum Alþingis og ráðuneytum auk annarra funda og símtala.
Með tilliti til hagsmunagæslunnar varð töluverð breyting með tilkomu nýrrar ríkisstjórnar og henni má lýsa þannig að ráðherrar ráða niðurstöðum mála en aðrir Alþingismenn ekki.
Það er alvarleg staða þar sem þingmenn í fastanefndum Alþingis hafa m.a. gegnt því mikilvæga hlutverki að gaumgæfa það sem frá ríkisstjórninni kemur og leggja til breytingar ef svo ber undir. Þegar ráðherrar ráða niðurstöðunni verða minni líkur á að ágallar á þingmálum verði lagfærðir við þinglega meðferð og mat ráðherra á áhrifum þingmála verður ráðandi, jafnvel þó matið byggi á veikum forsendum. Samskipti við ráðherra í nýju ríkisstjórninni hafa verið misjöfn. Til dæmis hefur umhverfis-, orku– og loftslagsráðherra hefur t.d. boðið upp á ríkt samtal, ráðherrar Viðreisnar ekki verið óviðræðuhæfir en ráðherrar Flokks fólksins lokuðu sig af.
Í litlu samfélagi þar sem þekking er dreifð og liggur víða er virkt samtal við atvinnulífið lykilatriði. Þó einhver merki séu e.t.v. tekin að koma fram um að stjórnarþingmenn í fastanefndum séu meðvitaðri en áður um hlutverk sitt þurfa þeir að vakna til betri vitundar um að það sem kemur frá ráðuneytunum er ekki fullkomið.
Miðað við þingmálaskrána munu SVÞ taka fjölda mála til skoðunar á fyrri hluta þessa árs. Við verðum á varðbergi m.a. þar sem það er nokkuð ljóst að ríkisstjórnin er ekki hrædd við að hækka skatta.
Í þessu samhengi má t.d. horfa til fréttaflutnings frá haustinu af matseðli skattabreytinga í ferðaþjónustu og radda úr ríkisstofnunum þar sem m.a. hefur verið gefið til kynna að mögulegt sé að skattleggja Íslendinga niður í kjörþyngd.
Að endingu er rétt að taka fram að samkvæmt stjórnarsáttmálanum hyggst ríkisstjórnin einfalda stjórnsýslu og hagræða í ríkisrekstri. Nokkur merki í þá veru hafa komið fram, einkum í formi áforma um sameiningu ríkisstofnana. Þá hafa tveir ráðherrar boðað róttækar breytingar á fyrirkomulagi matvæla-, hollustuhátta– og mengunarvarnareftirlits, sem er vel. Það eru því til staðar tækifæri til að koma á framfæri við ríkisstjórnina hugmyndum um einföldun regluverks og framkvæmdar sem verður að nýta.
Þið, fyrirtækin, eruð í bestum færum til að koma auga á tækifæri til einföldunar regluverks og framkvæmdar. Sendið mér línu og tryggið að við séum um þau meðvituð.
6. janúar 2026
Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ og Bílgreinasambandsins
benedikt(hjá)svth.is
Í sérstöku áramótablaði Viðskiptablaðsins undir liðnum Uppgjör 2025 fer Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ og Bílgreinasambandsins, stuttlega yfir stöðu atvinnulífsins við lok ársins og helstu áskoranir sem blasa við á komandi ári.
Þar kemur fram að þrátt fyrir áframhaldandi efnahagslegar áskoranir hafi staða margra fyrirtækja batnað eftir áföll heimsfaraldursins. Verðbólga og hátt vaxtastig hafi þó haft áhrif á rekstur og dregið úr bjartsýni, einkum þegar horft er til næstu missera.
Í greininni er einnig fjallað um stöðu neytenda, þar sem kaupendur hafi sýnt nokkra seiglu þrátt fyrir þrengri efnahag, og um þróun í lykilgreinum verslunar og þjónustu. Þá er bent á að horfur í útflutningsgreinum séu háðar alþjóðlegu efnahagsástandi og þróun á erlendum mörkuðum.
Benedikt leggur sérstaka áherslu á að fyrirsjáanleiki í stefnu stjórnvalda skipti sköpum fyrir fyrirtæki þegar kemur að fjárfestingum, mannauðsmálum og langtímaáætlanagerð. Fyrirhugaðar skattabreytingar og auknar álögur geti haft veruleg áhrif á einstakar greinar, þar á meðal bílgreinina, ef ekki er gætt að heildaráhrifum.
Að lokum er áréttað að næstu misseri verði afgerandi fyrir samkeppnishæfni íslensks atvinnulífs. Með skýrari leikreglum, raunhæfri stefnumótun og nánu samstarfi stjórnvalda og atvinnulífs sé unnt að byggja áfram á þeirri seiglu sem fyrirtæki hafa sýnt á árinu 2025.
👉 Lesa greinina í heild sinni í Viðskiptablaðinu: HÉR!
Í nýrri grein á Innherja fjallar Benedikt S. Benediktsson, framkvæmdastjóri SVÞ, um árið sem er að líða og þær áskoranir sem íslenskt atvinnulíf stendur frammi fyrir. Hann bendir á að samspil verðbólgu, vaxta og skatta, ásamt auknum reglu- og kostnaðarbyrðum, hafi þrengt verulega að rekstrarumhverfi fyrirtækja og grafið undan samkeppnishæfni.
Jafnframt er lögð áhersla á skort á fyrirsjáanleika í stefnu stjórnvalda sem geri fyrirtækjum erfiðara að taka langtímaákvarðanir um fjárfestingar og mannauð. Benedikt varar við að án markvissra aðgerða til að bæta rekstrarskilyrði geti samkeppnishæfni Íslands veikst til framtíðar og undirstrikar mikilvægi raunverulegs samstarfs stjórnvalda og atvinnulífs til að skapa skýrari leikreglur og styðja við verðmætasköpun.
👉 Lesa greinina í heild sinni:
https://www.visir.is/g/20252822845d/arid-sem-er-ad-lida
Menntaverðlaun atvinnulífsins verða afhent á Menntadegi atvinnulífsins sem fram fer á Hilton Reykjavík Nordica 11. febrúar 2026. Nú er opið fyrir tilnefningar og eru fyrirtæki hvött til að benda á góð dæmi um öflugt fræðslu- og menntastarf í atvinnulífinu.
Einungis er hægt að tilnefna aðildarfélög innan Samtök atvinnulífsins (SA) og er fyrirtækjum jafnframt heimilt að tilnefna sjálf sig.
Tilnefningarfrestur rennur út föstudaginn 16. janúar 2026.
Verðlaunin eru veitt í tveimur flokkum:
Menntafyrirtæki ársins
Menntasproti ársins
Menntadagur atvinnulífsins er sameiginlegt verkefni Samtök atvinnulífsins (SA), Samtök iðnaðarins (SI), Samtök verslunar og þjónustu (SVÞ), Samtök ferðaþjónustunnar (SAF), Samtök fjármálafyrirtækja (SFF), Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) og Samorka.
SMELLTU HÉR fyrir nánari upplýsingar.
Þetta er kjörið tækifæri til að:
miðla reynslu og innsýn,
styrkja geirann,
og láta röddina þína hafa áhrif á framtíðina.
Opið er fyrir tilnefningar til 1. janúar 2026 – og já, við svörum öllum.
👉 Sendu inn þína tillögu hér og taktu þátt í að móta UPPBROT SVÞ 2026 | TÍMI – TÆKNI – TILGANGUR